Ενα περίπλοκο δίκτυο αγοραπωλησίας της μυθικής συλλογής του Ελληνα εφοπλιστή με σκοπό να μην πληρωθούν φόροι, έφεραν στο φως τα Panama Papers! Η διαμάχη των κληρονόμων και τα νέα στοιχεία που αναμένονται
Ενα περίπλοκο δίκτυο αγοραπωλησίας έργων τέχνης με επίκεντρο υπεράκτιες εταιρίες προκειμένου να μην πληρώνουν τους αναλογούντες φόρους οι απανταχού συλλέκτες αποκαλύπτεται μέσω των Panama Papers. Και αυτήν τη φορά, ωστόσο, οι αποκαλύψεις έχουν και ελληνικό… χρώμα, καθώς ανάμεσα στα ονόματα που δημοσιεύτηκαν από τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) περιλαμβάνεται και αυτό του Ελληνα εφοπλιστή Βασίλη Γουλανδρή, ο οποίος απεβίωσε το 1994 και διατηρούσε μαζί με τη σύζυγό του Ελίζα μία μυθική συλλογή, η οποία περιελάμβανε πάνω από 80 έργα τέχνης. Το ζεύγος των αείμνηστων συλλεκτών δεν είχε παιδιά, με αποτέλεσμα μετά τον θάνατο και της Ελίζας Γουλανδρή, το 2000, οι κληρονόμοι της να ανακαλύψουν ότι η συλλογή έργων τέχνης είχε πουληθεί σε μια εταιρία του Παναμά με την επωνυμία Wilton Trading.
Μεγάλης αξίας
Ως εξαιρετικά φιλότεχνοι και συστηματικοί συλλέκτες ανεκτίμητων έργων τέχνης, ο Βασίλης και η Ελίζα Γουλανδρή είχαν, κατά τη διάρκεια του κοινού βίου τους, αποκτήσει έργα μεγάλων δημιουργών αμύθητης αξίας. Μέρος της συλλογής τους κοσμούσαν έργα των Πικάσο, Μπρακ, Σεζάν, Σαγκάλ, Ρενουάρ, Ντεγκά, Γκογκέν, Μαξ Ερνστ, Μανέ, Μιρό, Μονέ, Πόλοκ, Ματίς, Πολ Κλε, Βαν Γκογκ και Καντίνσκι.
Η αποκάλυψη της λίστας των Panama Papers έφερε και πάλι στο προσκήνιο τον «πόλεμο» που έχει ξεσπάσει την τελευταία δεκαετία ανάμεσα στους κληρονόμους του ζεύγους Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή με επίκεντρο τη θρυλική συλλογή έργων τέχνης.
Η ελληνική Δικαιοσύνη και συγκεκριμένα οι οικονομικοί εισαγγελείς, οι οποίοι μετά τις αποκαλύψεις για τους Ελληνες που περιλαμβάνονται στα Panama Papers κινήθηκαν άμεσα αποστέλλοντας αιτήματα δικαστικής συνδρομής, προς το παρόν, σύμφωνα με πληροφορίες, αγνοούν την ύπαρξη υπεράκτιων που σχετίζονται με τους πίνακες του ζεύγους Γουλανδρή.
Και γι’ αυτόν τον λόγο στα αιτήματα που απέστειλαν πρόσφατα δεν περιλαμβάνονται εταιρίες που σχετίζονται με τις αγοραπωλησίες των επίμαχων πινάκων της συλλογής Γουλανδρή.
Οι αρχές
Ωστόσο, οι εισαγγελικές Αρχές αναμένουν και άλλα στοιχεία μετά το Πάσχα από τις διαβόητες διαρροές των Panama Papers που αφορούν Ελληνες και εταιρίες συμφερόντων τους, τα οποία αυτόματα θα οδηγήσουν στην υποβολή και νέων αιτημάτων δικαστικής συνδρομής. Αν σε αυτά τα στοιχεία περιλαμβάνονται και οι εταιρίες που σχετίζονται με τη συλλογή των έργων τέχνης της οικογένειας Γουλανδρή, τότε τα νέα αιτήματα δικαστικής συνδρομής θα αφορούν και αυτό το ζήτημα.
