Οι Έλληνες πληρώνουν από τα υψηλότερα επιτόκια στην Ευρώπη, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για ΜμΕ και νοικοκυριά είναι περιορισμένη και τα τραπεζικά κέρδη ενισχύονται
Οι πελάτες των ελληνικών τραπεζών επιβαρύνονται με ένα από τα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού στην Ευρωζώνη, ενώ την ίδια στιγμή εισπράττουν ψίχουλα, καθώς τα επιτόκια καταθέσεων είναι μεταξύ των χαμηλότερων.
Κάπως έτσι φτιάχνεται το αφήγημα της μεγάλης κερδοφορίας των τραπεζών από τη βασική τους δραστηριότητα, η οποία είναι να χορηγούν δάνεια και να δέχονται καταθέσεις, εις βάρος βέβαια της κοινωνίας -των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων-, η οποία πριν από μερικά χρόνια χρεώθηκε με δεκάδες δισ. ευρώ προκειμένου να διασώσει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Του ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ για την DEAL
Προφανώς με αυτήν τη μεγάλη διαφορά μεταξύ επιτοκίου καταθέσεων και χορηγήσεων το περιθώριο επιτοκίου των ελληνικών τραπεζών είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρωζώνη και σίγουρα αρκετά υψηλότερο από το αντίστοιχο μέσο επιτοκιακό περιθώριο στη ζώνη του ευρώ.
Τα στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι αποκαλυπτικά:
Στην Ευρωζώνη το μέσο κόστος δανεισμού στην κατηγορία των στεγαστικών δανείων ήταν 3,31% τον Αύγουστο, ενώ στην Ελλάδα έφτανε το 3,58%, το 5ο υψηλότερο στην Ευρωζώνη.
Ενώ στα στεγαστικά με σταθερό επιτόκια μέχρι πέντε χρόνια η χώρα μας έχει χαμηλότερο μέσο επιτόκιο από το σύνολο της Ευρωζώνης, στα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο από πέντε χρόνια και άνω η Ελλάδα έχει ένα από τα ακριβότερα επιτόκια, τιμωρώντας προφανώς εκείνους που θέλουν να «κλειδώσουν» το ποσό της μηνιαίας δόσης. Στα στεγαστικά με σταθερό επιτόκιο μέχρι 10 έτη, Ελλάδα 4,19% – Ευρωζώνη 3,46%, ενώ στα στεγαστικά με σταθερό επιτόκιο πάνω από 10 έτη, Ελλάδα 3,69% – Ευρωζώνη 3,18%.
Καταναλωτικά δάνεια: Τεράστια διαφορά
Στα καταναλωτικά δάνεια η διαφορά είναι ακόμα υψηλότερη, καθώς το μέσο επιτόκιο στην Ευρωζώνη ήταν 7,51% τον Αύγουστο του 2025, ενώ στην Ελλάδα 10,68%, δηλαδή μεγαλύτερο πλέον των τριών ποσοστιαίων μονάδων και το 3ο υψηλότερο επιτόκιο στη ζώνη του ευρώ.
Δανεισμός επιχειρήσεων
Αλλά και στον δανεισμό των επιχειρήσεων η εικόνα δεν είναι καλύτερη. Το μέσο κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων στην Ευρωζώνη ήταν 3,46%, όταν στην Ελλάδα έφτανε το 3,91%, το 9ο υψηλότερο. Μάλιστα, η μεγαλύτερη επιβάρυνση αφορά τα δάνεια μέχρι 250.000 ευρώ και έως τρεις μήνες σταθερό επιτόκιο, τα οποία αφορούν τη μεγάλη πλειονότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όσων βέβαια κατορθώνουν να πάρουν κάποιο δάνειο. Συγκεκριμένα, στην εν λόγω κατηγορία το μέσο επιτόκιο στην Ευρωζώνη φτάνει το 3,59%, ενώ στη χώρα μας το 4,73%, το 7ο ακριβότερο στη ζώνη του ευρώ.
Καταθέσεις: Μηδενικά επιτόκια
Και ενώ τα δάνεια είναι ακριβά για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το επιτόκιο στις καταθέσεις απλώς δεν υπάρχει για τους περισσότερους. Ειδικότερα το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά ήταν μόλις 0,03% στην Ελλάδα, ενώ στην Ευρωζώνη 0,25%. Το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις ανήλθε στο… 0,10%, ενώ στην Ευρωζώνη είναι σε 0,51%.
Στις προθεσμιακές καταθέσεις των νοικοκυριών, το μέσο επιτόκιο με συμφωνημένη διάρκεια έως ένα έτος ήταν 1,12% στην Ελλάδα, το 3ο χαμηλότερο, όταν το αντίστοιχο μέσο επιτόκιο στην Ευρωζώνη έφτανε το 1,71%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 1,62%, ενώ στην Ευρωζώνη ήταν 1,89%.
Επιτοκιακό περιθώριο πάνω από 4 ποσοστιαίες μονάδες
(EUROKNISSI)
Από τα επίσημα στατιστικά στοιχεία γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι εγχώριες τράπεζες απολαμβάνουν ένα από τα μεγαλύτερα περιθώρια επιτοκίου στην Ευρωζώνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η διαφορά του μέσου επιτοκίου στα υφιστάμενα δάνεια και στις καταθέσεις (περιθώριο επιτοκίου) ήταν στις 4,34 ποσοστιαίες μονάδες τον Αύγουστο. Αν και έχει μειωθεί από τα υψηλά των περίπου 6 ποσοστιαίων μονάδων, που ήταν στα τέλη του 2023, εντούτοις είναι υπερδιπλάσιο από το μέσο περιθώριο επιτοκίου στην Ευρωζώνη (2,09 ποσοστιαίες μονάδες στο τέταρτο τρίμηνο του 2024, οπότε είναι και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία).
Μάλιστα, αν δούμε τα ιστορικά στοιχεία, στη χώρα μας το περιθώριο επιτοκίου ήταν, μόνιμα, πολύ υψηλότερο από το αντίστοιχο της Ευρωζώνης. Ειδικότερα, από το πρώτο τρίμηνο του 2016 έως το τέταρτο τρίμηνο του 2024 το περιθώριο επιτοκίου στην Ευρωζώνη ήταν μεταξύ 1,59 και 2,31 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στην Ελλάδα μεταξύ 3,42 και 5,93 ποσοστιαίες μονάδες.
Λίγο καλύτερη είναι η εικόνα στο περιθώριο επιτοκίου στα νέα δάνεια και στις καταθέσεις, καθώς στην Ελλάδα ανήλθε στις 4,14 ποσοστιαίες μονάδες τον Αύγουστο, έναντι 3,54 ποσοστιαίες μονάδες στην Ευρωζώνη το τελευταίο τρίμηνο του 2024.
