Σημαντικό «ψαλίδι» στις καταχρήσεις φοροαπαλλαγών επιχειρεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία θέτει στο μικροσκόπιό της 770 υποθέσεις μεταβιβάσεων ακινήτων. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι απαλλαγές για πρώτη κατοικία, κληρονομιές και χρηματικές γονικές παροχές δόθηκαν πραγματικά σε φορολογούμενους που πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις -ή αν κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν τα υψηλά αφορολόγητα όρια για να αποφύγουν τον φόρο.
Οι στοχευμένοι έλεγχοι αποτελούν μέρος του επικαιροποιημένου επιχειρησιακού σχεδίου της ΑΑΔΕ και αφορούν σε δηλώσεις που έχουν υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty. Αν και οι συγκεκριμένες δηλώσεις έχουν ήδη εκκαθαριστεί αυτόματα, η Αρχή περνά τώρα σε δεύτερο, βαθύτερο στάδιο ελέγχου για να εντοπίσει πιθανές παρατυπίες.
Στο δείγμα των 770 υποθέσεων περιλαμβάνονται 270 μεταβιβάσεις πρώτης κατοικίας, 230 δηλώσεις κληρονομιάς και 270 δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών. Πρόκειται για φακέλους στους οποίους εφαρμόστηκαν σημαντικές φοροαπαλλαγές – όπως το αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ στις γονικές παροχές και δωρεές ή οι πλήρεις απαλλαγές από τον φόρο μεταβίβασης κατά την αγορά πρώτης κατοικίας.
Με το μικροσκόπιο στραμμένο σε αυτές τις υποθέσεις, η ΑΑΔΕ εξετάζει αν οι φορολογούμενοι πληρούσαν πράγματι τα κριτήρια: όρια επιφάνειας και αξίας για πρώτη κατοικία, πραγματική δυνατότητα χρηματοδότησης γονικής παροχής από τον δωρητή, καθώς και τη συνολική ακίνητη περιουσία που έχει δηλωθεί. Για τον σκοπό αυτόν, οι ελεγκτικές υπηρεσίες πραγματοποιούν εκτενείς διασταυρώσεις:
- με το Ε9, ώστε να επιβεβαιωθεί αν υπάρχουν άλλα ακίνητα που αποκλείουν την απαλλαγή,
- με τα δηλωθέντα εισοδήματα, για να διαπιστωθεί αν είναι ρεαλιστική η καταβολή μεγάλων χρηματικών δωρεών,
- με την οικογενειακή κατάσταση και τυχόν προηγούμενες μεταβιβάσεις,
- καθώς και με το συνολικό ιστορικό περιουσίας του κάθε φορολογούμενου.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε πράξεις που «κλείδωσαν» υψηλές φοροαπαλλαγές σε περιοχές με ακριβές αντικειμενικές αξίες, όπου το όφελος για έναν επιτήδειο μπορεί να είναι τεράστιο. Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν και οι γονικές παροχές που πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από αλλαγές στις τιμές ζώνης ή στις φορολογικές ρυθμίσεις – πρακτική που συχνά υποδηλώνει προσπάθεια παράκαμψης φόρου.
Μέσα από εξειδικευμένα εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, η ΑΑΔΕ προσπαθεί να ξεχωρίσει τις γνήσιες οικογενειακές ενισχύσεις από τα «τεχνητά» σχήματα μεταβίβασης περιουσίας που στήνονται αποκλειστικά για φοροαποφυγή.
Τα επόμενα βήματα
Σε ό,τι αφορά στους φορολογούμενους που περιλαμβάνονται στο δείγμα, το επόμενο στάδιο εξαρτάται από τα ευρήματα. Η εφορία μπορεί να αποστείλει:
- ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις για παροχή πρόσθετων δικαιολογητικών,
- αιτήματα για τροποποιητικές δηλώσεις,
- ή, όπου αναδεικνύονται σοβαρές παραβάσεις, πράξεις προσδιορισμού φόρου συνοδευόμενες από πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις και έχουν τα δικαιολογητικά τους σε τάξη δεν αναμένεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα πέρα από την υποχρέωση να ανταποκριθούν στις κλήσεις της ΑΑΔΕ εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Το νέο κύμα ψηφιακών ελέγχων επιβεβαιώνει ότι η εφορία εντείνει τις προσπάθειές της για περιορισμό της φοροδιαφυγής στην ακίνητη περιουσία – έναν τομέα όπου τα περιθώρια κατάχρησης είναι υψηλά και η απώλεια δημοσίων εσόδων σημαντική.