Εάν οι Αρχές του Παναμά αποφασίσουν μάλιστα να σταματήσουν την έως σήμερα πρακτική τους, η οποία είναι να μην απαντούν στα αιτήματα δικαστικής συνδρομής (προς το παρόν αυτό αφορά άλλες χώρες, καθώς η Ελλάδα πρώτη φορά υποβάλει), τότε ενδεχομένως στο μέλλον να λυθεί και το «μυστήριο» με τους περίφημους πίνακες της οικογένειας Γουλανδρή και τα πρόσωπα τα οποία διαχειρίζονται έως σήμερα τη συλλογή αυτή.
Το ιστορικό της μεταβίβασης και οι (ύποπτες) συναλλαγές από το 1985!
Το μυστήριο με τη μυθική συλλογή έργων τέχνης αρχίζει το 1985. Τότε, ο Βασίλης Γουλανδρής φέρεται ότι πουλά σε πολύ χαμηλή τιμή όλους τους πίνακές του (83 στο σύνολο) στην υπεράκτια εταιρία Wilton Trading και μάλιστα με πολύ χαμηλό τίμημα. Σύμφωνα με τον ανιψιό του εκλιπόντα Βασίλη Γουλανδρή Πέτρο Ι. Γουλανδρή, ο Ελληνας εφοπλιστής πούλησε ολόκληρη τη συλλογή με τους 83 πίνακες στην εξαιρετικά χαμηλή τιμή των 31.700.000 δολαρίων στην επίμαχη εταιρία. Και αυτό όταν η πραγματική αξία της συλλογής εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 2 δισ. δολάρια. Η συναλλαγή αυτή γίνεται με την υπεράκτια εταιρία, η οποία έως και το 1995 δεν είχε καν διευθυντικά στελέχη, ενώ έως σήμερα δεν έχει βρεθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, αποδεικτικό έγγραφο της αγοραπωλησίας.
Τον Νοέμβριο του 2004 (ακόμη μία χρονιά ορόσημο για την περίεργη πορεία που ακολούθησαν οι περίφημοι πίνακες) η δικηγορική εταιρία του Παναμά Mossack Fonseca συστήνει ανώνυμες εταιρίες και μέσω αυτών αρχίζει να πουλά έργα της συλλογής Γουλανδρή υπό την αιγίδα της Wilton Trading.
Χαρακτηριστικό αυτών των εταιριών, το οποίο, μάλιστα, επιτείνει και το μυστήριο, είναι ότι συστάθηκαν λίγο πριν από τις αγοραπωλησίες και διαλύθηκαν λίγο μετά, χωρίς να αφήσουν ίχνη του πραγματικού ιδιοκτήτη.
Πλέον, μετά τη διαρροή των αρχείων κάποιες από τις εταιρίες αυτές φέρεται ότι είχαν ένα κοινό πρόσωπο που τις ένωνε: τη Μαρί (Ντόντα) Γουλανδρή-Βορίδη, αδελφή του Βασίλη Γουλανδρή, η οποία απεβίωσε τον Δεκέμβριο του 2015.
Και όλα αυτά ενώ δικαιούχοι της κληρονομιάς ήδη από το 2000 έχουν αρχίσει έναν αγώνα για να λύσουν το μυστήριο του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της συλλογής. Ανάμεσα στους δικαιούχους της κληρονομιάς η Ασπασία Ζαΐμη (ανιψιά από την πλευρά της Ελίζας Γουλανδρή). Το 2013 η Ασπασία Ζαΐμη ξεκινά μια δικαστική αντιδικία στη Λοζάνη της Ελβετίας αιτούμενη από τις εκεί δικαστικές Αρχές να καθορίσουν ποιος έχει τη νόμιμη κυριότητα της συλλογής, καθώς η ίδια αποφάσισε να διεκδικήσει το μερίδιο που της ανήκε.
Οι κληρονόμοι από την πλευρά του Βασίλη Γουλανδρή εμφανίζονται να διαφωνούν με την εν λόγω ενέργειά της. Πάντως, δημοσιογράφος της διαρροής των Panama Papers αποκαλύπτει ότι στην πραγματικότητα οι πίνακες δεν έφυγαν ποτέ από την κατοχή του ζεύγους Γουλανδρή όσο ήταν εν ζωή, αφού πολλές φορές βρέθηκαν να εκτίθενται σε διάφορα μουσεία και εκθέσεις.
