Ο ενθουσιασμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται πως έχει φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα, καθώς αρκετοί χρηματοοικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά της AI αποτελεί μια τεράστια φούσκα, ικανή να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία και να προκαλέσει σοβαρή ύφεση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του MarketWatch, η ανεξάρτητη ερευνητική εταιρεία MacroStrategy Partnership εκτιμά ότι η φούσκα της AI είναι σήμερα 17 φορές μεγαλύτερη από τη φούσκα των dot-com στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και τετραπλάσια από τη φούσκα ακινήτων που προκάλεσε την οικονομική κρίση του 2008.
Ο Julien Garran, επικεφαλής της μελέτης και πρώην επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην UBS, υπογραμμίζει ότι οι δυνατότητες των μεγάλων μοντέλων γλώσσας (LLMs) έχουν υπερεκτιμηθεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών από μεγάλες επιχειρήσεις έχει αρχίσει να μειώνεται, ενώ η τελευταία έκδοση του ChatGPT, το πιο διάσημο LLM (Γλωσσικό Μοντέλο) δεν φαίνεται να υπερτερεί ουσιαστικά έναντι των προηγούμενων, παρά το κόστος του που είναι δέκα φορές υψηλότερο.
«Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο στο ότι μπορεί να οδηγήσει την οικονομία σε ζώνη καθοδικής ύφεσης τύπου “zone 4”, αλλά και στο ότι δυσχεραίνει τις προσπάθειες της Fed και της κυβέρνησης Τραμπ να τονώσουν την οικονομία», προειδοποιεί ο Garran στην επενδυτική του ανάλυση.
Παρόμοιες ανησυχίες εκφράζει και ο Dario Perkins, διευθυντής παγκόσμιας μακροοικονομικής στρατηγικής στη TS Lombard. Σε συνέντευξή του στο Axios, τόνισε ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες συσσωρεύουν τεράστια χρέη στον αγώνα τους να δημιουργήσουν υποδομές για AI, με τρόπο που θυμίζει τις υπερβολικές επενδύσεις της εποχής των dot-com και της υποprime κρίσης.
Όπως εξηγεί, πολλές από αυτές τις εταιρείες «δεν ενδιαφέρονται αν η επένδυση αποδώσει, γιατί βρίσκονται σε έναν αγώνα», κάτι που από μόνο του αποτελεί «κόκκινο πανί».
Φόβος και απληστία στις αγορές
Η ανησυχία των αναλυτών αντικατοπτρίζεται και στις χρηματαγορές. Μετά την ανακοίνωση της MacroStrategy Partnership, οι τραπεζικές μετοχές στην Ευρώπη κατέγραψαν σημαντικές απώλειες, καθώς οι τράπεζες κατέχουν μεγάλο μέρος του γαλλικού και ευρωπαϊκού δημόσιου χρέους. Ο David Solomon, CEO της Goldman Sachs, προέβλεψε πιθανή πτώση στις αγορές το επόμενο ένα έως δύο χρόνια, εξαιτίας των υπερβολικών κεφαλαίων που έχουν διοχετευθεί σε επιχειρήσεις AI σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Η φούσκα, όπως υποστηρίζει ο Solomon, μπορεί να μην έχει ακόμη «σκάσει», αλλά η στάση κάποιων επενδυτών που κινούνται σε υψηλό ρίσκο λόγω ενθουσιασμού αποτελεί κλασικό σύμπτωμα χρηματοοικονομικής φούσκας.
Παράλληλα, ο Jeff Bezos σημείωσε ότι όντως υπάρχει φούσκα στην AI, παρότι η τεχνολογία μπορεί να φέρει μεγάλα οφέλη στην ανθρωπότητα. «Οι επενδυτές δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τις καλές από τις κακές ιδέες μέσα σε όλο αυτόν τον ενθουσιασμό», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη δυνητική αστάθεια της αγοράς.
Αγορά χωρίς φρένο και χωρίς προσανατολισμό
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας αγοράς τεχνολογίας που κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, χωρίς να υπάρχει σαφής αξιολόγηση κινδύνου και με εταιρείες να δανείζονται υπερβολικά για να προλάβουν τον ανταγωνισμό.
Η εμπειρία από τις φούσκες του παρελθόντος δείχνει ότι τέτοιες καταστάσεις συνήθως οδηγούν σε δραματικές ανατροπές όταν η αγορά ανακαλύψει ότι η πραγματική αξία δεν ανταποκρίνεται στις υπερβολικές προσδοκίες.
Ο Dario Perkins τονίζει ότι, αν και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα «σκάσει» η φούσκα, η αγορά της AI βρίσκεται σαφώς πιο κοντά στο τέλος του κύκλου από ό,τι στην αρχή. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά, «Δεν θα έβαζα χρήματα σε αυτό τώρα. Είμαστε πιο κοντά στο 2000 παρά στο 1995».
Η προειδοποίηση είναι σαφής: η φούσκα της AI έχει ήδη ξεπεράσει κάθε προηγούμενη τεχνολογική υπερβολή σε μέγεθος και κεφάλαια, και οι επενδυτές, οι τράπεζες και οι πολιτικές αρχές πρέπει να κινηθούν με προσοχή. Η τεχνολογία υπόσχεται πολλά, αλλά η υπερθέρμανση της αγοράς και οι υπερβολικές προσδοκίες μπορεί να αποδειχθούν το μεγάλο οικονομικό ρίσκο της επόμενης δεκαετίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναλυτές συμβουλεύουν ψυχραιμία και συγκρατημένες επενδύσεις, υπενθυμίζοντας ότι οι φούσκες τεχνολογίας, όσο εντυπωσιακές και αν είναι οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, τελικά συχνά αφήνουν πίσω τους οικονομικές ζημιές και απογοήτευση για όσους παρασύρθηκαν από τον ενθουσιασμό.
