Διπλωματία και γεωπολιτική σε έναν διάλογο από ορθόδοξους, καθολικούς, κόπτες, Εβραίους και μουσουλμάνους στις 30 και 31 ΟκτωβρίουΑπό τον
Αντώνη Τριανταφύλλου
Στο επίκεντρο του θρησκευτικού και διπλωματικού ενδιαφέροντος θα βρεθεί στις 30-31 Οκτωβρίου η Αθήνα, καθώς σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο γίνεται πάλι σημείο συνάντησης και γόνιμου διαλόγου των χριστιανικών Εκκλησιών, των άλλων θρησκειών και των πολιτισμών της λεκάνης της ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, στο πλαίσιο της δεύτερης Διεθνούς Διάσκεψης για τον Θρησκευτικό και Πολιτιστικό Πλουραλισμό και την Ειρηνική Συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή.
Τις εργασίες της διάσκεψης θα ανοίξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, των Πατριαρχών Αλεξανδρείας Θεοδώρου και Ιεροσολύμων Θεοφίλου και των Αρχιεπισκόπων Κύπρου, Αθηνών και Αλβανίας.
Υψηλόβαθμη αναμένεται να είναι η εκπροσώπηση και των άλλων ορθόδοξων και χριστιανικών Εκκλησιών, ενώ στην Αθήνα θα βρεθούν αντιπροσωπία του Βατικανού καθώς και προεξάρχοντες θρησκευτικοί ηγέτες από τον μουσουλμανικό και εβραϊκό κόσμο. Σημαντική επίσης αναμένεται ότι θα είναι η συμμετοχή υπουργών Εξωτερικών και υψηλόβαθμων αντιπροσωπιών σχεδόν από το σύνολο των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Μεσογείου.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ
Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τα εκκλησιαστικά θέματα Γιάννης Αμανατίδης, τα στελέχη από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας και τους άλλους συναρμόδιους φορείς και υπηρεσίες δούλεψαν αθόρυβα και μεθοδικά, προκειμένου να οργανωθεί η φετινή διάσκεψη.
Δύο χρόνια μετά την πρώτη διοργάνωση οι χριστιανοί της Μέσης Ανατολής συνεχίζουν να βρίσκονται σε καθεστώς διωγμού από τις πατρογονικές εστίες τους. Εκατοντάδες πολίτες ορθόδοξοι, Ασσύριοι, Συροϊακωβίτες και κόπτες στη Συρία, στο Ιράκ, στη Λιβύη και την Αίγυπτο αναδείχθηκαν σύγχρονοι μάρτυρες και πότισαν το δέντρο της χριστιανικής πίστης με το αίμα τους. Ο εμφύλιος στη Συρία και οι πολεμικές συγκρούσεις στο βόρειο Ιράκ συνεχίζουν να τροφοδοτούν καθημερινά το προσφυγικό ρεύμα προς τη γηραιά ήπειρο, με αποτέλεσμα να τίθεται σε καθεστώς πλήρους ανισορροπίας η διαχρονική ειρηνική συνύπαρξη χριστιανών και μουσουλμάνων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Οι συμμετέχοντες στη φετινή διάσκεψη αναμένεται να επαναλάβουν και να επικαιροποιήσουν την ανάγκη να εδραιωθεί εκ νέου κλίμα αρμονικής και βιώσιμης συνύπαρξης των μονοθεϊστικών θρησκειών στη Μέση Ανατολή.
Η πρώτη διάσκεψη το 2015 διεξήχθη λίγους μήνες μετά το πρωτοφανές προσφυγικό και μεταναστευτικό κύμα, από την Τουρκία προς τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Στο επίκεντρο των εργασιών της φετινής διάσκεψης αναμένεται να εξεταστούν ζητήματα όπως ο ρόλος των θρησκευτικών κοινοτήτων και των επικεφαλής τους στην επανένταξη και ενσωμάτωση προσφύγων και μεταναστών που επιστρέφουν στις χώρες της περιοχής.
