Υποχρεωτική είναι η μετάβαση από τον προηγούμενο νόμο για τα αυθαίρετα (ν. 4014/11) στον νέο (ν. 4178/13), όπως προκύπτει από εγκύκλιο του υπουργείου Περιβάλλοντος. Θα πρέπει να υποβληθεί νέα αίτηση στο ηλεκτρονικό σύστημα του ΤΕΕ, χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Επίσης, με υπουργικές αποφάσεις πρόκειται να αποφασιστεί το ερχόμενο διάστημα σε ποιες περιπτώσεις θα υπάρξουν επιστροφές ποσών από πρόστιμα που έχουν ήδη καταβληθεί. Εναν μήνα μετά την έναρξη του νέου νόμου για τα αυθαίρετα, το ΥΠΕΚΑ εξέδωσε σειρά ερωτήσεων, σε μια προσπάθεια να δοθούν διευκρινίσεις σε επιμέρους ζητήματα της νέας ρύθμισης. Πιο αναλυτικά, οι κυριότερες απορίες είναι οι εξής:
Πώς γίνεται η μετάβαση από τον παλιό στο νέο νόμο;
Δηλώσεις που έχουν υπαχθεί στον νόμο 4014/11 και έχουν ολοκληρωθεί υπάγονται στον νέο νόμο 4178/2013 έπειτα από αίτηση του ενδιαφερομένου, έως την καταληκτική ημερομηνία που είναι η 6η Φεβρουαρίου 2015. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ. Εκδίδεται νέα πράξη ολοκλήρωσης της υπαγωγής, αφού πρώτα καταβληθεί το ποσοστό ανταπόδοσης. Για δηλώσεις που έχουν υπαχθεί στον νόμο 4014/11 και δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί ακολουθείται η ίδια διαδικασία και το υπόλοιπο του ενιαίου ειδικού προστίμου υπόκειται στις διατάξεις του νέου νόμου (4178/2013).
Μετά τη μεταφορά από τον παλιό στον νέο νόμο το πρόστιμο παραμένει ίδιο ή αλλάζει;
Στην περίπτωση που τα στοιχεία των αυθαιρεσιών δεν μεταβάλλονται, το πρόστιμο επανυπολογίζεται και ισχύουν δύο περιπτώσεις: Εάν το νέο πρόστιμο προκύπτει μεγαλύτερο του προστίμου που είχε προκύψει από τον προηγούμενο νόμο, τότε διατηρείται το παλιό μικρότερο πρόστιμο. Εάν όμως το νέο πρόστιμο προκύπτει μικρότερο του προστίμου που είχε επιβληθεί από τον προηγούμενο νόμο, τότε διατηρείται το νέο μικρότερο πρόστιμο. Στην περίπτωση όμως όπου τα στοιχεία των αυθαιρεσιών μεταβάλλονται, τότε το πρόστιμο επανυπολογίζεται και εφαρμόζεται το νέο πρόστιμο.
Ποια είναι η προθεσμία εισαγωγής στο πληροφοριακό σύστημα των δικαιολογητικών και των σχεδίων που χρειάζονται;
Τα δικαιολογητικά πρέπει να υποβάλλονται στο πληροφοριακό σύστημα το αργότερο εντός εξαμήνου από την ημερομηνία υπαγωγής, δηλαδή από την ημερομηνία καταβολής του σχετικού παραβόλου. Η καταληκτική ημερομηνία καταβολής παραβόλων, διόρθωσης στοιχείων και εισαγωγής δικαιολογητικών είναι η 6η Φεβρουαρίου 2015.
Οταν ένα άτομο με ειδικές ανάγκες εμπίπτει σε περισσότερες περιπτώσεις ειδικής ομάδας πληθυσμού, εφαρμόζονται προσθετικά τα ποσοστά των εκπτώσεων που προβλέπονται;
Ο δικαιούχος επιλέγει μία από τις ειδικές ομάδες και δεν ισχύουν προσθετικά τα ποσοστά των εκπτώσεων.
Για τους τριτέκνους και τις μονογονεϊκές οικογένειες υπάρχει περιορισμός εφαρμογής της έκπτωσης;
Η έκπτωση εφαρμόζεται εφόσον κατά τον χρόνο υπαγωγής δηλώνονται στη φορολογική δήλωση προστατευόμενα μέλη.
Στην περίπτωση που ο αιτών είναι ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος της πλειοψηφίας των ιδιοκτητών μιας πολυκατοικίας, τίνος τα στοιχεία εισάγονται στο σύστημα;
Στην αίτηση εισάγονται τα στοιχεία των ιδιοκτητών από τον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, καθώς και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την εξουσιοδότηση.
Εχουν υποβληθεί μόλις 2.008 αιτήσεις
Ο νέος νόμος για τα αυθαίρετα φαίνεται ότι ακόμα δεν έχει την προσέλευση που θα επιθυμούσαν στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, έχουν υποβληθεί μόλις 2.008 αιτήσεις για οριστική υπαγωγή στη νέα ρύθμιση και έχουν εισπραχθεί βεβαιωμένα πρόστιμα της τάξης των 2.990.059 ευρώ. Επίσης, άλλες 2.148 αιτήσεις βρίσκονται σε φάση προσωρινής υπαγωγής, με τα πρόστιμα σε αυτή την περίπτωση να φτάνουν τα 8.286.956 ευρώ. Υπάρχουν 3.794 αιτήσεις που βρίσκονται ακόμα σε στάδιο αρχικής υπαγωγής και από τις οποίες μπορούν να εισπραχθούν στο μέλλον άλλα 13.566.763 ευρώ. Οι περισσότερες αιτήσεις όμως είναι σε φάση επεξεργασίας, δηλαδή σε εντελώς αρχικό στάδιο. Πιο συγκεκριμένα, σε αυτή την κατηγορία βρίσκονται 21.563 αιτήσεις, οι οποίες, αν προχωρήσουν στο σύνολό τους, θα αποφέρουν στα δημόσια ταμεία το ποσό των 121.954.527 ευρώ. Ως τώρα έχει υπάρξει ενδιαφέρον νομιμοποίησης ή τακτοποίησης μέσω υποβολής αιτήσεων για 29.513 αυθαίρετα.
Ολα όσα προβλέπει το νομοσχέδιο
Τα αυθαίρετα εντάσσονται στον νέο νόμο ανάλογα με την ημερομηνία κατασκευής τους: Πριν από την 9/6/1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή μόνο ενός μικρού ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ. Πριν από την 1/1/1983 ο ιδιοκτήτης τους, εκτός από το ποσό των 500 ευρώ, πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου. Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1/1/1983 έως 1/1/2003 θα έχουν μία έκπτωση στο υπολογιζόμενο πρόστιμο, της τάξης του 20%. Τα αυθαίρετα εντάσσονται στον νέο νόμο με βάση και τη βαρύτητα της παράβασης. Ειδικότερα, προβλέπονται μικρές αυθαιρεσίες που τακτοποιούνται για πάντα και χωρίς καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής, με την καταβολή ποσού 500 ευρώ. Για μεσαίες και μεγάλες παραβάσεις το πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της αυθαιρεσίας.
