Κάθε εβδομάδα η «δημοκρατία» θα φιλοξενεί το ένθετο «Συντάξεις και Ασφαλιστικό» με θέματα του Σπύρου Φρεμεντίτη, δικηγόρου – δημοσιογράφου, ειδικού για ασφαλιστικά και εργατικά θέματα. Στείλτε τις ερωτήσεις σας διαδικτυακά, στο email [email protected] ή στο τηλέφωνο της εφημερίδας: 2130170400.
- Του Σπύρου Φρεμεντίτη
Σε παρατεταμένη αναμονή είναι χιλιάδες συνταξιούχοι, οι οποίοι περιμένουν ακόμη την καταβολή των αναδρομικών ποσών που δικαιούνται από τον ΕΦΚΑ. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι ο μεγάλος όγκος των κύριων συντάξεων έχει ήδη επανυπολογιστεί, δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν, δημιουργώντας ανησυχία, αλλά και νέα κύματα αιτήσεων και ενστάσεων από δικαιούχους που αναζητούν λύση, αλλά και σύντομα χρήματα στους λογαριασμούς τους.
Οι γενικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι δικαιούχοι των αναδρομικών ανέρχονται συνολικά σε περίπου 400.000 άτομα. Στην πρώτη μεγάλη κατηγορία είναι κυρίως συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει δικαστικά, ζητώντας την επιστροφή ποσών που περικόπηκαν παράνομα στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα, την περίοδο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει ήδη κρίνει τις περικοπές αυτές αντισυνταγματικές, ανοίγοντας τον δρόμο για την καταβολή των αναδρομικών.
Υπολογίζεται ότι 350.000 έως 370.000 συνταξιούχοι έχουν καταθέσει ατομικές ή ομαδικές αγωγές. Ομως, ο ΕΦΚΑ έχει μια άλλη ανάγνωση: υπολογίζει ότι ο αριθμός αυτός ανέρχεται περίπου σε 75.000 δικαιούχους. Κι αυτό γιατί ζητήθηκαν στοιχεία από τα Διοικητικά Πρωτοδικεία όλης της χώρας και εντοπίστηκαν περίπου 1.500 αγωγές, κυρίως ομαδικές έως 50 ατόμων καθεμιά. «Οσοι δικαιώνονται δικαστικά θα πληρώνονται» είναι η εντολή που έχει δοθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.
Στους παραπάνω δικαιούχους προστίθενται και όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά το 2016, με πάνω από 30 έτη ασφάλισης, χωρίς να έχει ακόμη επανυπολογιστεί η σύνταξή τους με τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης του ν. 4670/2020, γνωστού ως «νόμου Βρούτση». Το τελευταίο διάστημα, ολοένα περισσότεροι συνταξιούχοι σπεύδουν να υποβάλουν αιτήσεις επανυπολογισμού στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, ελπίζοντας να επισπεύσουν τη διαδικασία.
Ωστόσο, εκφράζονται φόβοι από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ότι αυτό ενδέχεται να προκαλέσει «μπλακάουτ» και σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση νέων συντάξεων. Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι αιτήσεις συνταξιοδότησης αυξάνονται διαρκώς και εκτιμάται ότι έως το τέλος του έτους θα ξεπεράσουν τις 210.000.
Σε ποια Ταμεία εκκρεμεί ο επανυπολογισμός κύριων συντάξεων
Σήμερα, η «δημοκρατία» παρουσιάζει τις εκκρεμότητες επανυπολογισμού στις κύριες συντάξεις με τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης, οι οποίες είναι σε αναμονή περίπου 5 χρόνων. Ολοι αυτοί οι συνταξιούχοι θα πρέπει να κάνουν υπομονή, καθώς υπάλληλοι του ΕΦΚΑ κυριολεκτικά αναζητούν τους συνταξιοδοτικούς φακέλους στα υπόγεια, σε κλειστά χαρτόκουτα και σε όποιο άλλο απίστευτο σημείο μπορεί κανείς να φανταστεί. Πρόκειται περίπου για 40.000 κύριες συντάξεις που δεν έχουν ακόμη επανυπολογιστεί. Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται στους συνταξιούχους, πρώην ελεύθερους επαγγελματίες του τ. ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ (13.005), ακολουθούν οι μισθωτοί του τ. ΙΚΑ (11.540 περιπτώσεις) και έπονται του Δημοσίου (9.162).
*Δικηγόρος-Δημοσιογράφος
Ειδικός για ασφαλιστικά και εργατικά θέματα
[email protected]
«Φρένο» στα αναδρομικά των επικουρικών
Ενώ προχωρά σταδιακά ο επανυπολογισμός των κύριων συντάξεων, ο ΕΦΚΑ βάζει «ταφόπλακα» στις προσδοκίες χιλιάδων συνταξιούχων για τις επικουρικές. Σύμφωνα με έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Επικουρικής Ασφάλισης, οι υπηρεσίες ενημερώνονται ότι «δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο ή δικαστική απόφαση» που να επιτρέπει νέο επανυπολογισμό των επικουρικών συντάξεων.
