Τα δάνεια του GLF τοκίζονται με ακριβότερους όρους σε σχέση με τα άλλα δάνεια του επίσημου τομέα που έχει λάβει η χώρα μας
Σε νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων από το πρώτο Μνημόνιο, ύψους 5,29 δισ. ευρώ, προχώρησε χθες το Ελληνικό Δημόσιο. Πρόκειται για τα διμερή δάνεια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (GLF), αρχικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ που είχαν χορηγηθεί στη χώρα μας επί διακυβέρνησης Γ. Παπανδρέου, με την Ελλάδα να έχει αποπληρώσει ήδη τα 21,3 δισ. ευρώ αυτών των δανείων νωρίτερα από το προγραμματισμένο, ενώ η Ελλάδα έχει ήδη εξοφλήσει και τα δάνεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
Το νέο ποσό που αποπληρώθηκε πρόωρα αφορά λήξεις από το 2033 έως και το 2041, ενώ ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) έχει προγραμματίσει να ξεπληρώσει όλα τα διμερή δάνεια του πρώτου Μνημονίου έως το 2031, δηλαδή μία δεκαετία νωρίτερα από την κανονική λήξη των δόσεων το έτος 2041. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Προϋπολογισμού που συζητείται στη Βουλή, για πρώτη φορά μετά το 2011 το χρέος της χώρας ως ποσοστό του ΑΕΠ θα σπάει το «φράγμα» του 140% του ΑΕΠ και αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω κάτω από το 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2029.
Τα δάνεια του GLF τοκίζονται με ακριβότερους όρους σε σχέση με τα άλλα δάνεια του επίσημου τομέα που έχει λάβει η χώρα μας. Σήμερα το δημόσιο χρέος έχει ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης 1,73% και μεσοσταθμική διάρκεια 18,8 έτη. Την ίδια στιγμή το επιτόκιο των δανείων του GLF είναι κυμαινόμενο και αντιστοιχεί σε Euribor πλέον 0,5% μονάδες, που το 2024 ξεπέρασε το 3%. Η πρόωρη αποπληρωμή «στρώνει χαλί» για νέες αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης μέσα στο 2026, οι οποίες θα μειώσουν ακόμα περισσότερο το κόστος δανεισμού για το Ελληνικό Δημόσιο και τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, η αποπληρωμή επιφέρει άμεση μείωση του ύψους χρέους Γενικής Κυβέρνησης κατά περίπου 2,2% ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς επίσης και εξοικονόμηση πόρων μέσω της μείωσης των ετήσιων δαπανών τόκων κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ. Το μεγάλο ερώτημα που κυριαρχεί στη χώρα μας είναι οι λόγοι που επιλέγεται η πρόωρη αποπληρωμή δανείων αντί της περαιτέρω στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, την ώρα που σαρώνουν η ακρίβεια και η υψηλή φορολογία. Οπως αναφέρει και η σχετική ανακοίνωση του ESM, οι πρόωρες αποπληρωμές πραγματοποιούνται με χρήματα από τον ειδικό λογαριασμό των «ρευστών» (ταμειακών) διαθεσίμων του Δημοσίου, δηλαδή όχι από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Μετά και τη νέα αποπληρωμή, αυτό το «μαξιλάρι» θα διαμορφωθεί στα 35 δισ. ευρώ.
Υπενθυμίζεται πως αυτός ο ειδικός λογαριασμός δημιουργήθηκε στο τέλος του 3ου Μνημονίου επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και έχει ως στόχο την απομείωση του ελληνικού χρέους. Τα ποσά του αποθεματικού δεν μπορούν να διατεθούν σε παροχές ή μειώσεις φόρων. Οπως έχουν εξηγήσει αρμόδια στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ), με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε., κάθε αποπληρωμή χρέους αποτελεί χρηματοοικονομική (ταμειακή) συναλλαγή, δηλαδή δεν προσμετράται στο πρωτογενές πλεόνασμα, στο συνολικό έλλειμμα, αλλά και στους στόχους δαπανών.
Ακριβώς το αντίθετο, όμως, ισχύει για άλλες κρατικές δαπάνες, όπως παροχές, μισθούς και συντάξεις. Αυτές αποτελούν δημοσιονομικές πράξεις και συναλλαγές, μειώνουν το πλεόνασμα, αυξάνουν το έλλειμμα, είναι επαναλαμβανόμενες, παράγουν μόνιμα αποτελέσματα και προσμετρώνται στο ετήσιο όριο αύξησης δαπανών που ισχύει πανευρωπαϊκά.
Οι τόκοι που γλιτώνει το Δημόσιο
Σε βάθος 12 ετών το Ελληνικό Δημόσιο θα γλιτώσει τόκους συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ. Με την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου Μνημονίου σε συνέχεια της πλήρους αποπληρωμής των δανείων του ΔΝΤ το 2022 αναχαιτίζεται ο κίνδυνος που υπήρχε για αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους από το 2032 και μετά.
