Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η «δημοκρατία», χιλιάδες αγρότες λαμβάνουν ποσά πείνας, μικρότερα και από αυτά που χορηγούν η… Αλβανία και η Βουλγαρία
Μια μεγάλη και χρόνια αδικία συνεχίζει να ταλαιπωρεί συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι λαμβάνουν ή δικαιούνται σύνταξη χηρείας από άλλο ασφαλιστικό ταμείο. Το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στο καταστατικό του πρώην ΟΓΑ, που εξακολουθεί να ισχύει, παρά την ενοποίηση των Ταμείων στον ΕΦΚΑ, αλλά και στον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), ο οποίος προβλέπει συγκεκριμένους περιορισμούς στη σωρευτική καταβολή συντάξεων.
- Από τον Σπύρο Φρεμεντίτη*
Οι περιορισμοί αυτοί, όμως, όταν εφαρμόζονται στην πράξη για τους αγρότες συνταξιούχους του ΟΓΑ, οδηγούν σε παραλογισμούς. Οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας από τον ΟΓΑ μπορεί να βρεθούν με λιγότερα χρήματα από αυτά που λάμβαναν προηγουμένως ή και με οριστική αναστολή της σύνταξής τους.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η «δημοκρατία», το πρόβλημα αφορά περίπου 4.600 συντάξεις χηρείας οι οποίες χορηγήθηκαν πριν από το 2016. Κάθε μήνα αγρότες λαμβάνουν συντάξεις πείνας, μικρότερες και από αυτές που χορηγουν η… Αλβανία και η Βουλγαρία. Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όταν ένας συνταξιούχος του ΟΓΑ λάβει σύνταξη χηρείας από άλλο Ταμείο, η βασική σύνταξη του ΟΓΑ (σήμερα ανέρχεται στα 409,13 ευρώ) διακόπτεται. Αυτό σημαίνει πως ο δικαιούχος χάνει μέρος ή ακόμη και το σύνολο της αγροτικής του σύνταξης, παραμένοντας μόνο με τη σύνταξη χηρείας ή με ένα μικρότερο άθροισμα, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις είναι μικρότερο από το προηγούμενο συνολικό ποσό.
Η πραγματικότητα είναι ότι αρκετοί ασφαλισμένοι δεν γνωρίζουν αυτή τη λεπτομέρεια ή δεν έχουν ενημερωθεί επαρκώς από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να λαμβάνουν τη βασική σύνταξη, χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτό δημιουργεί οφειλή.
Ζητούν επιστροφή χρημάτων
Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι να καταλογίζονται στους συνταξιούχους μεγάλα ποσά ως «αχρεωστήτως καταβληθέντα», δηλαδή συντάξεις που -βάσει του νόμου- δεν έπρεπε να έχουν λάβει από τη στιγμή που ξεκίνησε η καταβολή της σύνταξης χηρείας. Οι οφειλές αυτές φτάνουν ακόμη και τα δεκάδες χιλιάδες ευρώ, με συνέπεια να ενεργοποιούνται οι διαδικασίες αναστολής της καταβολής της κύριας σύνταξης μέχρι να εξοφληθεί το χρέος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η οφειλή υπερβαίνει το ισόποσο 12 μηνιαίων βασικών συντάξεων, γεγονός που επιφέρει πλήρη διακοπή της καταβολής της σύνταξης, ακόμη και εκείνης που προέρχεται από καταβολή εισφορών, και όχι μόνο από τη βασική αγροτική παροχή.
Η στρέβλωση αυτή αναδεικνύει τα βαθύτερα προβλήματα του ασφαλιστικού πλαισίου για τις συντάξεις χηρείας, ειδικά για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται ο νόμος οδηγεί σε πρωτοφανείς αδικίες, με ανθρώπους μεγάλης ηλικίας να καλούνται να επιστρέψουν ποσά που δεν μπορούν να καλύψουν και, ταυτόχρονα, να ζουν με μειωμένα εισοδήματα που δεν επαρκούν ούτε για βασικές ανάγκες, όπως φάρμακα και διατροφή.
Η κατάσταση επιδεινώνεται μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας από την απονομή της σύνταξης χηρείας. Σύμφωνα με τον νόμο, ύστερα από τα τρία χρόνια, η σύνταξη χηρείας περιορίζεται στο 50%, ενώ η βασική του ΟΓΑ παραμένει κομμένη. Ετσι, ο τελικός συνδυασμός καταλήγει να είναι μικρότερος ακόμη και από το ποσό που ο συνταξιούχος λάμβανε πριν πάρει τη σύνταξη χηρείας.
