Ο Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας… παίζει· Με τους βόλους, με το αριθμητήριο, με τις κουδουνίστρες, καθώς και με δεκάδες ακόμη χειροποίητα παιχνίδια που υπήρξαν για εκείνον, εκτός από πηγή διασκέδασης, και ένα γόνιμο πεδίο ζωγραφικής έμπνευσης και αναζήτησης.
Με τα λαϊκά παιχνίδια, τα δημοφιλή αυτά χειροποίητα αντικείμενα, όπως αποτυπώθηκαν στον καμβά του σπουδαίου Ελληνα ζωγράφου, εγκαινιάζει την εκθεσιακή δραστηριότητά της η Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα, σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά την επίσημη έναρξη της λειτουργίας της. Και ποιος ο καλύτερος τρόπος για να ξεκινήσει το πρόγραμμα των παρουσιάσεών της -μια ανάσα πριν από τα Χριστούγεννα- από μια έκθεση-αφιέρωμα στην παιδική ηλικία. Τίτλος αυτής, «Λαϊκά παιχνίδια στο σπίτι του Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα» και αποτελεί, σύμφωνα με τους διοργανωτές, έναν μικρό φόρο τιμής στον σπουδαίο δημιουργό. Από τις 13 Δεκεμβρίου και έως τις 9 Μαρτίου στους χώρους του επιβλητικού νεοκλασικού επί της οδού Κριεζιώτου (η οικίας του καλλιτέχνη) θα «στεγαστούν» γνωστά και άγνωστα σχέδια του εικαστικού με θέματα εμπνευσμένα από τα λαϊκά παιχνίδια, καθώς και παλαιά παιχνίδια, πολλά από τα οποία δεν χρησιμοποιούνται πια.
Είναι χαρακτηριστικό δε ότι τα περισσότερα από τα έργα του καλλιτέχνη παίρνουν για πρώτη φορά τις θέσεις τους στις προθήκες ενός μουσείου, κάτι που προσδίδει στην παρουσίαση ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Οι δημιουργίες αυτές προέρχονται από τη συλλογή της Πινακοθήκης Γκίκα αλλά και από ιδιωτικές συλλογές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των παιχνιδιών που εκτίθενται ανήκει στο ίδιο το Μουσείο Μπενάκη και αποτελεί τμήμα της ενότητας «Παιχνίδια και παιδική ηλικία», το σύνολο της οποίας σύντομα θα στεγαστεί λίαν συντόμως στην οικία Κουλούρα.
Αφετηρία της ενδιαφέρουσας έκθεσης είναι το σχέδιο του σπουδαίου ζωγράφου «Λαϊκά παιχνίδια», έργο που φιλοτεχνήθηκε το 1933. Βιτρίνες ψιλικατζίδικων, λούνα παρκ, τοπία με χαρταετούς, σφυρίχτρες είναι μόνο μερικές από τις συνθέσεις του που θα δει κανείς περιδιαβαίνοντας τις αίθουσες του σπιτιού όπου έζησε ο Γκίκας τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Σε αντιδιαστολή μάλιστα με τους πίνακες, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν συλλεκτικά πραγματικά παιχνίδια που κατέκλυζαν τους πάγκους της οδού Αιόλου επί σειρά δεκαετιών, όπως μια χειροποίητη κατασκευή με πρωταγωνιστή τον Καραγκιόζη, ένα ζωηρόχρωμο παίγνιο που λειτουργεί διαθέτοντας το… προσόν της κίνησης.
«Είχα μαλακά παιχνίδια, σκυλάκια από καουτσούκ κόκκινο με ένα κουμπί σκληρό από κάτω, στην κοιλιά, που, άμα τα ζουλούσες, φώναζαν “ι, ι”. Μπάλες άσπρες και χρωματιστές, παιχνίδια τριχωτά αλογάκια με τα καπίστρια τους και λαγουδάκια που πηδούσαν στα πισινά τους» είχε εκμυστηρευτεί κάποτε ο ίδιος ο ζωγράφος. Ωστόσο, η μεγάλη του αδυναμία ήταν τα «άχρηστα» αντικείμενα, τα οποία κατάφερνε με τη φαντασία και την επινοητικότητά του να τα «μετουσιώνει» σε μικρούς θησαυρούς. Μια επίσκεψη άλλωστε εκεί θα σας πείσει…
Χριστουγεννιάτικο εργαστήριο για παιδιά
Μια έκθεση αφιερωμένη στο παιχνίδι δεν θα μπορούσε να μην αφορά και τους μικρούς φίλους της τέχνης. Ετσι στο πλαίσιο της παρουσίασης αυτής θα φιλοξενηθεί μια σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αρχής γενομένης το Σάββατο 21 Δεκεμβρίου. Πιο συγκεκριμένα, την άλλη εβδομάδα θα πραγματοποιηθεί εκεί ένα χριστουγεννιάτικο εργαστήριο για παιδιά 4,5 έως 6 ετών και τους γονείς τους.
Με την καινούργια χρονιά δε, η Πινακοθήκη θα υποδέχεται μαθητές νηπιαγωγείου αλλά και των τριών πρώτων τάξεων του δημοτικού, δίνοντάς τους την ευκαιρία να παρατηρήσουν πίνακες του Γκίκα και αυθεντικά παλιά παιχνίδια, καθώς και να περιηγηθούν στο σπίτι και το εργαστήρι του μεγάλου καλλιτέχνη.
Info: Η έκθεση εγκαινιάζεται στο κτίριο της Πινακοθήκης Ν. Χατζηκυριάκου – Γκίκα (Κριεζιώτου 3, Κολωνάκι) στις 13 Δεκεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 9 Μαρτίου. Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: 3 ευρώ.
Γιώτα Βαζούρα
