Οι παγίδες και οι εξαιρέσεις
Σημαντικές αλλαγές στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών φέρνει το 2026, με χιλιάδες φορολογούμενους να βλέπουν για πρώτη φορά ελαφρύνσεις στα τεκμήρια, αλλά και μια μεγάλη ομάδα να έρχεται αντιμέτωπη με αυξημένες επιβαρύνσεις λόγω της σύνδεσης του ελάχιστου εισοδήματος με τον κατώτατο μισθό.
Πλήρης εξαίρεση από τα τεκμήρια για συγκεκριμένες κατηγορίες
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τα τεκμήρια για περισσότερες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Πάνω από 6.000 νέες μητέρες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα εξαιρούνται πλήρως από τον τεκμαρτό προσδιορισμό εισοδήματος κατά το έτος γέννησης του παιδιού και για τα δύο επόμενα έτη.
Παράλληλα, πλήρης εξαίρεση ισχύει για τους αγρότες, ανεξαρτήτως μεγέθους δραστηριότητας, για τα άτομα με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%, καθώς και για τους νέους επαγγελματίες κατά τα τρία πρώτα έτη από την έναρξη της δραστηριότητάς τους.
Για μια δεύτερη μεγάλη ομάδα φορολογουμένων, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50%. Στις κατηγορίες αυτές εντάσσονται:
- Ελεύθεροι επαγγελματίες εκτός Αττικής που κατοικούν σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους.
- Μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες.
- Επαγγελματίες με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79%.
- Φορολογούμενοι που δραστηριοποιούνται σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
Επιπλέον, προβλέπεται σταδιακή μείωση του τεκμηρίου για τους νέους επαγγελματίες, με έκπτωση 67% για τον τέταρτο χρόνο άσκησης δραστηριότητας και 33% για τον πέμπτο χρόνο. Μείωση ισχύει και για όσους αποκτούν παράλληλα εισόδημα από μισθούς ή συντάξεις, καθώς τα ποσά αυτά συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμαρτού εισοδήματος.
Οι «χαμένοι» του 2026 και η παγίδα του κατώτατου μισθού
Παρά τις εκτεταμένες ελαφρύνσεις, περίπου 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες αναμένεται να δουν το εκκαθαριστικό τους το 2026 αυξημένο. Αιτία αποτελεί η άνοδος του κατώτατου μισθού από τα 830 ευρώ στα 880 ευρώ, η οποία τέθηκε σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2025 και επηρεάζει άμεσα τον υπολογισμό του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Συγκεκριμένα:
- Το τεκμαρτό εισόδημα για το 2025 αυξάνεται από τα 11.620 ευρώ στα 12.320 ευρώ.
- Ο ελάχιστος φόρος για το 2026 αυξάνεται κατά 154 ευρώ, φτάνοντας τα 1.410 ευρώ, από 1.256 ευρώ που ήταν φέτος.
Κομβικό έτος το 2027 για όσους δηλώνουν υψηλότερα εισοδήματα
Το 2027 αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής για ελεύθερους επαγγελματίες με καθαρά κέρδη άνω των 10.000 ευρώ, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η νέα φορολογική κλίμακα που οδηγεί σε σημαντικά χαμηλότερους φόρους.
Ιδιαίτερα ευνοημένοι θα είναι όσοι έχουν παιδιά και δηλώνουν μεσαία ή υψηλότερα εισοδήματα. Πολύτεκνοι και ελεύθεροι επαγγελματίες κάτω των 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ θα έχουν μηδενικό φόρο. Για επαγγελματίες με τρία παιδιά, η μείωση φόρου θα κυμαίνεται από 650 ευρώ έως και 3.300 ευρώ, για εισοδήματα από 15.000 ευρώ έως και άνω των 60.000 ευρώ.
Βέβαια, για να ισχύσουν οι μειώσεις και οι εξαιρέσεις από τον τεκμαρτό προσδιορισμό, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσκομίσουν στην Εφορία τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν ότι πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
