Οι επεξηγηματικές ερωταπαντήσεις από το υπουργείο Εργασίας – Ποια τα βασικά σημεία
Τέλος στους μνημονιακούς περιορισμούς για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας βάζει η συμφωνία μεταξύ του υπουργείου Εργασίας και των εθνικών κοινωνικών εταίρων, φιλοδοξώντας να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο κοινωνικού διαλόγου και συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Οπως επισημαίνει το υπουργείο, σε αυτό το νέο πλαίσιο οι συλλογικές συμβάσεις δεν αντιμετωπίζονται ως μια τεχνική ή γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά ως το βασικό εργαλείο που εξασφαλίζει δίκαιους όρους εργασίας, προστασία, αξιοπρέπεια και σταθερότητα. Μένει φυσικά να τα δούμε όλα αυτά στην πράξη.
Το υπουργείο Εργασίας προσπαθεί να φωτίσει τις πτυχές της συμφωνίας μέσα από σειρά ερωταπαντήσεων. Οι πιο σημαντικές είναι οι εξής:
1) Ποιοι καλύπτονται από μια ΣΣΕ;
Μια κλαδική ή ομοιοεπαγγελματική ΣΣΕ καλύπτει τους εργαζομένους-μέλη της συνδικαλιστικής οργάνωσης που την υπέγραψε, καθώς και τις επιχειρήσεις-μέλη της εργοδοτικής οργάνωσης που την υπέγραψε.
2) Τα οφέλη της ΣΣΕ;
Για τους εργαζομένους σημαίνει δυνατότητα για αύξηση μισθών και παροχών, σταθερό, ασφαλές και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον, λιγότερο άγχος, αφού μειώνεται η ανησυχία για αλλαγές στους εργασιακούς όρους. Για τις επιχειρήσεις σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στους εργαζομένους, περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες δίχως συνεχείς ή ανοιχτές διαπραγματεύσεις.
3) Γιατί χρειαζόταν αλλαγή στο πλαίσιο των ΣΣΕ;
Το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων δεν ήταν αρκετά υψηλό, λόγω μνημονιακών περιορισμών και άλλων λόγων, και υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης του ποσοστού αυτού. Η κοινωνική συμφωνία που επετεύχθη αποσκοπεί στη δημιουργία ευνοϊκότερου για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις θεσμικού πλαισίου και των κατάλληλων προϋποθέσεων προκειμένου να καταστεί δυνατή η αύξηση του συνολικού ποσοστού κάλυψης εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
4) Τι σημαίνει «επέκταση» μιας ΣΣΕ και ποια είναι τα οφέλη της;
Επέκταση σημαίνει ότι οι όροι που συμφωνήθηκαν με τη ΣΣΕ ισχύουν πλέον για όλον τον κλάδο ή το επάγγελμα, ακόμα και για εργαζομένους και εργοδότες που δεν είναι μέλη των οργανώσεων που την υπέγραψαν, δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο. Ως αποτέλεσμα της επέκτασης πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι αποκτούν προστασία, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο υγιής ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων και δημιουργούνται προϋποθέσεις για αυξήσεις μισθών και καλύτερες παροχές.
5) Τι αλλάζει με την κοινωνική συμφωνία στο θέμα της επέκτασης των ΣΣΕ;
Αντί του ποσοστού κάλυψης 50% που ισχύει σήμερα, πλέον θα αρκεί η ΣΣΕ να καλύπτει το 40% των εργαζομένων ενός κλάδου ή επαγγέλματος για να μπορεί να επεκταθεί σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου ή του επαγγέλματος με απόφαση της υπουργού Εργασίας.
Ως αποτέλεσμα περισσότερες ΣΣΕ θα επεκτείνονται εύκολα και γρήγορα και θα προστατεύουν μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων. Δημιουργείται μια νέα πολύ σημαντική δυνατότητα επέκτασης, χωρίς το κριτήριο ποσοστού κάλυψης 40%, όταν η ΣΣΕ συνυπογράφεται από εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, αλλαγή η οποία θα επιτρέπει την άμεση επέκταση πολλών περισσότερων ΣΣΕ και την κάλυψη σημαντικά μεγαλύτερου αριθμού εργαζομένων. Η ΓΣΕΕ θα μπορεί πλέον να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ, εφόσον προσκληθεί από μια οργάνωση-μέλος της, αξιοποιώντας αυτομάτως τη δυνατότητα επέκτασης της ΣΣΕ χωρίς το κριτήριο του 40%.
