Ενα ελληνικό όνομα βρίσκεται στην κορυφή των συντελεστών της μεγαλειώδους όπερας «El Cimarron», η οποία στις 3 Ιανουαρίου θα κάνει πρεμιέρα στο Skylight Music Theatre στο Μιλγουόκι της Αμερικής. Η διακεκριμένη σκηνοθέτις και δραματουργός Τζένη Αρσένη, με μακρά εμπειρία στις διεθνείς παραγωγές, υπογράφει το ανέβασμα της παράστασης αποδεικνύοντας ότι η ελληνική καλλιτεχνική παρουσία είναι ισχυρή, ακόμη και στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού.
Λίγο πριν από την πρεμιέρα η καταξιωμένη δημιουργός μιλάει στη «δημοκρατία» για τη δουλειά της, η οποία στη συνέχεια θα «ανέβει» και στο Center for Contemporary Opera της Νέας Υόρκης -σε μιαν άλλη σκηνοθετική εκδοχή- στις 16 και τις 17 Ιανουαρίου 2014.
«Το έργο χαρακτηρίζεται από τον ίδιο τον συνθέτη ρεσιτάλ για τέσσερις μουσικούς και συνήθως παρουσιάζεται σε μορφή μουσικού αναλογίου, κάτι που δεν συμβαίνει σε αυτήν την περίπτωση» λέει η κυρία Αρσένη εξηγώντας τις δυσκολίες παρουσίασης που έχει το εν λόγω έργο. «Η εικονοποίηση της όπερας με ένα μόνο πρόσωπο -δεδομένου ότι ήταν προσωπική πρόκληση να μη συμπεριλάβω επιπλέον ηθοποιούς- και με περιγραφές που συχνά περιλαμβάνουν άλλους χαρακτήρες απαιτεί σκηνοθετικές λύσεις ώστε να υπογραμμίζεται η δυναμική του και να διατηρείται το ενδιαφέρον του κοινού».
Η πολιτική όπερα, που μιλάει για την πραγματική ιστορία του Εστέμπαν Μοντέχο -όπως καταγράφηκε από τον εθνολόγο Μιγκέλ Μπαρνέτ-, ενός άνδρα που βίωσε αλλεπάλληλες μεταναστεύσεις ως πρωτοστάτης στον απελευθερωτικό αγώνα της Κούβας από τους Ισπανούς, είχε παρουσιαστεί πρώτη φορά από τη διακεκριμένη Ελληνίδα το 2005. Τότε είχε ανέβει από την Πειραματική Λυρική Σκηνή στην Αθήνα. «Μέσα από την έρευνά μου ήρθα σε επαφή με τον συγγραφέα του βιβλίου στο οποίο βασίστηκε η όπερα, τον Μπαρνέτ, και συναντηθήκαμε στο Παρίσι. Ηταν μία μοναδική εμπειρία, αφού μοιράστηκε μαζί μου πολλές στιγμές της ζωής του Εστέμπαν, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 113 ετών! Ο Μπαρνέτ μού είχε ζητήσει μάλιστα τότε να πάω την παράσταση στην Κούβα, αλλά την περίοδο εκείνη έκανα τη διδακτορική μου διατριβή και οι ακαδημαϊκές μου υποχρεώσεις δεν μου το επέτρεψαν. Με τον Μιγκέλ είμαστε ακόμα σε επαφή και γνωρίζει για τις παραστάσεις που θα γίνουν».
Οπως λέει και η ίδια, ο τρόπος που δουλεύει κάθε όπερα έχει ως αφετηρία τη μουσική. «Από τη μουσική εμπνέομαι, εκείνη με οδηγεί. Παράλληλα ερευνώ το έργο, την περίοδο, το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, τις αισθητικές επιρροές. Θα έλεγε κανείς ότι λειτουργώ κινηματογραφικά, δεδομένου ότι ντεκουπάρω, σκιτσάρω την όπερα, προτού ξεκινήσω τις πρόβες. Πιστεύω στη λεπτομερή προετοιμασία, στην ξεκάθαρη και συγκεκριμένη σκέψη. Είναι πραγματικά λανθασμένη η εντύπωση ότι η λεπτομερώς οργανωμένη σκηνοθετική προσέγγιση περιορίζει τους ανθρώπους στη σκηνή. Τουναντίον, τους απελευθερώνει, επειδή το πλαίσιο είναι συγκεκριμένο».
«Εδρα μου έως και σήμερα είναι η Αθήνα»
Εχοντας μείνει περίπου για μία δεκαετία στο εξωτερικό, με συνεργασίες με τα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα του πλανήτη, η κυρία Αρσένη ομολογεί ότι έχει σκεφτεί το ενδεχόμενο να μετακομίσει, παρά το γεγονός ότι η έδρα της παραμένει έως σήμερα η Ελλάδα, μιας και διδάσκει στη Μελοδραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και του Εθνικού Ωδείου. Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά της όμως; «Μετά τις δύο παραγωγές στην Αμερική παραμένω λίγο ακόμα, γιατί προγραμματίζεται μια συνεργασία για την επόμενη χρονιά. Αμέσως μετά θα έχω ένα ταξίδι στο Λονδίνο για μια δουλειά εκεί. Στην Ελλάδα για τη χρονιά αυτή θα συνεχίσω με όλη μου την αγάπη προς τους φοιτητές την εκπαιδευτική μου δραστηριότητα στα πανεπιστήμια και τα Ωδεία, για όσο μου επιτρέπεται ακόμα να μοιράζω τη ζωή μου ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες».
Info: Η πολιτική όπερα «El Cimarron» θα παρουσιαστεί στο Skylight Music Theatre του Μιλγουόκι από τις 3 έως τις 12 Ιανουαρίου 2014. Αμέσως μετά θα φιλοξενηθεί στο Symphony Space της Νέας Υόρκης για λογαριασμό του Center for Contemporary Opera (16/01-17/01).
Γιώτα Βαζούρα
