Ρεπορτάζ
Β. Παπακωνσταντόπουλος

Ενας μήνας… ζωής απομένει στον νόμο Κατσέλη και χιλιάδες εγγυητές τραπεζικών δανείων κινδυνεύουν να βρεθούν προ δυσάρεστων εκπλήξεων, καθώς δεν έχουν κατανοήσει ότι, αν μπει στον νόμο ο οφειλέτης, δεν απαλλάσσονται αυτόματα. Αν ο οφειλέτης «κόκκινου» δανείου υπαχθεί στον νόμο, αλλά ο εγγυητής όχι, τότε γίνεται «κούρεμα» στον πρωτοφειλέτη και ο εγγυητής καλείται να πληρώσει όλο το υπόλοιπο ποσό! Η ύπαρξη εγγυητών στα περισσότερα δάνεια που έχουν συναφθεί τα προηγούμενα χρόνια κάνει το πρόβλημα ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς εγγυητές υπάρχουν σε συμβάσεις καταναλωτικών δανείων αλλά και στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων.

Ουσιαστικά οι τράπεζες κυνηγούν τους εγγυητές, οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις βρίσκονται σε καλύτερη οικονομική κατάσταση από τον οφειλέτη, είτε γιατί είναι λιγότερο προστατευμένοι κι άρα πιο εύκολος ο νομικός εξαναγκασμός τους είτε γιατί με αυτόν τον τρόπο ασκείται συνολική πίεση για να πληρώσει ο οφειλέτης.

Γενικά επικρατεί σύγχυση για το πλέγμα προστασίας των εγγυητών, παρά το γεγονός ότι έχει ψηφιστεί διάταξη με την οποία η ευθύνη του εγγυητή περιορίστηκε στην ευθύνη του πρωτοφειλέτη.

Τι σημαίνει αυτό; Οι τράπεζες δεν μπορούν πλέον να απευθύνονται στον εγγυητή ζητώντας το σύνολο της οφειλής του δανειολήπτη, όπως συνέβαινε μέχρι πρότινος. Αν δηλαδή ο οφειλέτης είχε πάρει δάνειο 100.000 ευρώ, είχε υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη και το δικαστήριο είχε αποφανθεί ότι μπορεί συνολικά να αποπληρώσει στην τράπεζα 60.000 ευρώ, η τράπεζα απευθυνόταν στον εγγυητή ζητώντας το σύνολο των 100.000 ευρώ του δανείου. Τώρα πια οι δανειστές ζητούν από τον εγγυητή το υπόλοιπο ποσό, τουτέστιν 40.000 ευρώ.

Αυτήν τη στιγμή πάντως κανείς δεν μπορεί να πει τι ακριβώς θα γίνει με τους εγγυητές. Οπως μας εξήγησε η δικηγόρος Αντριάνα Ζαχαρίου, κανείς οφειλέτης που μπήκε στον νόμο Κατσέλη δεν έχει εξοφλήσει ακόμα ώστε να γνωρίζουμε την τελική συμπεριφορά των τραπεζών προς τον αντίστοιχο εγγυητή.

Σε περίπτωση που και ο πρωτοφειλέτης και ο εγγυητής έχουν υπαχθεί στον νόμο, γίνεται μία φορά «κούρεμα» στο δάνειο ακόμη κι αν υπάρχουν δύο διαφορετικές αιτήσεις. Σύμφωνα με την κυρία Ζαχαρίου, ανάλογα με τις αιτήσεις και τις δυνατότητες καθενός, οφειλέτης και εγγυητής πληρώνουν σε διαφορετικό ποσοστό το κουρεμένο πλέον ποσό.

Εκείνο που σίγουρα δεν έχει αλλάξει είναι ότι ο εγγυητής δεν προστατεύεται από την απόφαση που θα εκδώσει το δικαστήριο για τον πρωτοφειλέτη και θα πρέπει να κάνει ξεχωριστή αίτηση. Ακόμα δηλαδή κι αν βγει θετική η απόφαση στο ειρηνοδικείο για τον πρωτοφειλέτη, δεν καλύπτει και τον εγγυητή. Απλώς ό,τι διαγραφεί στον πρωτοφειλέτη αυτό πλέον θα χρωστά ο εγγυητής, ο ο οποίος θα πρέπει να κάνει ξεχωριστή αίτηση στο ειρηνοδικείο.

Προτροπή

Δεν είναι τυχαία άλλωστε η πρόσφατη προτροπή του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιου Πιτσιόρλα στους εγγυητές μη εξυπηρετούμενων δανείων να προσφύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό ή στον νόμο Κατσέλη-Σταθάκη για να έχουν κι αυτοί προστασία.
«Λέμε στους εγγυητές να ξέρουν ότι πρέπει να κινηθούν κι αυτοί παράλληλα με τον πρωτοφειλέτη είτε προς την κατεύθυνση του νόμου Κατσέλη-Σταθάκη είτε προς τον εξωδικαστικό. Ανεξάρτητα από την ολοκλήρωση της διαδικασίας μόνο με την υποβολή της αίτησης ξεκινάει και η περίοδος προστασίας» ήταν τα λόγια του υπουργού.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ

Ασύδοτοι μέχρι τέλους

Τελικά οι τράπεζες έχουν αποφασίσει να καταργήσουν κάθε έννοια λογικής. Αφού ευθύνονται για το πάρτι με τα δανεικά και αγύριστα, αφού οι Ελληνες τις διπλοπλήρωσαν με τις ανακεφαλαιοποιήσεις, για να παίρνουν διάφοροι τα μπόνους τους και να κυκλοφορούν ελεύθεροι και ωραίοι, αφού κατέσχεσαν ό,τι μπορούσαν, τώρα άρχισαν νέο παραμύθι.

Ακόμη και εάν ρυθμίσουν τα «κόκκινα» δάνεια οι πολίτες που οφείλουν, αυτοί θα ζητούν από τους εγγυητές τη διαφορά! Λογικό; Οχι. Παράλογο; Ναι.

Το θέμα είναι εάν η Πολιτεία τούς κόψει αυτή τη φορά τον βήχα. Να τους ζητήσει να εφαρμόσουν το αυτονόητο. Οτι η ρύθμιση γίνεται για το «κόκκινο» δάνειο άρα και για όσους το εγγυήθηκαν. Και αυτό οφείλουν και οι εγγυητές. Ας κόψουν την πλάκα τώρα και να πάψουν να θέλουν και την πίτα ολάκερη και τον σκύλο χορτάτο.

Νίκος Ελευθερόγλου