*Δικηγόρος – Δημοσιογράφος / Ειδικός για ασφαλιστικά και εργατικά θέματα
«Αντάρτικο» από «γαλάζιους» βουλευτές και ερώτηση στην Κεραμέως
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο, ωστόσο έχει μπει στην «κατάψυξη» εδώ και χρόνια, αλλά τώρα έχει φτάσει στο απροχώρητο. Είναι χαρακτηριστικό ότι οκτώ βουλευτές της Ν.Δ., οι Γιώργος Καρασμάνης, Μπάμπης Αθανασίου, Βασίλης Γιόγιακας, Θανάσης Καββαδάς, Γιώργος Κοτρωνιάς, Θεόφιλος Λεονταρίδης, Φίλιππος Φόρτωμας και Ευριπίδης Στυλιανίδης, κατέθεσαν πριν από έναν μήνα ομαδική ερώτηση στην υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, φέρνοντας το πρόβλημα της αποκατάστασης στις συντάξεις χηρείας του ΟΓΑ στο… γήπεδο της κυβέρνησης.
Οι βουλευτές της περιφέρειας τόνισαν στην ερώτησή τους πως «οι εν λόγω συντάξεις του πρώην ΟΓΑ παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, καθώς ο επιζών σύζυγος δικαιούται σύνταξη λόγω θανάτου η οποία ισούται με το μισό της κύριας σύνταξης του θανόντα (π.χ. έστω ότι ο/η θανών/ούσα λάμβανε ποσό σύνταξης 300 ευρώ και ότι το ποσό των 200 ευρώ αντιστοιχεί στη βασική σύνταξη και το ποσό των 100 στην κύρια. Το ποσό σύνταξης που θα λάβει ο/η χήρος/α θα είναι 50 ευρώ), μόνο εφόσον δεν συνταξιοδοτείται από οποιαδήποτε πηγή, συμπεριλαμβανομένου και του ΟΓΑ, και δυστυχώς δεν υφίσταται κατώτατο όριο».
Τόνισαν επίσης στη Νίκη Κεραμέως ότι δημιουργούνται σοβαρές ανισότητες και αδικίες σε αυτούς τους συνταξιούχους, που οι περισσότεροι είναι ευάλωτοι, και ο διαχωρισμός δημιουργεί την αίσθηση πολιτών δύο ταχυτήτων, η οποία αντιβαίνει στις αρχές της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Καταλήγοντας, ζητούν από το υπουργείο Εργασίας να προβεί σε νομοθετική ρύθμιση. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Φεβρουάριο, αντίστοιχη ερώτηση είχε καταθέσει ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης. Είχε τονίσει ότι πρόκειται για άδικη μεταχείριση των συνταξιούχων του ΟΓΑ με σύνταξη χηρείας από άλλο Ταμείο.
Οι συνταξιούχοι έχουν διπλή περικοπή, καθώς χάνουν άμεσα το προνοιακό κομμάτι της σύνταξης του ΟΓΑ και το 50% της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να καταλήγουν με μικρότερη σύνταξη από αυτήν που θα είχαν αν αποποιούνταν εξαρχής τη σύνταξη χηρείας.
Στην απάντησή του, ο πρώην υφυπουργός Εργασίας Π. Τσακλόγλου αποκαλύπτει ότι «το νομοθετικό πλαίσιο για τους συνταξιούχους του τ. ΟΓΑ (ν. 4169/1961 και ν. 2458/1997) ήταν ανέκαθεν περιοριστικό, λόγω του μη ανταποδοτικού χαρακτήρα της βασικής σύνταξης… Δικαιολογητικό λόγο περικοπής της βασικής σύνταξης αποτέλεσε το γεγονός ότι πρόκειται για προνοιακή παροχή»! Συνεπώς, οι αγροτικές συντάξεις χαρακτηρίζονται εν έτει 2025 προνοιακές, σαν να πρόκειται για φιλανθρωπία της Πολιτείας στους αγρότες και στις αγρότισσες που έχουν εργαστεί μια ζωή και βλέπουν το δικαίωμα στη σύνταξη να μετατρέπεται σε παγίδα…
