Θλιβερή πρωτιά με τη βούλα της Eurostat! – Η Ελλάδα είναι ουραγός στην ευημερία
Ακόμα μία θλιβερή πρωτιά καταγράφει η χώρα μας, με την ελληνική μεσαία τάξη να είναι η φτωχότερη της Ευρώπης. Νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) αποκαλύπτει πως το διάμεσο εισόδημα των Ελλήνων είναι το χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Πρόκειται για έναν δείκτη που δείχνει την πραγματική εξέλιξη της λεγόμενης μεσαίας τάξης, η οποία έχει διαλυθεί από τις καταστροφικές πολιτικές του παρελθόντος και με δυσκολία προσπαθεί να επιστρέψει. Σύμφωνα με την έκθεση, το διάμεσο εισόδημα σε σύγκριση με το 2010 ήταν κατά 20,4% υψηλότερο σε πραγματικούς όρους το 2024 στην Ε.Ε.
Αυτός ο δείκτης αποτυπώνει το εισόδημα που βρίσκεται ακριβώς στη μέση της κατανομής των εισοδημάτων. Αναδεικνύει, δηλαδή, πιο ρεαλιστικά το εισόδημα του «μέσου ανθρώπου». Για τον υπολογισμό του το εισόδημα των πολιτών μιας χώρας χωρίζεται σε δύο ίσα μέρη: το 50% έχει υψηλότερο εισόδημα και το 50% χαμηλότερο.
Σε αντίθεση με τον μέσο όρο, δεν επηρεάζεται υπερβολικά από λίγους πολύ πλούσιους ή πολύ φτωχούς και δείχνει καλύτερα την πραγματική οικονομική κατάσταση της μεσαίας τάξης. Ο δείκτης αυτός χρησιμοποιείται για να συγκριθούν χώρες και χρονιές, αλλά και για να αξιολογηθεί η κοινωνική ανισότητα. Στην Ελλάδα η πτώση του στα χρόνια της κρίσης σήμαινε ότι τα περισσότερα νοικοκυριά είδαν τη ζωή τους να στενεύει: λιγότερα ψώνια, λιγότερες διακοπές, και οι αυξήσεις μισθών να μην επαρκούν. Είναι λοιπόν ένας «καθρέφτης» της καθημερινής πραγματικότητας της μεσαίας τάξης.
Τεράστια πτώση
Μετά τα καταστροφικά Μνημόνια και τη μετέπειτα διαχείριση της κρίσης, η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να ανεβάσει «ρυθμούς», καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση στην Ευρώπη, κατά 25,8%. Σε μεγάλη απόσταση ακολουθούν την Ελλάδα οι δύο επόμενες υπερχρεωμένες χώρες της Ευρώπης: η Ιταλία παρουσιάζει μείωση του διάμεσου εισοδήματος κατά 2,8% σε σχέση με το 2010 και η Γαλλία κατά 1,7%. Αντιθέτως, η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στη Ρουμανία, με εκρηκτική άνοδο 162,2%, ενώ η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Κροατία και η Ουγγαρία κατέγραψαν επίσης αύξηση του διάμεσου εισοδήματος άνω του 50%.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως η χώρα μας είναι από τις λίγες χώρες που από το 2021 έως σήμερα έχουν σημειώσει μικρή άνοδο σε αυτόν τον δείκτη κατά σχεδόν 8,2%, ενώ η ευρωζώνη κατέγραψε μικρή μείωση κατά σχεδόν 1,3%. Παρά την ελαφριά αύξηση, η Ελλάδα αδυνατεί να προχωρήσει σε πραγματική σύγκλιση των εισοδημάτων με την υπόλοιπη Ευρώπη, καθιστώντας τη μεσαία τάξη της χώρας μας την πιο φτωχή της γηραιάς ηπείρου (ΒΛΕΠΕ ΠΙΝΑΚΑ κάτω).
Εκρηκτικό κοκτέιλ τα μνημονιακά «ψαλίδια», η φοροκαταιγίδα και η ανεργία
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως το εισόδημα των Ελλήνων κατέγραφε αλλεπάλληλες «βουτιές» κατά τη διάρκεια των Μνημονίων. Ηταν τότε που οι πολιτικές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), που κουνούσε το δάχτυλο στην Ελλάδα, εφαρμόζονταν με πιστή ευλάβεια από τις κυβερνήσεις.
Οι συνεχείς αυξήσεις της φορολογίας, η εκτόξευση της ανεργίας, η ενεργοποίηση του υποκατώτατου μισθού (ευτυχώς αποτελεί μακρινό εφιάλτη), οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, η κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού και μια σειρά από άλλες «μεταρρυθμίσεις» χρόνο με το χρόνο έκαναν τα εισοδήματα των Ελλήνων να κατρακυλούν. Από το 2011 έως το 2015 το διάμεσο εισόδημα των Ελλήνων είχε μειωθεί κατά σχεδόν 33%. Η πτώση συνεχιζόταν, μάλιστα, και το 2014, όταν η τότε κυβέρνηση της Ν.Δ. μιλούσε για επιχείρηση εξόδου από τα Μνημόνια με το περιβόητο e-mail Χαρδούβελη, το οποίο ουδέποτε απαντήθηκε από τους δανειστές.
Το χαμηλότερο επίπεδο καταγράφηκε το 2015, μετά και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να κλείσει τις τράπεζες, καθώς εξαντλήθηκαν οι εγγυήσεις (collaterals) της Ελλάδας στον έκτακτο μηχανισμό άντλησης ρευστότητας (ELA). Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2015 η μείωση του διάμεσου εισοδήματος στην Ελλάδα μειώθηκε σε σχέση με το 2014 κατά μόλις 1,4%, ενώ από το 2016 άρχισε μια αργή και βασανιστική επάνοδος.
Η πανδημία έφερε νέες προκλήσεις, αλλά και προσωρινή στήριξη, καθώς το διάμεσο εισόδημα ανέκαμψε το 2020 και το 2021. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στα έκτακτα μέτρα στήριξης και τις επιδοτήσεις που δόθηκαν, παρά στην πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος. Η μετέπειτα άνοδος του δείκτη δείχνει μια βελτίωση των εισοδημάτων, αλλά ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει κάτι: η Ελλάδα παραμένει μια χώρα με διάμεσο εισόδημα σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η περίοδος του 2023 απέδειξε την ευαλωτότητα της ελληνικής οικονομίας σε εξωγενή σοκ, όπως η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια στα βασικά αγαθά.
Το ακόμα πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως το διάμεσο εισόδημα στην Ελλάδα το 2024 απείχε κατά σχεδόν 15% σε σχέση με το 2011. Με την πορεία της οικονομίας φαίνεται πως θα απαιτηθούν αρκετά χρόνια ώστε ο συγκεκριμένος δείκτης να επιστρέψει στα επίπεδα που βρισκόταν πριν την από είσοδο της χώρας στα καταστροφικά Μνημόνια και τις λανθασμένες συνταγές του ΔΝΤ. Οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες δεκαετίας, ενώ ο πληθωρισμός, το υψηλό κόστος στέγασης και οι φόροι συνεχίζουν να απορροφούν μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος (ΒΛΕΠΕ ΠΙΝΑΚΑ κάτω).
