Τι λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Βρετανός πρώην βουλευτής και πρόεδρος της οργάνωσης Marbles Reunited που υποστηρίζει το πάγιο ελληνικό αίτημα
Από τη
Μυρτώ Μπούτση
Πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες μια ομάδα Βρετανών βουλευτών κατέθεσε στη Βουλή των Κοινοτήτων πρόταση νόμου για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στην Ελλάδα. Πίσω από τη σημαντική πρωτοβουλία βρίσκεται η οργάνωση Marbles Reunited, πρόσφατα μετονομασμένη σε Βρετανική Ενωση για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο επί σειρά ετών πρόεδρός της και πρώην βουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Αντριου Τζορτζ μίλησε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» και τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί νομικά (και δευτερευόντως διπλωματικά) για την ανάκτηση των Γλυπτών, διαφορετικά δεν πρόκειται να υπάρξει καμία ανταπόκριση από τους Βρετανούς.
Θεωρεί το Brexit ευκαιρία για ενίσχυση του ελληνικού επιχειρήματος, εφόσον οι Αγγλοι δεν διολισθήσουν σε εσωστρέφεια και διεθνή απομόνωση και πιστεύει ότι ο νέος υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος ως δήμαρχος του Λονδίνου είχε χαρακτηρίσει «εθνική καταστροφή» την απώλεια των Γλυπτών του Παρθενώνα, δεν έχει σταθερές πεποιθήσεις και θα μπορούσε να αλλάξει θέση για το ζήτημα! Αλλωστε, μίλησε και για την υποστήριξη των Βρετανών στην ιδιωτική πρωτοβουλία για την ανάκτηση των Γλυπτών που έχει αναλάβει ο Σύλλογος των Αθηναίων. Αναλυτικά, η συνέντευξη έχει ως εξής:
Πιστεύετε ότι το Brexit θα μπορούσε να αποτελέσει μία ευκαιρία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Νομίζω ότι υπάρχουν δύο σενάρια. Το πρώτο, που είναι το χειρότερο δυνατό, είναι η Βρετανία να γίνει μια εσωστρεφής και στενόμυαλη χώρα, που γυρίζει την πλάτη της στον κόσμο. Αυτό θα ήταν πολύ κακό για τη δίκαιη αντιμετώπιση του αιτήματος για επιστροφή των Γλυπτών. Το άλλο σενάριο είναι η Βρετανία να προβάλει ότι είναι διπλωματικά εξωστρεφής και, προκειμένου να διαπραγματευτεί την καλύτερη δυνατή συμφωνία, να «χρησιμοποιήσει» τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Οχι ακριβώς σαν διαπραγματευτικό χαρτί, αλλά σαν κάτι που μπορεί να «φέρει» στις διαπραγματεύσεις, για να πείσει τους Ευρωπαίους φίλους της να συμφωνήσουν στις καλύτερες δυνατές συνθήκες για την αποχώρηση, για τις εμπορικές σχέσεις και άλλα κριτήρια. Προφανώς προσβλέπω στο δεύτερο από αυτά τα σενάρια.
Ομως η βρετανική κυβέρνηση έχει υπάρξει ιδιαίτερα αρνητική στο ελληνικό αίτημα, με τον προηγούμενο πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον να έχει δηλώσει ότι η Βρετανία «δεν πρόκειται να χάσει τα Μάρμαρά της». Τώρα έγινε υπουργός Εξωτερικών ο Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος ως δήμαρχος του Λονδίνου, είχε σχεδόν κοροϊδέψει το αίτημα επιστροφής.
