Οι αξιωματούχοι της ΕΕ νοιάζονται ελάχιστα για τις βαθιές αιτίες της οικονομικής κρίσης, σχολιάζει ο Wolfgang Münchau στους Financial Times.
Ακούω όλη την ώρα στις ευρωπαϊκές πολιτικές συζητήσεις: έχουμε κάνει πολύ περισσότερα από ό,τι θα θεωρούσατε ποτέ δυνατόν. Αυτό το γνωστό επιχείρημα που προβάλλουν οι αξιωματούχοι της ΕΕ έχει ως εξής: θα φανταζόσασταν πριν από τρία χρόνια ότι η ΕΕ θα δημιουργούσε μια ομπρέλα διάσωσης για την προστασία των ασθενέστερων μελών στις αγορές κρατικών ομολόγων τους; Οτι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα μπορούσε να προσφέρει μία τελική εγγύηση στην αγορά ομολόγων; Ή ότι δημιουργούμε μια τραπεζική ένωση; Ελάτε, δώστε μας μια πίστωση. Φυσικά, υπάρχουν προβλήματα. Αλλά πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι μπορούμε να διορθώσουμε αυτό το χάος βήμα προς βήμα.
Ακούγονται όλα πραγματικά, ρεαλιστικά, υπεύθυνα. Δηλώσεις όπως αυτές είναι συχνά συνυφασμένες με κάποια περιφρόνηση για τους οικονομολόγους και με το αναπόφευκτο σχόλιο, ότι τα μεμονωμένα οικονομικά προβλήματα που μπορεί να έχει η ευρωζώνη είναι σίγουρα διαρθρωτικά, που σημαίνει ότι είναι το πρόβλημα κάποιου άλλου.
Δεν είναι μόνο η άποψη ορισμένων ψυχρών πολιτικών. Την υποστηρίζουν πολλές ομάδες συμφερόντων, ακαδημαϊκοί και δημοσιογράφοι. Ανάλογα με την έκταση της χρηματοδότησης που απολαμβάνει το πανεπιστημιακό ίδρυμα ή το think-tank σας από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, τις εθνικές κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες, αυτή θα είναι και η επίσημη άποψή σας.
Ενα πρόβλημα εδώ είναι αυτό που οι οπτικοί μηχανικοί θα περιέγραφαν ως διαστρέβλωση της προοπτικής. Εάν εργάζεστε στις Βρυξέλλες, μπορεί να αποκτήσετε εμμονή με τις δια-θεσμικές «αερομαχίες» – η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενάντια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενάντια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στους πολιτικούς κύκλους των Βρυξελλών, η οικονομική ύφεση δεν είναι προτεραιότητα στη λίστα των όσων πρέπει να γίνουν. Είναι πιο πιθανό να αποκτήσετε εμμονή με το ζήτημα του ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της επιτροπής και αν μπορεί να κερδίσει το πολιτικό έδαφος που έχασε κατά τη θητεία του νυν προέδρου Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.
Εκτός από το ότι βλέπουν τον κόσμο από μια διαστρεβλωμένη άποψη, οι υπάλληλοι αδιαφορούν για τις βαθιές αιτίες και επικεντρώνονται κυρίως σε τεχνικές, νομικές και θεσμικές πτυχές. Όταν υπερασπίζονται τη λιτότητα, το κάνουν από το πλαίσιο των ευρωπαϊκών συνθηκών, οι οποίες τους λένε με μεγάλη λεπτομέρεια πώς η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να γίνει και τι θα συμβεί αν δεν γίνει. Δεν είναι τόσο το ότι αρνούνται την επίδραση της δημοσιονομικής λιτότητας στην ανεργία. Κάποιοι ναι, κάποιοι άλλοι όχι. Αλλά είναι έξω από το πλαίσιο αναφοράς τους. Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, ότι το σύστημα συνταγογραφεί λάθος φάρμακο. Αντί να γίνει επανεκκίνηση της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, όλοι χάνουν πολύτιμο χρόνο με κυνικά προγράμματα για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων – παρά το γεγονός ότι όλα τα εμπειρικά και θεωρητικά στοιχεία μας λένε ότι τα εν λόγω προγράμματα είναι χάσιμο χρόνου και χρήματος, εάν δεν υποστηρίζονται από μακροοικονομική πολιτική.
