Σχεδόν τρεις προσφυγές αντιστοιχούν σε κάθε έναν από τους περίπου 30 διαγωνισμούς που προωθεί το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ). Το Ταμείο βρίσκεται αντιμέτωπο με σχεδόν 80 προσφυγές από πολίτες και φορείς ενώ, αν προστεθούν τα άλλα δικαστικά ή διοικητικά εμπόδια, όπως το πρόσφατο μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον διαγωνισμό για πώληση – επαναμίσθωση των 28 κρατικών κτιρίων, γίνονται εύκολα αντιληπτοί οι λόγοι για τους οποίους σχεδόν κανένας διαγωνισμός δεν μπορεί να προχωρήσει εντός χρονοδιαγράμματος. Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, που υποτίθεται ότι θα ήταν ο παράδεισος για τους επενδυτές, είναι προς το παρόν ο παράδεισος για τους νομικούς συμβούλους οι οποίοι διαχειρίζονται δεκάδες υποθέσεις.
Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στον εν εξελίξει διαγωνισμό για την πώληση της Εταιρείας Υδρευσης της Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ), αναμένεται απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία κατά πληροφορίες τινάζει στον αέρα τη διαδικασία. Στο ΤΑΙΠΕΔ τηρούν σιγή ιχθύος για το συγκεκριμένο θέμα, αλλά η καθυστέρηση στον διαγωνισμό πώλησης της ΕΥΔΑΠ δείχνει ότι γνωρίζουν την επικείμενη απόφαση με την οποία θεωρείται πως το νερό είναι κοινωνικό αγαθό και συνεπώς δεν πρέπει να προχωρήσουν οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης.
Εκτός από τις προσφυγές, παρατηρείται καθυστέρηση εξαιτίας γραφειοκρατικών εμποδίων ακόμα και σε διαγωνισμούς που ολοκληρώθηκαν, με τους αγοραστές να είναι ακόμα σε αναμονή, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη διαχείριση των Κρατικών Λαχείων. Στον διαγωνισμό επικράτησε κοινοπραξία του ΟΠΑΠ με τις Intralot και Scientific Games, αλλά εκκρεμεί η μεταβίβαση της διαχείρισης από τη σημερινή υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών. Εκτιμάται ότι η διαχείριση των λαχείων θα περάσει στην κοινοπραξία των τριών εταιριών, την εταιρία Ελληνικά Λαχεία, εντός του πρώτου τριμήνου.
Οι δεκάδες προσφυγές από ομάδες πολιτών και φορείς (π.χ. οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης) αποτελούν ένα από τα επιχειρήματα της διοίκησης του Ταμείου για τις καθυστερήσεις και τις ιδιομορφίες του ελληνικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων. Οι προσφυγές αναμένεται, μάλιστα, να πολλαπλασιαστούν όσο προχωρούν οι διαδικασίες μεταβίβασης στο ΤΑΙΠΕΔ των χιλιάδων κρατικών ακινήτων ανά την Ελλάδα.
Τοπικές οργανώσεις, δήμαρχοι, φορείς από τον χώρο της οικολογίας ακονίζουν ήδη τα μαχαίρια τους, καθώς θεωρούν ότι οι μεταβιβάσεις θα συνοδευτούν από τσιμεντοποίηση παραλιακών ακινήτων κ.λπ. Σε αρκετές περιπτώσεις, πάντως, τα κρατικά ακίνητα βρίσκονται σήμερα στο έλεος μικροσυμφερόντων και αετονύχηδων, οι οποίοι δεν έχουν κανέναν λόγο να στηρίζουν την ουσιαστική αξιοποίησή τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όσα συνέβησαν με τον διαγωνισμό για την παραχώρηση του ακινήτου της Αφάντου στη Ρόδο, το οποίο προσπαθεί να αξιοποιήσει το Ελληνικό Δημόσιο εδώ και 40 χρόνια! Ο πρώτος διαγωνισμός του ΤΑΙΠΕΔ ακυρώθηκε με το επιχείρημα ότι η τοπική κοινωνία και ορισμένοι εκ των υποψήφιων επενδυτών είχαν θέσει ζητήματα με το μοντέλο αξιοποίησης (ήθελαν π.χ. να επιτρέπεται η κατασκευή μεγάλων ξενοδοχείων και όχι παραθεριστικών κατοικιών, όπως προβλέπονταν αρχικά). Στον πρώτο διαγωνισμό του Ταμείου είχαν ενδιαφερθεί έξι πανίσχυροι όμιλοι, αλλά τελικώς ουδείς κατέθεσε προσφορά. Το ΤΑΙΠΕΔ προκήρυξε νέο διαγωνισμό, αλλά και αυτή φορά κηρύχθηκε άγονος, αφού δεν εμφανίστηκαν ούτε αυτοί που είχαν ζητήσει τις αλλαγές κατά την πρώτη φάση! Στο μεσοδιάστημα το πανελλήνιο πληροφορήθηκε ότι στο τεράστιο ακίνητο της Αφάντου λειτουργεί ήδη πολυτελές ξενοδοχείο με νόμιμη άδεια…
