Δεν έχει τέλος η απαξίωση της περιουσίας των Ελλήνων πολιτών, που ήδη σε ονομαστικούς όρους αποτιμάται 27,9% χαμηλότερα από την αρχή της κρίσης (γ΄ τρίμηνο 2008).
Οπως επισημαίνεται στην έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος (TτE), οι πτωτικές πιέσεις στις τιμές των ακινήτων θα συνεχιστούν τα επόμενα τρίμηνα, ενώ η συνεχής αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης της ακίνητης περιουσίας τα τελευταία έτη, το υψηλό κόστος συναλλαγών με τις υποχρεωτικές επιβαρύνσεις κατά τη μεταβίβαση των ακινήτων, αλλά και η συνεχιζόμενη αστάθεια του φορολογικού πλαισίου αποτελούν πιθανότατα τα σημαντικότερα εμπόδια στην ανάκαμψη της ελληνικής κτηματαγοράς.
Να σημειωθεί ότι η αποκλιμάκωση των τιμών στην αγορά των κατοικιών συνεχίστηκε με εντονότερο ρυθμό το 2012, καθώς τα πρώτα έτη της τρέχουσας κρίσης είχε καταγραφεί σχετική ανθεκτικότητα στον ρυθμό μείωσης των τιμών των κατοικιών.
Στην εντεινόμενη ύφεση της αγοράς ακινήτων και στη δυσκολία ανάκαμψής της έχουν, σύμφωνα με την ΤτΕ, συμβάλει, εκτός των άλλων, το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον, η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και η ανησυχία τους για τις προοπτικές των εισοδημάτων και της απασχόλησης, καθώς και το γεγονός ότι έγιναν αυστηρότεροι οι όροι της τραπεζικής χρηματοδότησης, αναφέρεται στην έκθεση.
Κατά την περίοδο της τρέχουσας κρίσης καταγράφεται στροφή του αγοραστικού ενδιαφέροντος των νοικοκυριών προς ακίνητα μικρότερου εμβαδού, σε μεσαίου κόστους περιοχές, παλαιότερα και κυρίως μικρότερης αξίας.
Στην έκθεση της ΤτΕ αναφέρεται επίσης αύξηση του ποσοστού των συναλλαγών σε μετρητά και του μεριδίου των ιδίων κεφαλαίων στη συνολική χρηματοδότηση της απόκτησης ακινήτων.
Σε ό,τι αφορά την αγορά κατοικιών με βάση τα στοιχεία της «ηλικίας», μεγαλύτερη πτώση καταγράφουν τα «παλαιά» διαμερίσματα (ηλικίας άνω των 5 ετών: -30,1%) από ό,τι τα «νέα» (ηλικίας έως 5 ετών: -24,5%). Σε σχέση με τη «γεωγραφία» της πτώσης, όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων, η περιοχή της Θεσσαλονίκης προηγείται (-34,7%) έναντι της Αθήνας (-27,9%) και κυρίως των λοιπών περιοχών (-26,4%).
Η προοπτική ανάκαμψης της αγοράς ακινήτων εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τη βελτίωση των προσδοκιών των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, τη βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα, καθώς και από την υποχώρηση της αβεβαιότητας, την ενίσχυση των προοπτικών ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, τη σταθεροποίηση του φορολογικού πλαισίου και τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των ακινήτων.
Σύμφωνα με την έκθεση, καθοριστική σημασία για την ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων έχει επίσης η επιτυχής υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας που έχει εξαγγελθεί από την κυβέρνηση.