6) Τι σημαίνει «πλήρης προστασία μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ»;
Μετά τη λήξη της ΣΣΕ και της αυτόματης τρίμηνης παράτασης της ισχύος της, όλοι οι όροι της θα συνεχίζουν να ισχύουν για τους εργαζομένους στους οποίους εφαρμοζόταν μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική σύμβαση ή να υπογράψουν μια ατομική σύμβαση. Με άλλα λόγια, καταργείται το μνημονιακό καθεστώς της μερικής μετενέργειας και επανέρχεται η πλήρης μετενέργεια. Οι νεοπροσλαμβανόμενοι κατά την τρίμηνη παράταση της ΣΣΕ καλύπτονται κανονικά από όλα όσα ορίζονται σε αυτήν.
Σπύρος Θεοδωρόπουλος: Θα οδηγηθούμε σταδιακά σε αυξήσεις αμοιβών
Τις προϋποθέσεις για ουσιαστικό, σοβαρό διάλογο μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων δημιουργεί η συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, καθώς το προηγούμενο νομικό πλαίσιο οδηγούσε συχνά σε προσχηματικές συζητήσεις, με σχεδόν αυτόματη προσφυγή στον ΟΜΕΔ. Αυτό ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, τονίζοντας ότι ξεπερνιούνται τα τυπικά κωλύματα που στο παρελθόν εμπόδιζαν την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων.
Υπογράμμισε ότι κάθε νέα συλλογική σύμβαση θα οδηγεί σταδιακά σε αυξήσεις αμοιβών, ενώ ο μηχανισμός επεκτασιμότητας διασφαλίζει ότι οι αυξήσεις θα εφαρμόζονται σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου, όχι μόνο σε όσους απασχολούνται σε επιχειρήσεις-μέλη του ΣΕΒ. Εφερε ως παράδειγμα το μέταλλο, στο οποίο απασχολούνται πάνω από 65.000 εργαζόμενοι. Αν και υπογράφηκε σύμβαση με την Ομοσπονδία Εργαζομένων Μετάλλου, δεν μπορούσε να επεκταθεί, επειδή δεν τηρούνταν οι προϋποθέσεις του νόμου.
Οπως εξήγησε ο κ. Θεοδωρόπουλος, με το νέο πλαίσιο, αν η σύμβαση υπογραφεί από ΣΕΒ και συνυπογραφεί και από τη ΓΣΕΕ, ο υπουργός μπορεί αυτόματα να την κηρύξει καθολική (αναγνωρίζεται «κατά πλάσμα δικαίου» η συνδρομή της προϋπόθεσης του 40%). Ετσι όλοι οι εργαζόμενοι του κλάδου θα καλύπτονται από τις προβλέψεις της σύμβασης. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ έκανε ειδική μνεία στις ελλείψεις προσωπικού, λέγοντας ότι οι μεγαλύτερες παρατηρούνται στους ανειδίκευτους, γι’ αυτό και επιχειρήσεις καταφεύγουν σε μετακλήσεις από το εξωτερικό. Υπάρχουν επίσης σημαντικά κενά σε εξειδικευμένους τεχνικούς και επαγγέλματα της νέας οικονομίας (μηχανικοί Η/Υ, software developers κ.λπ.).
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου χαρακτήρισε τη συμφωνία θετική κατεύθυνση για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, κάτι που υπό προϋποθέσεις μπορεί να οδηγήσει και σε αυξήσεις αποδοχών. Αποτελεί όμως μόλις το πρώτο βήμα και για να αποκτήσει πραγματικό και ουσιαστικό περιεχόμενο απαιτούνται πρόσθετες ενέργειες και σαφείς θεσμικές παρεμβάσεις. Κομβικό ζήτημα παραμένει, όπως είπε, η υπογραφή νέας Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που θα δώσει συνοχή στο σύστημα, θα καλύψει κενά και θα ενισχύσει την προοπτική ουσιαστικής προστασίας της εργασίας χωρίς να υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
