Τι δείχνουν τα στοιχεία για Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία – Η μεγαλύτερη κρίση του ελαιολάδου τα τελευταία χρόνια
Μια αντιφατική αλλά απολύτως ενδεικτική της σημερινής συγκυρίας εικόνα παρουσιάζει η νέα έκθεση του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC) για τον Νοέμβριο, αναφορικά με το ελληνικό ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές. Από την άλλη, οι πιέσεις στις τιμές παραγωγού είναι πλέον έντονες, με σημαντικές διψήφιες απώλειες που δημιουργούν ανησυχία σε παραγωγούς και επιχειρήσεις.
Κατάρρευση στις τιμές παραγωγού – Σοβαρό πλήγμα για την εγχώρια αγορά
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της έκθεσης αφορά στις τιμές παραγωγού του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου. Στα Χανιά, την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου, η τιμή υποχώρησε στα 4,40 ευρώ/κιλό, καταγράφοντας πτώση 29% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή εβδομάδα.
Τα δεδομένα του IOC δείχνουν ότι η πίεση στις τιμές δεν αφορά μόνον την Ελλάδα, αλλά έχει ευρωπαϊκή διάσταση:
- Στο Χαέν της Ισπανίας, οι τιμές βούτηξαν 36% (4,39 ευρώ/κιλό).
- Στο Μπάρι της Ιταλίας οι απώλειες ήταν πιο συγκρατημένες, στο -16% (7,5 ευρώ/κιλό).
Σε εβδομαδιαία βάση, η Ισπανία εμφάνισε μικρή ανάκαμψη (+5,4%), η Ιταλία νέα πτώση, ενώ για την Ελλάδα δεν υπήρξαν διαθέσιμα στοιχεία. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει ότι το ελαιόλαδο εισέρχεται σε περίοδο ευρείας διόρθωσης, με τους Έλληνες παραγωγούς να βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται, παρά τα υψηλά κόστη καλλιέργειας και συγκομιδής.
Η θέση της Ελλάδας στις εξαγωγές – Ισχυρή παρουσία αλλά χαμηλό μερίδιο
Παρά τις πιέσεις στην τιμή, το ελληνικό ελαιόλαδο εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή παρουσία στις εξαγωγές. Το Σεπτέμβριο του 2025:
- Οι εξαγωγές της Ε.Ε. προς τρίτες χώρες είχαν μοναδιαία αξία 526 €/100 κιλά
- Για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, η αξία ανέβηκε στα 580 €/100 κιλά
- Ο συνολικός όγκος εξαγωγών έφτασε τους 163 τόνους (+27,9% ετησίως)
- Από αυτούς, το 67,3% αφορούσε εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο (44.540 τόνους)
Σε κύριες αγορές όπως Αυστραλία, Βραζιλία, Καναδάς, ΗΠΑ και Κίνα, οι συνολικές εισαγωγές ελαιολάδου ανέβηκαν κατά 11% σε σχέση με την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο, παρουσιάζοντας σαφή ανάκαμψη. Στην κατάταξη των προμηθευτών:
- Ισπανία: 29,4%
- Τυνησία: 27,9%
- Ιταλία: 21,2%
- Ελλάδα: μόλις 2,2%, αλλά με εντυπωσιακή αύξηση 43,7% σε σχέση με πέρσι — τη μεγαλύτερη άνοδο ανάμεσα στις χώρες που εξετάζονται.
Κατανάλωση και τιμές λιανικής: Σημαντική πτώση στον HICP
Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (HICP) για το ελαιόλαδο στην Ε.Ε. κατέγραψε θεαματική μείωση 28,1% τον Σεπτέμβριο σε ετήσια βάση – μεγαλύτερη από του Αυγούστου (-2,0%) – συνεχίζοντας πτωτική πορεία από τον Απρίλιο του 2024. Στην Ελλάδα ο δείκτης έπεσε κατά 17,6%, επιβεβαιώνοντας την αποδυνάμωση του προϊόντος στην αγορά.
Επιτραπέζιες ελιές: Μείωση εισαγωγών εκτός Ε.Ε., άνοδος για την Ελλάδα
Οι εισαγωγές επιτραπέζιας ελιάς στις μεγάλες αγορές (Σεπ. 2024 – Αυγ. 2025) μειώθηκαν κατά 11%, με εξαίρεση τον Καναδά, που κατέγραψε αύξηση – ένα θετικό σημείο, καθώς αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη αγορά για την Ελλάδα μετά τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα:
- είναι η 4η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη προς τις μεγάλες αγορές
- είναι η μόνη χώρα μαζί με την Τουρκία που εμφανίζει θετικό πρόσημο σε σχέση με πέρσι
- κατέχει σημαντική θέση στις αγορές ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλίας
Εντός Ε.Ε. όμως, η εικόνα είναι λιγότερο ευνοϊκή, καθώς οι μεγαλύτερες ποσότητες ελιάς προέρχονται από Μαρόκο, Τουρκία, Αίγυπτο και Αλβανία.