Το πρόβλημα δεν είναι επομένως μια γενική έλλειψη αντίδρασης, αλλά μια ενοχλητική τεχνοκρατική αντίδραση που μπορεί να βασίζεται σε αστοχία. Το ίδιο συμβαίνει με την τραπεζική ένωση. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αποδέχονται τώρα αυτό που αρνήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα – ότι μια νομισματική ένωση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ένα κοινό τραπεζικό σύστημα. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο το έκαναν ήταν να επινοήσουν έναν πιασάρικο τίτλο πρώτα – την τραπεζική ένωση – στη συνέχεια να κατανείμουν τις θέσεις εργασίας και μετά να έχουν μια μακρά και κουραστική συζήτηση σχετικά με τις νομικές και θεσμικές πτυχές, ποιος κάνει τι σε ποιον.
Αλλά μέσα σε όλα αυτά, παρέκαμψαν το πιο σημαντικό σημείο. Δεν θα υπάρξει κοινή χρηματοπιστωτική υποστήριξη. Γιατί να ασχοληθούν με μια τραπεζική ένωση, αν δεν είναι έτοιμοι να δεχτούν οποιαδήποτε μορφή κοινής ευθύνης ή κοινής ασφάλισης; Τα € 60 δισ. που διατίθενται στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι καθαρή απάτη. Όπως παραδέχθηκε ο κύριος εκπρόσωπος των υπουργών οικονομικών της ευρωζώνης σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, τα κεφάλαια αυτά αποτελούν μόνο ένα πολιτικό μήνυμα. Με άλλα λόγια, κάτι για να βλέπεις και όχι για να χρησιμοποιείς.
Σίγουρα η ευρωζώνη θα ασχοληθεί και με το πρόβλημα του αποπληθωρισμού με παρόμοιο τρόπο. Αυτή είναι ίσως η πιο σαφής και παρούσα απειλή για την οικονομία αυτή τη στιγμή. Η σωστή απάντηση σε μια αναμενόμενη αποπληθωριστική απειλή θα είναι για την ΕΚΤ να οδηγήσει τα επιτόκια στο μηδέν και να αρχίσει να αγοράζει ομόλογα αμέσως. Αλλά, δυστυχώς, δεν υπάρχει συναίνεση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, η οποία ήταν σε θέση να συμφωνήσει μόνο σχετικά με τη δέσμευση να μην αυξήσει τα επιτόκια για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Το φαίνεσθαι θριάμβευσε για άλλη μια φορά επί της ουσίας.
Εκείνοι που συνεχίζουν να λένε ότι η ΕΕ έχει κάνει περισσότερα από τον καθένα υπονοούν ότι τελικά η κατάσταση έχει βελτιωθεί και ότι η χειρότερη φάση της κρίσης έχει τελειώσει. Εκεί έγκειται η απόλυτη φρίκη της κατάστασης. Οι οικονομίες της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας, της Κύπρου, της Ισπανίας και της Ιταλίας έχουν καταρρεύσει και, ως επί το πλείστον, συνεχίζουν να υποχωρούν. Η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ και αυξάνεται. Οι επίσημοι εκτιμητές προσποιούνται τα τελευταία τέσσερα χρόνια ότι το σημείο καμπής πλησιάζει. Έκαναν λάθος κάθε χρόνο. Και θα κάνουν και πάλι λάθος.
Ετσι, όταν λέτε ότι έχετε κάνει περισσότερα από όσα θα φανταζόταν κάποιος, μου λέτε απλά πόσο άσχημα έχουν γίνει τα πράγματα, πόσα έχουν μείνει πίσω και πόσο λίγο ενδιαφέρονται για το τι συμβαίνει στην οικονομία.
πηγή: www.antinews.gr
