Χριστούγεννα με κομμένο πορτοφόλι: Τα ποσοστά που αποτυπώνουν την οικονομική ασφυξία – Ένας στους τέσσερις φοβάται τη σπατάλη τροφίμων
Με φόντο τη συνεχιζόμενη άνοδο των τιμών, οι φετινές εορταστικές αγορές διαμορφώνονται υπό συνθήκες αυξημένης οικονομικής πίεσης για τη συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών.
Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα σε έρευνα που πραγματοποίησε η Klarna σε συνεργασία με την εταιρεία ερευνών Appinio τον Νοέμβριο του 2025, με τη συμμετοχή 1.000 Ελλήνων καταναλωτών ηλικίας από 18 έως 77 ετών.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 95,1% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι η αύξηση των τιμών επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να κινηθεί στις φετινές αγορές των Χριστουγέννων. Οι καταναλωτές φαίνεται να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους υιοθετώντας πιο «σφιχτές» και στοχευμένες πρακτικές. Σχεδόν ένας στους δύο (46,9%) αναφέρει ότι θα αναζητήσει φθηνότερα προϊόντα, ενώ το 37,9% δηλώνει ότι θα περιορίσει τις δαπάνες σε μη απαραίτητα είδη. Παράλληλα, το 31,3% σκοπεύει να προχωρήσει σε αγορές μόνο εφόσον υπάρχει κάποια προσφορά, το 23% θα οργανώσει καλύτερα το γιορτινό τραπέζι για να αποφύγει τη σπατάλη τροφίμων και το 21% δηλώνει ότι θα αγοράσει λιγότερα δώρα σε σχέση με άλλες χρονιές.
Το 6,9% των κατανωλωτών σκοπεύει να ξοδέψει ως 50 ευρώ
Η ανάγκη για έλεγχο των εξόδων αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές (50,7%) έχουν θέσει συγκεκριμένο προϋπολογισμό για τις χριστουγεννιάτικες αγορές τους. Στην κατανομή των ποσών, το 6,9% σκοπεύει να ξοδέψει έως 50 ευρώ, ενώ το 20,9% τοποθετεί τον προϋπολογισμό του μεταξύ 51 και 100 ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσοστό, 39,1%, σχεδιάζει δαπάνες από 101 έως 250 ευρώ, ενώ το 20,1% δηλώνει ότι θα κινηθεί στο εύρος των 251 έως 500 ευρώ. Παράλληλα, ένα 7,7% προγραμματίζει να δαπανήσει από 501 έως 1.000 ευρώ και ένα μικρό αλλά υπαρκτό ποσοστό, 1,6%, δηλώνει ότι θα ξεπεράσει τα 1.000 ευρώ, φτάνοντας έως και τα 2.000 ευρώ.
Η έρευνα καταγράφει και διαφοροποιήσεις μεταξύ των φύλων, με τους άνδρες να εμφανίζονται πιο διατεθειμένοι να διαθέσουν υψηλότερα ποσά για χριστουγεννιάτικα δώρα, κυρίως στις κατηγορίες από 251 έως 2.000 ευρώ. Αντίθετα, οι γυναίκες συγκεντρώνουν υψηλότερα ποσοστά στις χαμηλότερες κλίμακες δαπανών, από 1 έως 250 ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η προετοιμασία πριν από την αγορά. Το 57,8% των καταναλωτών δηλώνει ότι πραγματοποιεί ενδελεχή έρευνα πριν προχωρήσει σε αγορές, ενώ το 51,4% παρακολουθεί συστηματικά τις δαπάνες του. Ένα 9,4% αξιοποιεί ειδικές εφαρμογές προϋπολογισμού, γεγονός που καταδεικνύει την αυξανόμενη ανάγκη για διαφάνεια, ορθολογική κατανομή των χρημάτων και καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου budget.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα των αγορών, παρατηρείται σημαντική διασπορά. Ένα 12,2% ξεκινά τις αγορές του ήδη από τις πρώτες δύο εβδομάδες του Νοεμβρίου, ενώ το 31% ακολουθεί στο δεύτερο μισό του μήνα. Η πλειονότητα των καταναλωτών, σε ποσοστό 36,8%, επιλέγει τις αρχές Δεκεμβρίου για να πραγματοποιήσει τις αγορές της, ενώ το 14,8% αφήνει τις τελικές αποφάσεις για τις δύο τελευταίες εβδομάδες πριν από τα Χριστούγεννα.
Buy Now, Pay Later
Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικές λύσεις και οι «έξυπνες» πρακτικές αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο. Περισσότερο από το 27% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο χρησιμοποίησε υπηρεσίες Buy Now, Pay Later, όπως η πληρωμή σε τρεις άτοκες δόσεις για αγορές δώρων. Παράλληλα, οι καταναλωτές στρέφονται σε πρακτικές εξοικονόμησης χρημάτων, με τις αγορές κατά τη διάρκεια εκπτώσεων να βρίσκονται στην κορυφή (52,9%). Ακολουθούν τα εργαλεία σύγκρισης τιμών (39,4%), τα προγράμματα ανταμοιβής (36,5%), τα κουπόνια (31,6%) και τα προγράμματα επιστροφής χρημάτων (27,1%).
Στο πεδίο των καναλιών αγοράς, η online αναζήτηση και αγορά διατηρεί την πρωτοκαθεδρία. Το 51,2% δηλώνει ότι αναζητά και αγοράζει προϊόντα αποκλειστικά online, ενώ το 25,3% ακολουθεί υβριδικό μοντέλο, κάνοντας έρευνα στο διαδίκτυο και ολοκληρώνοντας την αγορά σε φυσικό κατάστημα. Παράλληλα, το 20,8% παραμένει πιστό στις αγορές αποκλειστικά από φυσικά καταστήματα.
Τέλος, σημαντικό ενδιαφέρον καταγράφεται και για τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης. Το 42,4% των καταναλωτών δηλώνει ότι θα εξέταζε τη χρήση AI για τις χριστουγεννιάτικες αγορές του, αξιοποιώντας δυνατότητες όπως η ταχύτερη σύγκριση τιμών, ο εντοπισμός προσφορών, η εξοικονόμηση χρόνου και οι προσωποποιημένες προτάσεις δώρων. Η πρόθεση αυτή είναι εντονότερη στις ηλικίες 25-34, ενώ ακολουθούν οι ομάδες 18-24 και 35-44, επιβεβαιώνοντας ότι οι νεότεροι καταναλωτές βρίσκονται στην αιχμή της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών.