Το μέτωπο στους Αγίους Τόπους
Η Συρία είναι ακόμα θερμό μέτωπο, αλλά εστία θρησκευτικής αναταραχής σιγοβράζει στο Ισραήλ, όπου το ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και οι άλλες χριστιανικές Εκκλησίες και κοινότητες αντιμετωπίζουν μια κρίση τόσο σοβαρή, που είναι ικανή να πλήξει ενδεχομένως καίρια την οικονομική αυτονομία τους, αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο στην ισραηλινή Βουλή, που θέτει προσκόμματα στη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων τους. Το θέμα ανέδειξε τον περασμένο Αύγουστο η «κυριακάτικη δημοκρατία». Ο Πατριάρχης Θεόφιλος δεν αποκλείεται να κάνει έκκληση για την προστασία των δικαιωμάτων της Σιωνίτιδας Εκκλησίας και των άλλων χριστιανικών Εκκλησιών στους Αγίους Τόπους, στο αποκορύφωμα των διπλωματικών επαφών του τελευταίου διαστήματος σε Κωνσταντινούπολη, Ρώμη, Τελ Αβίβ, στα παλαιστινιακά εδάφη, στις ΗΠΑ, στην Ιορδανία και την Αθήνα, γι’ αυτό το μείζον ζήτημα.
«Γέφυρες» Ιερώνυμου – Τσίπρα στα Ιωάννινα
Μήνυμα σε πολλαπλούς αποδέκτες έστειλε η κατ’ ιδίαν συνάντηση, διάρκειας σχεδόν μιας ώρας, που είχαν την Τρίτη στα Ιωάννινα ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρό προσωπικό δίαυλο επικοινωνίας τους, μέσω του οποίου γεφυρώνουν όσες διαφωνίες προκύπτουν και επιλύουν ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος.
Οι υψηλοί τόνοι στην Ιεραρχία, λόγω της ψήφισης του νομοσχεδίου για τη νομική κατοχύρωση του φύλου, δεν διατάραξαν τις σχέσεις Αρχιεπισκόπου – πρωθυπουργού, κάτι που αποδείχτηκε στην καλά στημένη επικοινωνιακά κοινή παρουσία τους στα Ιωάννινα, που δεν είχε τη θεσμική βαρύτητα μιας συνάντησης εργασίας στο Μαξίμου ή στην Αρχιεπισκοπή, αλλά πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης Παίδων της Μητρόπολης Ιωαννίνων, ένα «ουδέτερο έδαφος» με ιδιαίτερο συμβολισμό και το απαραίτητο κοινωνικό πρόσημο.
Ο κ. Ιερώνυμος και ο Αλέξης Τσίπρας συζήτησαν σε θερμό κλίμα και χάραξαν από κοινού τις αναγκαίες κατευθυντήριες γραμμές για όλα τα θέματα που βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Για τον Αρχιεπίσκοπο και την εκκλησιαστική διοίκηση πρωτεύον ζήτημα είναι η ενίσχυση του κοινωνικού έργου. Μόνο για συσσίτια το 2016 δαπανήθηκαν 32.000.000 ευρώ. Οι ανάγκες ρευστότητας για τη χρηματοδότηση τέτοιων δράσεων είναι μεγάλες και γι’ αυτό η Εκκλησία ζητά από την κυβέρνηση έμπρακτες κινήσεις για την «απελευθέρωση» εκκλησιαστικών ακινήτων από δικαστικές και γραφειοκρατικές δεσμεύσεις, προκειμένου να αξιοποιηθούν προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
Την ίδια ώρα, κινητικότητα φαίνεται ότι θα υπάρξει στις προσλήψεις έμμισθων κληρικών. Μάλιστα, αρκετοί μητροπολίτες ζητούν επιτακτικά από τη Σύνοδο να πιέσει τα υπουργεία Οικονομικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης προκειμένου να ανοίξει, έστω και βραχυπρόθεσμα, η «στρόφιγγα» πρόσληψης κληρικών.
