Με τους ελεγκτές της BlackRock να υπολογίζουν ότι η πτώση στην εγχώρια αγορά ακινήτων θα φτάσει στο 60% (!), οι δανειστές, παρέα με ασφαλιστικούς ομίλους, ετοιμάζονται να «απαλλοτριώσουν» τα σπίτια των ηλικιωμένων μέσω της αντίστροφης υποθήκης (reverse mortgage).Οπως έγραψε χθες η «κυριακάτικη δημοκρατία», πρόκειται για ένα τραπεζοασφαλιστικό προϊόν νέας κοπής, που έχει λανσαριστεί στην Αμερική εδώ και περίπου μία δεκαετία, η ιδιαιτερότητα του οποίου έγκειται στο ότι ο δανειολήπτης δεν υποχρεούται να αποπληρώνει κάθε μήνα την τοκοχρεολυτική δόση του. Με απλά λόγια, κάποιος ηλικιωμένος που έχει ιδιόκτητο σπίτι βάζει υποθήκη το ακίνητό του και, ανάλογα με την αξία του, παίρνει δάνειο, συνήθως υπό τη μορφή ισόβιας μηνιαίας σύνταξης. Η αποπληρωμή από τον δανειολήπτη συνταξιούχο δεν χρειάζεται να γίνει όσο είναι στη ζωή, αλλά μετά θάνατον. Δηλαδή, όταν ο δανειολήπτης συνταξιούχος πεθάνει, το υποθηκευμένο ακίνητό του, ολόκληρο ή μέρος του, μεταβιβάζεται στον ιδιωτικό ασφαλιστικό φορέα. Σε μια άλλη εκδοχή της αντίστροφης υποθήκης ο δανειολήπτης λαμβάνει ένα εφάπαξ ποσό και το υπόλοιπο σε μηνιαίες δόσεις για κάποιο διάστημα. Μάλιστα ο δανειολήπτης έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το ποσό του κεφαλαίου που έχει αποπληρώσει στην τράπεζα ως γραμμή δανεισμού του. Επιπλέον στην Αμερική και σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, όπου το ασφαλιστικό αυτό προϊόν βρίσκεται σε ισχύ, οι κληρονόμοι του δανειολήπτη μπορούν να αγοράσουν το ακίνητο από τον ασφαλιστικό φορέα αντί ενός προσυμφωνημένου ποσού. Στις αγορές όπου το προϊόν της αντίστροφης υποθήκης «πωλείται» απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο δανειολήπτης να έχει ξεπεράσει το 62ο έτος της ηλικίας του.
Ηδη η Ενωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος φέρεται ότι εξετάζει σοβαρά πρόταση για το λανσάρισμα του προϊόντος reverse mortgage.
Η χρονική περίοδος που επιλέχθηκε να πέσει στην αγορά η ιδέα του εν λόγω προϊόντος μόνο τυχαία δεν είναι. Από τη μια η κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος, με την κύρια σύνταξη υποβαθμισμένη και τη χρηματοδότηση του κράτους σταδιακά να αποσύρεται, και, από την άλλη, το επιχείρημα του υψηλού ποσοστού ιδιοκατοίκησης που κατέχει η χώρα μας. Ετσι οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, οι οποίοι μπορεί να είναι πλούσιοι σε ακίνητα, αλλά φτωχοί σε εισόδημα λόγω της πετσοκομμένης σύνταξης που παίρνουν, βρίσκουν τη «λύση» να συμπληρώσουν το εισόδημά τους υποθηκεύοντας το σπίτι τους.
Την ίδια ώρα, βέβαια, μετατρέποντας μέρος της ακίνητης περιουσίας σε ρευστά διαθέσιμα, η ασφαλιστική βιομηχανία βρίσκει τρόπο να «σωθεί», καθώς εξασφαλίζει επιπλέον πόρους, π.χ., για τη χρηματοδότηση συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.
Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση όπου ο δανειολήπτης συνταξιούχος θα διαπιστώσει ότι η εναπομείνασα αξία του μεριδίου του σπιτιού που του ανήκει δεν επαρκεί για να καλύψει τα έξοδα, για παράδειγμα, του οίκου ευγηρίας, της επιπλέον ιατρικής περίθαλψης ή για να το κληροδοτήσει σε τρίτους.