Το έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας Γενικής Διεύθυνσης Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών που στάλθηκε πριν από λίγες ημέρες, τον Σεπτέμβριο του 2025, σε όλες τις διευθύνσεις επικουρικής ασφάλισης της χώρας, είναι καταπέλτης: «Δεν υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο περί νέου επανυπολογισμού των επικουρικών συντάξεων, ουδεμία νεότερη νομοθεσία ή απόφαση του ΣτΕ προβλέπει επανυπολογισμό των επικουρικών συντάξεων. Κατά της απόφασης απονομής επικουρικής σύνταξης μπορεί να υποβληθεί ένσταση εντός τριών μηνών από την παραλαβή της».
Απόρριψη αιτημάτων
Το έγγραφο διευκρινίζει ότι μόνο οι εμπρόθεσμες ενστάσεις, δηλαδή όσες υποβάλλονται εντός τριμήνου από την κοινοποίηση της απόφασης συνταξιοδότησης, εξετάζονται κανονικά και ζητά από τις υπηρεσίες να απορρίπτουν όλα τα αιτήματα επανεξέτασης, καθώς, όπως τονίζεται, δεν προβλέπεται σχετική διαδικασία. «Να συντάσσετε για τα εν λόγω αιτήματα απορριπτική απάντηση, επικαλούμενοι το παρόν έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών». Το τελευταίο διάστημα, πάντως, καταγράφεται κύμα αιτήσεων από συνταξιούχους που διεκδικούν επιπλέον ποσά, υποστηρίζοντας ότι έχουν καταβάλει υψηλότερες εισφορές από το 6% υπέρ επικουρικής ασφάλισης.
Πώς θα ελέγξετε αν η σύνταξή σας έχει επανυπολογιστεί.
Για να ελέγξετε αν η σύνταξή σας έχει επανυπολογιστεί, πρέπει να εκτυπώσετε το μηνιαίο ενημερωτικό σημείωμα σύνταξης από την ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ. Στο σημείωμα αυτό πρέπει να αναγράφεται η φράση «Ο υπολογισμός έγινε βάσει του νόμου 4670/2020», σε σχετικό πεδίο, όπως αναφέρει η περιγραφή σας.
Βήματα για να ελέγξετε το ενημερωτικό σημείωμα
- Επισκεφθείτε την ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ.
- Συνδεθείτε με τους κωδικούς σας στο TAXISnet.
- Επιλέξτε την υπηρεσία για την εκτύπωση του μηνιαίου ενημερωτικού σημειώματος σύνταξης.
- Στο πεδίο του σημειώματος, ελέγξτε αν αναγράφεται η φράση «Ο υπολογισμός έγινε βάσει του Νόμου 4670/2020».
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Πώς μπορώ να λάβω πλήρη ή μειωμένη σύνταξη; (Νίκος από Χαλκίδα)
Eχω συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας μου και έχω στο ΙΚΑ 7.800 ένσημα περίπου. Πώς μπορώ να λάβω πλήρη σύνταξη; Πώς μειωμένη;
Στην περίπτωσή σας, το πρώτο στοιχείο που πρέπει να εξετάσουμε είναι ο συνολικός αριθμός των ενσήμων και η ηλικία. Διαθέτοντας περίπου 7.800 ένσημα (δηλαδή, σχεδόν 26 έτη ασφάλισης) και έχοντας συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας σας, βρίσκεστε πολύ κοντά στις γενικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ισχύουν σήμερα για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ (ΕΦΚΑ μισθωτών).
Για να λάβετε πλήρη σύνταξη γήρατος απαιτείται να έχετε τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης (δηλαδή, 15 έτη) και να έχετε συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας σας. Εφόσον τα ένσημά σας υπερβαίνουν κατά πολύ αυτό το όριο, δεν υπάρχει κανένα ζήτημα από πλευράς ασφαλιστικού χρόνου. Απλώς, θα πρέπει να αναμείνετε τη συμπλήρωση του 67ου έτους, ώστε να υποβάλετε αίτηση για πλήρη σύνταξη.
Αν, ωστόσο, επιθυμείτε να αποχωρήσετε νωρίτερα, μπορείτε να επιλέξετε τη μειωμένη σύνταξη. Για αυτήν, απαιτείται επίσης να έχετε τουλάχιστον 4.500 ένσημα, αλλά και να έχετε συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας σας. Υπάρχει όμως μια πρόσθετη προϋπόθεση: πρέπει να διαθέτετε 100 ένσημα ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Τα 100 αυτά ένσημα μπορείτε είτε να τα συγκεντρώσετε με πραγματική εργασία είτε -αν δεν εργάζεστε πλέον- να τα συμπληρώσετε μέσω προαιρετικής ασφάλισης, κατόπιν σχετικής αίτησης στον ΕΦΚΑ.
