Black Friday στα ελληνικά σημαίνει «Μαύρη Παρασκευή». Στην εθνική οικονομία μεταφράζεται ως εξής: οι αλυσίδες πολυκαταστημάτων και οι πολυεθνικές τρίβουν τα χέρια τους από τα νούμερα των πωλήσεων, ενώ τα μικρομάγαζα της γειτονιάς μετρούν πληγές.
Κάθε χρόνο τέτοια εποχή οι βιτρίνες γεμίζουν αφίσες με εκπτώσεις (πολλές εξ αυτών εικονικές), τα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμυρίζουν με «μοναδικές προσφορές» και τα μεγάλα εμπορικά κέντρα στήνουν σόου γύρω από την περιβόητη Black Friday. Αυτό είναι ακόμα μία… αμερικανιά που υιοθετήσαμε άκριτα, χωρίς να αναρωτηθούμε ποιον ωφελεί και ποιον ζημιώνει.
Οι μικρομεσαίοι, η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας και της οικονομίας μας, βρίσκονται ξανά σε μειονεκτική θέση. Δεν μπορούν να ρίξουν τις τιμές όσο οι «μεγάλοι». Δεν έχουν την αγοραστική δύναμη, τα αποθέματα, ούτε τα διαφημιστικά κονδύλια για να μπουν σε έναν εμπορικό «πόλεμο» που είναι εκ προοιμίου άνισος και καταδικασμένος σε αποτυχία. Για τα οικογενειακά μαγαζιά, οι ημέρες αυτές δεν είναι «ευκαιρία», αλλά απειλή. Ο τζίρος των μικρών μεταφέρεται στους ισχυρούς παίκτες της αγοράς.
Κι ενώ η πραγματικότητα αυτή είναι εμφανής, η κυβέρνηση δεν έχει λάβει κανένα ουσιαστικό μέτρο για να στηρίξει τα μικρά καταστήματα. Μιλά για ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη, αλλά στην πράξη αφήνει τους μικρομεσαίους μόνους τους, να παλεύουν σε μια αγορά που ευνοεί συντριπτικά τους «μεγάλους». Ούτε για φορολογικές ελαφρύνσεις μερίμνησε ούτε για παροχή κινήτρων ούτε για την υιοθέτηση στρατηγικής που θα προστατεύει τις μικρές επιχειρήσεις σε περιόδους ακραίου εμπορικού «θορύβου».
Ταυτόχρονα, τα συστημικά ΜΜΕ κάνουν αυτό που ξέρουν: υπερπροβάλλουν τις προσφορές των πολυεθνικών, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τον καταναλωτή να στραφεί στους «μεγάλους». Για τα μαγαζιά της γειτονιάς; Σιωπή. Λες και δεν υπάρχουν. Λες και δεν είναι αυτά που κρατούν ζωντανές τις πόλεις, που προσφέρουν προσωπική εξυπηρέτηση, που στηρίζουν την τοπική οικονομία.
Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία ως καταναλωτές, ως Πολιτεία, ως κοινωνία, οι «μαύρες» ημέρες για τα μικρομάγαζα δεν θα περιορίζονται σε μία Παρασκευή, αλλά θα γίνουν μόνιμη πραγματικότητα. Και τότε θα καταλάβουμε, ίσως αργά, ότι χάσαμε το ανθρώπινο στοιχείο της αγοράς μας και παραδοθήκαμε στις απρόσωπες πολυεθνικές.
