Αν και ο πρωθυπουργός μιλά για αύξηση 22% στο καθαρό εισόδημα, οι μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν στην προτελευταία θέση των χωρών της ευρωζώνης
- Από τον Πάνο Σώκο
Προσέλκυση επενδύσεων ακόμα κι από τη Σιγκαπούρη επιδίωξε ο πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, πριν από δύο εβδομάδες, στη μακρινή ασιατική χώρα, προβάλλοντας τα επιτεύγματα της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησής του. Το ίδιο έκανε και προ ημερών, στο Λονδίνο, κατά τη διάρκεια συζήτησης που είχε στο επενδυτικό συνέδριο που διοργάνωσε το Χρηματιστήριο Αθηνών, σε συνεργασία με τη Μorgan Stanley, όπου παρουσίασε την εικόνα μιας οικονομίας που αναπτύσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, τους επενδυτές να διαγκωνίζονται για το ποιος θα πρωτοεπενδύσει και τους εργαζομένους ευχαριστημένους με την αύξηση των μισθών τους!
Είναι θετικό που ο πρωθυπουργός επιχειρεί από το ένα άκρο του κόσμου στο άλλο να προσελκύσει επενδύσεις στη χώρα. Ομως, τα στοιχεία που επικαλείται δεν είναι ακριβή – ή μάλλον είναι η μισή αλήθεια. Ο πρωθυπουργός ωραιοποιεί την κατάσταση ιδίως για τα εισοδήματα των εργαζομένων, αλλά και τους ρυθμούς ανάπτυξης.
Στο Λονδίνο υποστήριξε ότι τα τελευταία έξι χρόνια σημειώθηκε αύξηση στο πραγματικό καθαρό εισόδημα 22%. Το στοιχείο αυτό είναι ακριβές, όμως είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή, και πιο σημαντική, είναι το γεγονός ότι τον περασμένο μήνα η Eurostat ανακοίνωσε ότι οι μισθοί στην Ελλάδα βρίσκονται στην προτελευταία θέση των χωρών της ευρωζώνης, με τελευταία τη Βουλγαρία.
Συγκεκριμένα, τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat αποκαλύπτουν το έντονο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών. Στην κορυφή της κατάταξης ως προς το ύψος του μέσου ετήσιου μισθού βρίσκεται το Λουξεμβούργο με 83.000 ευρώ και ακολουθούν η Δανία με 71.600 ευρώ και η Ιρλανδία με 61.100 ευρώ. Οι χαμηλότεροι μισθοί στην Ευρώπη καταγράφονται στη Βουλγαρία με 15.400 ευρώ, στην Ελλάδα με 18.000 ευρώ και στην Ουγγαρία με 18.500 ευρώ.
Η Ελλάδα παραμένει, έτσι, στην κατηγορία των χωρών της Ε.Ε. με τους χαμηλότερους μισθούς, με ετήσιες απολαβές που είναι τουλάχιστον οι μισές σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τέσσερις φορές χαμηλότερες από τα επίπεδα του Λουξεμβούργου.
Ομως, ο πρωθυπουργός υποβάθμισε αυτό το στοιχείο, δίνοντας μια δική του εξήγηση. Οπως είπε, εξέτασε τα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat όσον αφορά το πραγματικό καθαρό διαθέσιμο εισόδημα -τόνισε το «καθαρό», επειδή, όπως είπε, «έχουμε μειώσει σημαντικά τους φόρους»- και υποστήριξε πως «έχουμε δει μια αύξηση -αφού συνυπολογίσουμε τον πληθωρισμό, πρόκειται για το πραγματικό καθαρό διαθέσιμο εισόδημα- κατά 22% τα τελευταία έξι χρόνια».
