Μπορεί η καταγωγή του Χριστόφορου Κολόμβου να παραμένει άλυτο μυστήριο και πολλές ευρωπαϊκές περιοχές να ερίζουν για την πατρότητα του μεγάλου θαλασσοπόρου -ανάμεσα στις οποίες και η Χίος-, ωστόσο το ελληνικό νησί, όπου έχει ζήσει σίγουρα κάποια χρόνια της ζωής του, έχει επιπλέον έναν λόγο να αισθάνεται περήφανο. Ακόμη κι αν ο ίδιος ο εξερευνητής δεν είχε πατήσει ποτέ το πόδι του στο νησί, ένας άλλος… Κολόμβος γεννήθηκε και ανδρώθηκε σε αυτό. Ο λόγος για τον Χρήστο Ζώα, ο οποίος στα νιάτα του αποτέλεσε το μοντέλο του εκκεντρικού Σαλβαντόρ Νταλί για τη δημιουργία του επιβλητικού πίνακά του «Η ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο».
Στα 18 του, λίγο μετά το τέλος του Εμφυλίου, ο κ. Ζώας εγκαταλείπει τη Χίο για να γίνει ναυτικός. Υστερα από πέντε χρόνια ταξιδιών ξεμπαρκάρει τελικά στην Αμερική και εργάζεται στο περιβόητο Russian Tea Room, στέκι καλλιτεχνών, συγγραφέων και πολιτικών. Εκεί έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με το ιδιόμορφο ζεύγος Νταλί – Γκαλά, οι οποίοι, όπως λέει, «δε μιλούσαν σε κανέναν»! Η Γκαλά ήταν αυτή που αρχικά του πρότεινε να ποζάρει για τον Νταλί και παρά τον αρχικό δισταγμό του τον έπεισε. «Μου είπε ότι το ζητούσαν από εμένα γιατί ο Νταλί ήθελε να παρουσιάσει τον Κολόμβο μικρό σε ηλικία» θυμάται και συμπληρώνει: «Είχα ακούσει ότι ήταν παράξενοι, αλλά στην πορεία κατάλαβα ότι το έκαναν περισσότερο για επικοινωνιακούς λόγους».
Ο 25χρονος τότε Χρήστος Ζώας επί περίπου δύο εβδομάδες πήγαινε καθημερινά στο στούντιο του μεγάλου υπερρεαλιστή ζωγράφου και μεταμορφωνόταν σε… Κολόμβο: «Μου ήταν δύσκολο να ποζάρω επί ώρες. Για την κεντρική μορφή του έργου, τον Χριστόφορο Κολόμβο, αφενός κρατούσα όρθιο το πόδι μου, αφετέρου φορούσα περούκα. Ο Νταλί πρόσεχε κάθε γωνία που σχημάτιζε το σώμα μου, τις σκιές. Υπήρχαν φωτογράφοι στο στούντιο που απαθανάτιζαν σχεδόν κάθε στιγμή».
Μάλιστα, η συνεργασία του κ. Ζώα επεκτάθηκε και μετά την ολοκλήρωση του έργου -το οποίο τελείωσε στην Ισπανία το 1959-, αφού έγινε ο επιμελητής των καταλόγων των έργων του Νταλί, ωστόσο τον «εαυτό» του τον αντίκρισε ολοκληρωμένο ύστερα από πολλά χρόνια σε έκθεση στη Νέα Υόρκη. «Οταν τον είδα, σοκαρίστηκα. Ηταν πολύ ακριβής. Υπάρχουν σημεία πάνω του, που νομίζεις ότι είναι φωτογραφία» καταλήγει.
Αγγελος Σκορδάς
