Το φρέσκο ψάρι, άλλοτε βασικό συστατικό της ελληνικής μεσογειακής διατροφής, μπαίνει πλέον όλο και πιο σπάνια στα ελληνικά σπίτια.
Η εικόνα δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα· αντίστοιχη καθοδική πορεία καταγράφεται σε όλη την Ευρώπη, όμως η τάση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τις χώρες του Νότου, όπου το ψάρι αποτελούσε διαχρονικά σημαντικό μέρος της καθημερινής διατροφής.
Η Ελλάδα στη 10η θέση – Δαπάνη 1,247 δισ. ευρώ το 2024
Η νέα έκθεση της Κομισιόν EU Fish Market 2025 επιβεβαιώνει ότι η οικονομική πίεση έχει αλλάξει τις αγοραστικές συνήθειες των Ελλήνων. Παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν 1,247 δισ. ευρώ το 2024 για προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, καταγράφοντας μάλιστα αύξηση +6%, η ποσότητα φρέσκου ψαριού που καταναλώνεται έχει μειωθεί σημαντικά.
Η έκθεση σημειώνει ότι στην Ελλάδα –όπως και σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση– η κατανάλωση φρέσκου ψαριού στο σπίτι υποχώρησε κατά 5% μέσα στο 2024. Για τα ελληνικά νοικοκυριά, αυτό συνιστά μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις της τελευταίας δεκαετίας.
Ο βασικός λόγος; Οι τιμές. Από το 2020 έως το 2024, οι τιμές των προϊόντων αλιείας αυξήθηκαν πάνω από 25%, οδηγώντας πολλούς καταναλωτές σε πιο οικονομικές λύσεις, όπως κατεψυγμένα ή άλλες πηγές πρωτεΐνης.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι η διάβρωση της αγοραστικής δύναμης είναι πλέον ο καθοριστικός παράγοντας που διαμορφώνει τις διατροφικές επιλογές στην Ελλάδα.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Η εικόνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτυπώνει μια αγορά υπό έντονη πίεση. Ειδικότερα:
- Η καταναλωτική δαπάνη στην ΕΕ για προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας αυξήθηκε κατά 4% το 2024, φτάνοντας τα 62,8 δισ. ευρώ. Όμως η αύξηση αυτή οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην άνοδο των τιμών, καθώς ο συνολικός όγκος κατανάλωσης μειώθηκε. Οι μεγαλύτερες αγορές της Ευρώπης –Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία και Γερμανία– συνεχίζουν την πτωτική πορεία που ξεκίνησε το 2021.
- Εξαγωγές στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2019
-Οι εισαγωγές ανήλθαν σε 5,9 εκατ. τόνους, αξίας 29,9 δισ. ευρώ, με μικρή αύξηση 0,3% σε όγκο.
-Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 1% σε αξία (8,25 δισ. ευρώ), όμως οι όγκοι έπεσαν στα 2,2 εκατ. τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2019.
Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ συρρικνώθηκε για πρώτη φορά από το 2018, μειούμενο κατά 2% στα 21,61 δισ. ευρώ.
Ενδοενωσιακό εμπόριο – Πτώση σε όγκο και αξία
Το 2024, το ενδοενωσιακό εμπόριο προϊόντων αλιείας:
- μειώθηκε κατά 1% σε όγκο (5,8 εκατ. τόνοι)
- και κατά 1% σε αξία (31,7 δισ. ευρώ).
- Σχεδόν το 40% αυτής της αξίας αφορούσε μόνο σολομό και μπακαλιάρο.
Κύριο σημείο εισόδου για τα προϊόντα αυτά στην ΕΕ παραμένει η Ολλανδία, με τη μεγαλύτερη αξία εμπορικών ροών.
Κατανάλωση στο χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας
Η φαινόμενη κατανάλωση (παραγωγή + εισαγωγές – εξαγωγές) μειώθηκε στα 22,89 κιλά ανά κάτοικο, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δέκα ετών και 3% χαμηλότερη από το 2022. Αναλυτικά:
- 16,35 κιλά ανά κάτοικο από προϊόντα άγριας αλιείας (χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας)
- 6,53 κιλά από προϊόντα υδατοκαλλιέργειας
Την πρωτιά στην κατανάλωση ψαριού εξακολουθεί να κρατά η Πορτογαλία, με εντυπωσιακά 53,61 κιλά ανά κάτοικο το 2023.