Ενα άλλο σημαντικό στοιχείο που ακυρώνει το επιχείρημα του πρωθυπουργού για την αύξηση των μισθών κατά 22% είναι η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, που μειώνεται δραματικά λόγω της ακρίβειας. Τα εισοδήματα λοιπόν μπορεί να αυξήθηκαν στην Ελλάδα, αλλά και πάλι δεν επαρκούν για πάρα πολλά νοικοκυριά, καθώς το κόστος διαβίωσης, στέγασης, ενέργειας, διατροφής έχει αυξηθεί δυσανάλογα τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα πάλι με τα στοιχεία της Eurostat του περασμένου Οκτωβρίου, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων το 2024 ήταν 30% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και στην προτελευταία θέση στην ευρωπαϊκή κατάταξη, πριν από τη Βουλγαρία. H αγοραστική δύναμη του μέσου Ελληνα το 2008 αναλογούσε στο 94% της αγοραστικής δύναμης του μέσου Ευρωπαίου.
Ουραγός και στις επενδύσεις η χώρα μας, παρά τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης
Ως προς τις επενδύσεις, με ποσοστό 15,3% του ΑΕΠ της το 2024, η Ελλάδα απέχει 6 ποσοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο της Ε.Ε., παραμένοντας ουραγός, παρά την αύξηση των τελευταίων ετών και παρά τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Ομως, ο πρωθυπουργός είπε στο Λονδίνο πως το 2019 ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 11%, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 21%, και τώρα βρίσκονται στο 17%, και πρέπει να φτάσουμε στο 20% ή και παραπάνω. Και στο θέμα αυτό δεν είπε όλη την αλήθεια ο πρωθυπουργός, καθώς τα στοιχεία ευρωπαϊκών εκθέσεων λένε άλλα…
Οπως αναφέρεται στην έκθεση για την Ελλάδα που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, τον περασμένο Ιούνιο, «η αβεβαιότητα, το ενεργειακό κόστος και οι επιχειρηματικοί κανονισμοί είναι τα βασικά εμπόδια στις επενδύσεις», σύμφωνα με πάνω από το 90% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στη σχετική έρευνα της ΕΤΕπ. Το 2024, αναφέρει η ίδια έκθεση, η Ελλάδα είχε την 6η υψηλότερη τιμή χονδρικής ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με την έκθεση, στην Ελλάδα οι νόμοι αλλάζουν ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ε.Ε., και αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι ακόμη ημιτελής, η απονομή δικαιοσύνης είναι αργή – απαιτούνται 771 ημέρες για διαφορές αστικού και εμπορικού χαρακτήρα σε πρωτοβάθμιο επίπεδο. Το φορολογικό πλαίσιο είναι σύνθετο και, παρά τη μείωση της φοροδιαφυγής, το κενό ΦΠΑ είναι 13,7%, έναντι 6% στην Ε.Ε. Η Κομισιόν στην έκθεσή της καταγράφει δύο επιπλέον εμπόδια: τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, και την έλλειψη πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια και η μη τραπεζική χρηματοδότηση σπανίζουν.
Επίσης, σύμφωνα με το ινστιτούτο ΕΝΑ, το 2023 η πρόβλεψη για επενδύσεις ήταν για αύξηση 15,5%, αλλά τελικά έμεινε στο 6,6%. Το 2024 ήταν 15,1%, αλλά τελικά εμεινε στο 4,5%. Το 2025 η πρόβλεψη είναι 8,4% και θα κλείσει στο 5,7%. Επίσης, η Ελλάδα είναι στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., όπου ο μέσος όρος είναι 21,2%.
Στο μεταξύ, ως προς τους ρυθμούς ανάπτυξης, αξίζει να σημειωθεί ότι και ο ΟΟΣΑ πριν από μερικές μέρες στην εξαμηνιαία έκθεσή του έβλεπε επιβράδυνση και εκτιμά ότι, μόλις κλείσει η στρόφιγγα του Ταμείου Ανάκαμψης, η αύξηση του ΑΕΠ θα πέσει στο 1,8%, από 2,1% φέτος και 2,2% το 2026.
Παρόμοιες επισημάνσεις έκανε πρόσφατα και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Υποστήριξε ότι οι επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών και των ακινήτων, προβλέπεται να είναι 10,2% το 2026, που ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης, 4,1% το 2027, το 2028 θα είναι 0,9% και 0,8% το 2029.