Κερασάκι στην τούρτα με τις προσφυγές, μέσω της οποίας το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων έχει μετατραπεί σε γη της επαγγελίας για τους δικηγόρους, είναι οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στους περισσότερους από τους κρίσιμους διαγωνισμούς. Οι διευθύνσεις εσωτερικής αγοράς και ανταγωνισμού της Κομισιόν έχουν μετατρέψει τις ιδιωτικοποιήσεις σε πολύπλοκη εξίσωση. Η κυβέρνηση και το ΤΑΙΠΕΔ καλούνται, ταυτόχρονα με την πώληση ισχυρών κρατικών εταιρειών όπως η ΔΕΗ, ο ΟΛΠ, ο ΟΛΘ και η ΛΑΡΚΟ, να κλείσουν ρυθμιστικές εκκρεμότητες δεκαετιών. Οπως είναι φυσικό, εξαιτίας των κοινοτικών παρεμβάσεων οι διαγωνισμοί είτε παγώνουν είτε το ΤΑΙΠΕΔ προχωρά σε συνεχείς αλλαγές, με αποτέλεσμα να παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση.
Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι ο ΟΛΠ, για τον οποίο υποτίθεται ότι υπήρχε σίγουρος αγοραστής, και συγκεκριμένα η κινεζική Cosco. Επίσης τόσο το υπουργείο Ναυτιλίας όσο και η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ προαναγγέλλουν την εκκίνηση του διαγωνισμού για τον ΟΛΠ από την περασμένη άνοιξη, αλλά στιγμής δεν έχει γίνει τίποτα. Οι κοινοτικοί έχουν μπλοκάρει τη συμφωνία με την Cosco για τον προβλήτα ΙΙΙ του λιμανιού του Πειραιά, ενώ θέτουν όρους για τη συμμετοχή των Κινέζων στον διαγωνισμό πώλησης πλειοψηφικού πακέτου.
Εσχάτως, ο επικεφαλής του ΟΛΠ Γ. Ανωμερίτης εμφανίστηκε με εναλλακτική λύση, μέσω της οποίας ο οργανισμός θα παραμείνει στο Δημόσιο και θα τιτλοποιηθούν τα μελλοντικά έσοδα από τη σύμβαση με την Cosco. Για τον ΟΛΘ στη Θεσσαλονίκη φέρεται ότι έχει θέσει βέτο ο ίδιος ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευ. Βενιζέλος, γι’ αυτό και είναι άγνωστο πότε θα ξεκινήσει ο διαγωνισμός.
Το μπλόκο στα 28 δημόσια κτίρια
Τελευταίο κρούσμα δικαστικής – διοικητικής τρικλοποδιάς στους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ ήταν η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στα μέσα της εβδομάδας, για μη έγκριση της σύμβασης πώλησης και επαναμίσθωσης 28 κτιρίων του Δημοσίου στις επενδυτικές εταιρίες ακινήτων Εθνική Πανγαία και Eurobank Properties. Πρόκειται στην ουσία για δύο συμβάσεις συνολικού ύψους 261.310.000 ευρώ, οι οποίες αφορούν την πώληση και λειτουργική μίσθωση των 28 κτιρίων από το Ελληνικό Δημόσιο για τα επόμενα 20 χρόνια. Στελέχη της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περισσότεροι από τρεις μήνες μέχρι να συζητηθεί η αίτηση ανάκλησης που καταθέτει το ΤΑΙΠΕΔ στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Ετσι θα καθυστερήσει και η είσπραξη του τιμήματος από το Ταμείο, το οποίο φέτος έχει φιλόδοξους στόχους εσόδων. Ολα δείχνουν ότι ούτε φέτος θα καλυφθούν οι εισπρακτικοί στόχοι, τόσο εξαιτίας των δεκάδων προσφυγών όσο και του περιορισμένου ενδιαφέροντος.
Φώτης Κόλλιας
