Μια χώρα που γερνά δεν μπορεί να σχεδιάσει δυναμικά το μέλλον της
Τα πρόσφατα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας που πραγματοποίησε η Metron Analysis για λογαριασμό του ΕΕΑ δεν είναι απλώς ενδιαφέροντα. Είναι απολύτως αποκαλυπτικά αλλά και βαθιά ανησυχητικά. Αποτυπώνουν με αδιαμφισβήτητο τρόπο την πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά: μια πραγματικότητα οικονομικής πίεσης, ανασφάλειας και συνεχούς αγωνίας για το αύριο.
Οταν το 71% των πολιτών δηλώνει ότι το αυξημένο κόστος ζωής αποτελεί το βασικότερο κοινωνικό πρόβλημα, δεν μιλάμε για μια συγκυριακή δυσκολία. Μιλάμε για μια συνθήκη που έχει εισχωρήσει στην καθημερινότητα, επηρεάζοντας κάθε απόφαση, κάθε προοπτική, κάθε σκέψη για το μέλλον. Η ακρίβεια δεν είναι πλέον ένας παροδικός πονοκέφαλος. Εχει εξελιχθεί σε χρόνιο εμπόδιο για την κοινωνική και την οικονομική σταθερότητα.
Ακόμη πιο ανησυχητικό, όμως, είναι το πώς αυτή η οικονομική πίεση συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό πρόβλημα. Δεν είναι τυχαίο ότι το 70% των ερωτηθέντων θεωρεί πως οι οικονομικές και οι στεγαστικές δυσκολίες λειτουργούν αποτρεπτικά στο να δημιουργήσουν οικογένεια. Πώς μπορούμε να ελπίζουμε σε αντιστροφή της δημογραφικής συρρίκνωσης, όταν για την πλειονότητα των νέων η απόκτηση παιδιού μοιάζει περισσότερο με ρίσκο παρά με φυσικό βήμα ζωής;
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σκοτεινή όταν παρατηρούμε τις προτεραιότητες της νέας γενιάς. Η απόκτηση παιδιών βρίσκεται μόλις στο 24%, ενώ ο γάμος καταγράφει το οριακά χαμηλό 9%. Δεν πρόκειται για απλή αλλαγή κοινωνικών αντιλήψεων, αλλά για ένδειξη βαθιάς αβεβαιότητας. Οταν η ζωή μετατρέπεται σε μόνιμη προσπάθεια επιβίωσης, η προοπτική οικογένειας υποχωρεί φυσιολογικά.
Την ίδια στιγμή, το 68% των πολιτών -κυρίως νέοι άνδρες- δηλώνει ότι έχει σκεφτεί τη μετανάστευση για λόγους εργασίας. Η χώρα κινδυνεύει να χάσει πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό, ανθρώπους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον κορμό της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της δημογραφικής ανάκαμψης.
Δεν πρέπει να υποτιμούμε τις συνέπειες. Μια χώρα που γερνά δεν μπορεί να σχεδιάσει δυναμικά το μέλλον της. Δεν μπορεί να στηρίξει ένα βιώσιμο Ασφαλιστικό, δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες μιας σύγχρονης οικονομίας, δεν μπορεί να διατηρήσει ζωντανό το παραγωγικό της υπόβαθρο.
Γι’ αυτό και τα ευρήματα αυτά δεν πρέπει απλώς να σχολιαστούν. Πρέπει να μας αφυπνίσουν. Να αφυπνίσουν την κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα, τους κοινωνικούς φορείς. Χρειάζονται άμεσες και τολμηρές παρεμβάσεις: πραγματική στήριξη των νέων οικογενειών, ουσιαστικές στεγαστικές πολιτικές, ενίσχυση των εισοδημάτων, σταθερότητα και προοπτική.
Διαφορετικά, η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη. Κι αν δεν δράσουμε τώρα, τότε θα ξημερώσουν δύσκολες μέρες για τη χώρα. Το Δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα στατιστικό πρόβλημα. Είναι το μέλλον μας. Και το μέλλον απαιτεί θάρρος, σχέδιο και αποφασιστικότητα.