Το θέμα με τον Μπόρις Τζόνσον είναι ότι είναι σχεδόν… ελεύθερος από αξιακές δεσμεύσεις. Νομίζω ότι δεν έχει σθεναρή άποψη για οτιδήποτε και εκφράζει μια γνώμη που είναι βολική γι’ αυτόν την παρούσα στιγμή. Είναι πιο πολύ ένας διασκεδαστής, παρά κάποιος με συγκεκριμένες πεποιθήσεις. Αν τον βολεύει ως υπουργό Εξωτερικών που αναζητά φίλους στον κόσμο, θα επιδείξει λιγότερη κοροϊδία.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει κατηγορηθεί όιτι δεν ακολούθησε μία σταθερή πορεία στη διεκδίκηση των Γλυπτών. Ποια είναι η άποψή σας;
Η Ελλάδα έχει πολλές προκλήσεις να αντιμετωπίσει αυτή τη στιγμή και ξεκάθαρα η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν μπορεί να είναι πρωταρχικής σημασίας. Η δική μας θέση είναι ότι, καθώς έχουμε τη νομική γνωμοδότηση για να ακολουθήσουμε τη δικαστική διαδικασία (εκείνη που παρέδωσε στην ελληνική κυβέρνηση το νομικό γραφείο της Αμάλ Κλούνεϊ), εν προκειμένω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πιστεύουμε ότι αυτή θα ήταν η κατάλληλη οδός να ακολουθήσει η ελληνική κυβέρνηση, μετά και την αποτυχία της προσπάθειας διαμεσολάβησης της UNESCO. Δεν πιστεύουμε απαραίτητα ότι θα επιλυθεί στο δικαστήριο, αλλά ο μόνος τρόπος για να κάνει κανείς τη βρετανική κυβέρνηση να δώσει προσοχή είναι να χρησιμοποιήσει την προσφυγή στη Δικαιοσύνη.
Επομένως η λεγόμενη νομική οδός έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας σε σχέση με τη διπλωματική;
Η νομική διαδικασία είναι μια εξαιρετικά μακρά διαδικασία, επομένως αυτό προσφέρει μια ευκαιρία και στη διπλωματική οδό να «δουλέψει» όσο αυτή διαρκεί. Αυτό που θα περιμέναμε εμείς είναι ότι η νομική οδός δεν θα έφτανε μέχρι τέλους, γιατί στο μεταξύ θα βρισκόταν μια λύση μέσω της διπλωματικής οδού. Αλλά, όταν απειλείς με αυτό και μετά κάνεις πολύ λίγα για να το ακολουθήσεις, υπάρχουν πολύ μικρές πιθανότητες η βρετανική κυβέρνηση να δώσει σημασία. Οπότε ελπίζουμε ότι μπορεί η ελληνική κυβέρνηση τουλάχιστον να κρατήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές της.
Παρακαταθήκη η προσφυγή (του Συλλόγου των Αθηναίων) στο ευρωδικαστήριο
«Είμαστε πολύ υποστηρικτικοί» στην προσπάθεια του Συλλόγου των Αθηναίων για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα είπε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Αντριου Τζορτζ, αποκαλύπτοντας ότι στα τέλη Σεπτεμβρίου θα συναντηθεί στην Αθήνα με τον σύλλογο και άλλες διεθνείς επιτροπές, για να «ανταλλάξουν σημειώσεις και να δουν πώς θα προχωρήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο». Πρόκειται για ένα διεθνές συνέδριο που θα γίνει με πρωτοβουλία του συλλόγου και υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, με σκοπό να εξεταστούν τα -θετικά, σύμφωνα με τον σύλλογο- συμπεράσματα που μπορεί να αποκομίσει η ελληνική υπόθεση από μια πρόσφατη νομική εξέλιξη: Ο Σύλλογος των Αθηναίων προσέφυγε ιδιωτικά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εναντίον της Βρετανίας για το θέμα των Γλυπτών. Πρόκειται για μια προσφυγή, η οποία προ ημερών απορρίφθηκε για τυπικούς λόγους από τριμελή επιτροπή.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του σωματείου, όμως, ο τυπικός λόγος για τον οποίο η προσφυγή δεν εξετάστηκε ήταν ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν αναγνωρίζει μέχρι στιγμής ότι ένας σύλλογος σωματειακής μορφής μπορεί να επικαλεστεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να αξιώσει επιστροφή πολιτιστικής κληρονομιάς. Ομως αυτό το επιχείρημα που αφήνει… ορθάνοιχτο τον δρόμο για μια αντίστοιχη προσφυγή που θα υποβληθεί από την Ελλάδα εναντίον της Βρετανίας. Αλλωστε, σύμφωνα με το έγγραφο της τριμερούς επιτροπής του ΕΔΔΑ, δεν φαίνεται να αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο ούτε το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει από την αφαίρεση των Γλυπτών από τον λόρδο Ελγιν. Τόσο οι Βρετανοί φίλοι της επιστροφής των Γλυπτών όσο και το ελληνικό σωματείο στο σκεπτικό του δείχνουν να θεωρούν την εξέλιξη μια παρακαταθήκη για επόμενες ελληνικές -συντονισμένες με διεθνείς- ενέργειες.