Η μειωμένη σύνταξη συνεπάγεται μείωση 30% επί της εθνικής σύνταξης, δηλαδή του βασικού μέρους της. Εν ολίγοις, μπορείτε είτε να αναμείνετε μέχρι τα 67 για πλήρη σύνταξη χωρίς περικοπές είτε να λάβετε μειωμένη στα 62, εφόσον πληρείτε τις πρόσθετες προϋποθέσεις.
- Ποιες είναι οι πιο ευνοϊκές προϋποθέσεις για να συνταξιοδοτηθώ; (Ανδρέας Λάρισα)
Είμαι 61 χρονών, παλαιός ασφαλισμένος, έχω συνολική ασφάλιση σε ΙΚΑ 9.000 ένσημα περίπου, και από αυτά τα 4.500 είναι βαρέα. Ποιες είναι οι πιο ευνοϊκές προϋποθέσεις για να συνταξιοδοτηθώ; Θα χρειαστεί να εξαγοράσω χρόνο;
Η περίπτωσή σας είναι χαρακτηριστική για εργαζόμενο με βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ). Εχοντας 9.000 ένσημα συνολικά, εκ των οποίων 4.500 είναι βαρέα, υπερκαλύπτετε τα απαιτούμενα όρια για σύνταξη βάσει των ειδικών διατάξεων.
Οι ευνοϊκότερες προϋποθέσεις που μπορείτε να αξιοποιήσετε είναι οι διατάξεις που ισχύουν για τα βαρέα ένσημα, σύμφωνα με τις οποίες απαιτούνται:
-4.500 συνολικά ένσημα, εκ των οποίων 3.600 τουλάχιστον βαρέα,
-όριο ηλικίας το 62ο έτος για πλήρη σύνταξη.
Επιπλέον, χρειάζεται να έχετε τουλάχιστον 1.000 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης. Δεδομένου ότι, όπως αναφέρετε, διαθέτετε ήδη αυτά τα ένσημα, δεν απαιτείται εξαγορά χρόνου.
Συνεπώς, με τη συμπλήρωση του 62ου έτους, έχετε δικαίωμα πλήρους σύνταξης χωρίς καμία περικοπή, αξιοποιώντας τις ειδικές διατάξεις των ΒΑΕ. Η εξαγορά πλασματικών ετών (σπουδών, Στρατού κ.λπ.) θα είχε νόημα μόνο εάν σας έλειπαν ένσημα για να συμπληρώσετε το απαιτούμενο όριο, κάτι που δεν συμβαίνει εδώ.
- Μπορώ να εξαγοράσω τα 4 χρόνια των σπουδών μου; (Αρετή από Ζάκυνθο)
Εχω ασφαλιστεί σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ 33 χρόνια έως σήμερα, είμαι 58 ετών και θέλω να μάθω πώς βγαίνω στη σύνταξη, ίσως στα 60 μου, και αν μπορώ να εξαγοράσω τα 4 χρόνια σπουδών μου.
Στην περίπτωσή σας έχουμε διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή χρόνο σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς, γεγονός που πλέον αντιμετωπίζεται ενιαία από τον ΕΦΚΑ. Ο συνολικός χρόνος ασφάλισής σας είναι 33 έτη (περίπου 9.900 ένσημα), και βρίσκεστε στο 58ο έτος της ηλικίας σας. Σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, για πλήρη σύνταξη γήρατος απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης και όριο ηλικίας το 62ο έτος. Αυτό σημαίνει ότι, για να μπορέσετε να συνταξιοδοτηθείτε πλήρως σε αυτή την ηλικία, πρέπει μέχρι τότε να συμπληρώσετε 40 έτη συνολικά. Αν παραμείνετε ασφαλισμένη μέχρι τα 62, θα έχετε συγκεντρώσει περίπου 37 έτη ασφάλισης. Στην περίπτωση αυτή, μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικά χρόνια σπουδών (έως 4 έτη, ανάλογα με τη διάρκεια των ανώτερων ή ανώτατων σπουδών σας), ώστε να φτάσετε τα απαιτούμενα 40 έτη και να θεμελιώσετε δικαίωμα πλήρους σύνταξης.
Η εξαγορά πλασματικού χρόνου αποτελεί δικαίωμα του ασφαλισμένου και το κόστος υπολογίζεται ως 20% επί των μηνιαίων αποδοχών σας, όπως ισχύουν κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Το ποσό αυτό μπορεί να παρακρατηθεί από τη σύνταξη σε έως 60 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, εφόσον δεν επιθυμείτε να το καταβάλετε εφάπαξ. Εάν δεν προβείτε σε εξαγορά, θα πρέπει να συνεχίσετε την ασφάλισή σας έως ότου συμπληρώσετε τα 40 έτη πραγματικής ασφάλισης – δηλαδή, μέχρι περίπου τα 65 έτη. Με την εξαγορά, όμως, μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε νωρίτερα, ακριβώς στα 62.
