Η τιμή του ελαιολάδου εξακολουθεί να απασχολεί έντονα τόσο τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές, μετά από μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις που οδήγησε το «πράσινο χρυσάφι» της Μεσογείου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η μειωμένη παραγωγή, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι αυξημένες καλλιεργητικές δαπάνες συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση των τιμών που προκάλεσαν ευρύ δημόσιο διάλογο.
Το 2024 υπήρξε χρονιά–ορόσημο για τον ελαιοκομικό τομέα. Η μειωμένη απόδοση των ελαιόδεντρων, σε συνδυασμό με τις ακραίες καιρικές συνθήκες -παρατεταμένη ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες και περιορισμένες βροχοπτώσεις- οδήγησαν σε συρρίκνωση της παραγωγής όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε βασικές ελαιοπαραγωγές χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία.
Παράλληλα, το αυξανόμενο κόστος για λιπάσματα, φυτοφάρμακα, άρδευση και ενέργεια επιβάρυνε σημαντικά τους παραγωγούς, οδηγώντας σε υψηλότερες τελικές τιμές. Το ελαιόλαδο μετατράπηκε έτσι σε πολύτιμο αγαθό, ενώ η αυξημένη διεθνής ζήτηση, σε συνδυασμό με τη διατροφική του αξία, το καθιέρωσε ως ένα προϊόν υψηλής εμπορικής σημασίας στις διεθνείς αγορές.
«Το λάδι καθορίζεται από την παραγωγή» – Τι λένε οι παραγωγοί
Μιλώντας για τη φετινή περίοδο, ο πρόεδρος των μικρών συνεταιρισμών της ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης, εξήγησε ότι η αγορά του ελαιολάδου εξακολουθεί να επηρεάζεται άμεσα από τη διεθνή παραγωγή, με την Ισπανία να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις τιμές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Η τιμή στο λάδι καθορίζεται μόνο από την παραγωγή. Εάν οι Ισπανοί έχουν μικρή παραγωγή, τότε ανεβαίνει η ευρωπαϊκή τιμή», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ επεσήμανε πως και φέτος, λόγω της κλιματικής αλλαγής, η παραγωγή είναι μειωμένη σε σχέση με πέρυσι, γεγονός που διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
«Η τιμή του παραγωγού – όταν ξεκινήσουν τα φρέσκα, συμβατικά λάδια – θα κυμαίνεται στα 5,00 με 5,50 ευρώ το κιλό, εφόσον υπάρξουν βροχοπτώσεις», τόνισε ο κ. Χιλετζάκης.
Από τον παραγωγό στο ράφι: Η μεγάλη ψαλίδα
Παρά τις σταθερές τιμές στον παραγωγό, το ελαιόλαδο στο ράφι φαίνεται να κινείται πολύ υψηλότερα. Ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ υπενθύμισε ότι την περίοδο 2022–2023, με μέση τιμή παραγωγού περίπου στα 5 ευρώ, οι καταναλωτές είδαν το ελαιόλαδο στα σούπερ μάρκετ να φτάνει έως και τα 14 ευρώ το λίτρο.
«Το φρέσκο λάδι δεν πάει αμέσως στον καταναλωτή. Μπαίνουν “καπέλα” από μεσάζοντες και ενδιάμεσες διαδικασίες διακίνησης», επισήμανε.
Αντίστοιχα, για τη φετινή χρονιά, εκτιμάται ότι η τελική τιμή λιανικής ενδέχεται να διαμορφωθεί κοντά ή λίγο κάτω από τα 10 ευρώ, εφόσον οι συνθήκες στην αγορά παραμείνουν σταθερές.
Παγκόσμια εικόνα – Ζήτηση στα ύψη, προσφορά περιορισμένη
Η παγκόσμια προσφορά ελαιολάδου εξακολουθεί να είναι μειωμένη, κυρίως λόγω της ισπανικής παραγωγής, που αποτελεί περισσότερο από το 40% της παγκόσμιας ποσότητας. Με τη φετινή σοδειά να προβλέπεται ξανά χαμηλότερη από τον μέσο όρο, οι πιέσεις στις τιμές συνεχίζονται.
Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση σε χώρες εκτός Ευρώπης – όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Ιαπωνία – ενισχύει περαιτέρω τη ζήτηση για ποιοτικό ελαιόλαδο, ειδικά για τις ποικιλίες έξτρα παρθένο και βιολογικό.
Οι προοπτικές για τους επόμενους μήνες
Οι παραγωγοί παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς πολλά θα εξαρτηθούν από τις καιρικές συνθήκες του φθινοπώρου και το πώς θα εξελιχθεί η νέα ελαιοκομική περίοδος. Αν οι βροχές καθυστερήσουν, η παραγωγή ενδέχεται να περιοριστεί ακόμη περισσότερο, ασκώντας νέα ανοδική πίεση στις τιμές.
Όπως εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, η τιμή παραγωγού δύσκολα θα πέσει κάτω από τα 5 ευρώ, ενώ για τον καταναλωτή η τιμή θα παραμείνει σε διψήφιο επίπεδο, τουλάχιστον μέχρι να ομαλοποιηθεί η διεθνής προσφορά.
