Γιατί ο δικτάτορας της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν απειλεί με υδρογόνο τη Δύση και γιατί οι ΗΠΑ έχουν «δεμένα τα χέρια τους»
Από τη
Μυρτώ Μπούτση
«Γιατί μπλοφάρει ο Κιμ Γιονγκ Ουν υποστηρίζοντας ότι είναι σε θέση να αναπτύξει βόμβα υδρογόνου;» αναρωτήθηκαν το Δεκέμβριο κάποιοι αναλυτές, επιχειρώντας να αποκρυπτογραφήσουν τις λεκτικές απειλές που εκτόξευε τότε το καθεστώς της Πιονγιάνγκ. Η ίδια ερώτηση επανήλθε τον Ιανουάριο, μετά την άκρως αμφισβητήσιμη βορειοκορεατική ανακοίνωση ότι προχώρησε σε επιτυχημένη δοκιμή μιας τέτοιας βόμβας, η οποία είναι και η ισχυρότερη, πιο ακριβή και πιο περίπλοκη που μπορεί να αναπτύξει μια πυρηνική δύναμη. «Ο Κιμ Γιονγκ Ουν συνεχίζει να μπλοφάρει» επισημαίνουν. Η ισχύς μιας βόμβας υδρογόνου θα έφτανε τους 100 κιλοτόνους και όχι τους 6-10 κιλοτόνους, που καταγράφηκαν την 6η Ιανουαρίου. Το πολύ, το όπλο που δοκιμάστηκε να ήταν μια ενισχυμένη βόμβα σχάσης -δηλαδή πλουτωνίου (όπως αυτές που είχε δοκιμάσει η Πιονγιάνγκ το 2006 και 2009) ή ουρανίου (όπως πιθανόν ήταν εκείνη που δοκίμασε το 2013)-, όμως ενισχυμένη με μικρή ποσότητα υδρογόνου. Ή ίσως πάλι το θερμοπυρηνικό φορτίο της απλά να μην υπήρχε ή να απέτυχε να πυροδοτηθεί.
Οι εικασίες για το είδος της -τέταρτης στη σειράν- πυρηνικής δοκιμής της Βόρειας Κορέας είναι λίγο πολύ γνωστές. Τα ερωτήματα για τις προθέσεις του καθεστώτος και το τι μέλλει γενέσθαι παραμένουν. Οι ειδικοί συμφωνούν λίγο ως πολύ ότι η Πιονγιάνγκ απειλεί γιατί έχει το περιθώριο να το κάνει, εξαιτίας της εμπλοκής της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή, χάρη στη δύσκολη ισορροπία με τα ρωσικά συμφέροντα και στο τεντωμένο σχοινί στις σχέσεις Ιράν – Σαουδικής Αραβίας. Το τελευταίο που θα σκέφτονταν οι ΗΠΑ θα ήταν μια στρατιωτική κλιμάκωση στην Απω Ανατολή (πόσο μάλλον όταν η Βόρεια Κορέα, όσο πίσω στην ανάπτυξη και να βρίσκεται, διαθέτει αρκετό πλουτώνιο για τουλάχιστον έξι βόμβες).
Αν και η λεγόμενη «στρατηγική υπομονή» που έχει ακολουθήσει ο Ομπάμα απέναντι στην Πιονγιάνγκ θεωρήθηκε αποτυχημένη τακτική, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν φαίνεται να διαθέτουν το περιθώριο πολλών κινήσεων για να φέρουν σε -ακόμη πιο- δύσκολη θέση το κομμουνιστικό καθεστώς. Πέραν δηλαδή της επίδειξης δύναμης με την πτήση αμερικανικού βομβαρδιστικού B-52 σε χαμηλό ύψος στον εναέριο χώρο της Νότιας Κορέας, που έκαναν προ ημερών. Το καθεστώς υφίσταται ήδη σκληρές κυρώσεις και οι διπλωματικές επαφές έχουν ήδη παγώσει. Οπως αναφέρουν ειδικοί από την αμερικανική «δεξαμενή σκέψης» Stratfor, ο Κιμ Γιονγκ Ουν δεν έχει να φοβηθεί σοβαρά αντίποινα από καμία από τις μεγάλες δυνάμεις (ίσως ούτε ακόμη και από την Κίνα).
Τι επιδιώκει όμως ο 33χρονος ηγέτης πέραν της επίδειξης ισχύος; Ο Κιμ Γιονγκ Ουν πέρασε την τελευταία διετία εκκαθαρίζοντας το κόμμα του ακόμη και από πολλά συγγενικά του πρόσωπα, όπως τον θείο του Γιανκ Σουνγκ Τάεκ και τελευταία τον (χαμένο σε… αυτοκινητικό δυστύχημα) σύμβουλό του Γιανγκ Γκον. Κάποιοι βλέπουν τη δοκιμή ως ύστατη τόνωση του ηγετικού προφίλ του, πριν από το επικείμενο κομματικό συνέδριο του Μαΐου.
Ο Ρώσος αναλυτής Αντρέι Λανκόφ, καθηγητής Κορεατικών Σπουδών στο πανεπιστήμιο Κουκμίν της Σεούλ, αναλύει με διαφορετικό τρόπο την μπλόφα. Βορειοκορεάτες διπλωμάτες, αναφέρει, είχαν ξεκινήσει να προσεγγίζουν την Ευρώπη, την Αυστραλία, την Κίνα αλλά -κυρίως- τις ΗΠΑ από τον Οκτώβριο. Σκοπός τους, να πετύχουν μια συμφωνία για το «πάγωμα» του πυρηνικού προγράμματος στο τωρινό του επίπεδο, σε αντάλλαγμα της οικονομικής βοήθειας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ομως οι επαφές ήταν αδιέξοδες, αφού η Πιονγιάνγκ είναι διατεθειμένη μόνο να «παγώσει» -και όχι να εγκαταλείψει και να παραδώσει- τα πυρηνικά της, κάτι το οποίο πάλι δεν συζητούν οι ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα, αναφέρει, είναι ο Βορειοκορεάτης ηγέτης να καταφύγει ακόμη μία φορά στη «διπλωματία του τρόμου».
Προσπαθεί δηλαδή, κατά τον εκδότη της δεξαμενής σκέψης SinoNK που μελετά τις κινεζοβορειοκορεατικές σχέσεις Ανταμ Κάθκαρτ, να χρησιμοποιήσει ακόμη μία φορά τα πυρηνικά της για να πετύχει πολιτικές υποχωρήσεις. Το σκεπτικό είναι ότι θα αποδείξει στην υπερδύναμη στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού ότι υπάρχει κόστος, αν συνεχίσει να αγνοεί τις προτάσεις της. Πάντως εκτιμάται ότι το πραγματικά «χοντρό παιχνίδι» θα παιχθεί εφόσον η Βόρεια Κορέα εξελίξει πραγματικά την ικανότητα μεταφοράς των όπλων της, με βαλλιστικούς πυραύλους, στην οποία θεωρείται ότι βρίσκεται αρκετά πίσω.


