Το πρόγραμμα προσαρμογής πρέπει να πετύχει. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη, υποστηρίζει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην τριμηνιαία έκθεσή του αλλά παράλληλα καταγράφει μια σειρά από κινδύνους.
Όπως επισημαίνει σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία η ανάκαμψη δεν είναι ορατή. Οι συνιστώσες του ΑΕΠ, κατανάλωση, εξαγωγές και οι επενδύσεις βρίσκονται το πρώτο εξάμηνο 2016 σε καθοδική πορεία. Δεν υπάρχει δείκτης που να επιτρέπει αισιοδοξία, κατ’ αρχάς για τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με την έκθεση η υιοθέτηση χαμηλότερων δημοσιονομικών στόχων θα δώσει τη δυνατότητα για μείωση της φορολογίας, που σήμερα είναι υψηλή, ενώ τονίζει ότι η ελληνική οικονομία χωρίς να λυθεί το πρόβλημα του χρέους και χωρίς τα απαραίτητα διαρθρωτικά μέτρα απέχει πολύ μακριά από μια καλή ισορροπία. Υπό αυτό το πρίσμα ο «αυτόματος κόφτης δαπανών» δεν βοηθά.
Στην έκθεση τονίζεται ότι:
* Δεδομένου του μεγάλου ύψους ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο οποιαδήποτε νέα φορολογική επιβάρυνση όπως αυτές που θεσπίστηκαν με το νόμο 4389/2016 δεν μπορεί παρά να δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τη αποτελεσματικότητά της καθώς η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών έχει ήδη εξαντληθεί. Με τη θέσπιση και των νέων φορολογικών επιβαρύνσεων στους έμμεσους και άμεσους φόρους οι φορολογούμενοι καλούνται στην ουσία να μειώσουν την καταναλωτική τους δαπάνη προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις παλιές και νέες τους υποχρεώσεις ενώ τα κίνητρα για φοροδιαφυγή αυξάνονται.
Η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης αναπόφευκτα θα δυσχεράνει την επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης και συνεπώς την επίτευξη των ιδιαίτερα φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων ενώ αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των ιδιωτών προς το Δημόσιο. Την περίοδο 2010-15, παρά τις συνεχείς αυξήσεις των φόρων, τα έσοδα του κράτους από τους έμμεσους φόρους μειώθηκαν κατά 24%, και τα έσοδα από τους άμεσους φόρους μειώθηκαν κατά 5,24% . Το 2015 σε σχέση με το 2014 τα συνολικά φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατά € 1,7 δισ.
Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής η λύση στο πρόβλημα των μειωμένων εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού βρίσκεται στη καλύτερη υλοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας με έμφαση στην καταπολέμηση της παραοικονομίας, της φοροαποφυγής, της φοροδιαφυγής, καθώς και μέσω της αποτελεσματικότερης λειτουργίας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού (καταπολέμηση διαφθοράς, κλπ.), και όχι στην επιβολή νέων φόρων.
* Το συνταξιοδοτικό σύστημα παραμένει μη βιώσιμο παρά την δημοσιονομική προσαρμογή των €3,5 δισ. έως και το 2019. Οι μειώσεις στις συντάξεις είναι μεγάλες όπως και οι αυξήσεις των εισφορών των ασφαλισμένων που θεωρούμε ότι θα είναι δύσκολο να ανταποκριθούν στις νέες υποχρεώσεις. Η εισπραξιμότητα των ταμείων θα κλονιστεί ανεπανόρθωτα.
* Αναφορικά με τα πρωτογενή πλεονάσματα, η γνώμη του ΓΠΚΒ είναι ότι πρέπει κυμανθούν σε χαμηλότερα επίπεδα, της τάξεως του 1%-2%. Τα υπερβολικά πλεονάσματα προκαλούν συνθήκες ασφυξίας στην οικονομία – μέσω της υπερβολικής φορολόγησης και της μεγάλης μείωσης των δαπανών – με συνέπεια να πέφτει ο ρυθμός ανάπτυξης και να παγιδεύεται η οικονομία σε έναν φαύλο κύκλο στασιμότητας ή/και ύφεσης.
