Η κυβέρνηση συνεχίζει τις πρόωρες αποπληρωμές για τη μείωση του χρέους, κλείνοντας τα μάτια σε μέτρα στήριξης της κοινωνίας και των νοικοκυριών για την ακρίβεια
Σε μια περίοδο που η ακρίβεια σαρώνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, θα περίμενε κανείς ότι η κυβέρνηση θα έθετε ως κορυφαία προτεραιότητα την ανακούφιση των πολιτών. Κι όμως, η αντιμετώπιση της ακρίβειας περνά σε δεύτερη μοίρα, καθώς βασική πρεμούρα της κυβέρνησης είναι η μείωση του χρέους, με συνέπεια να συρρικνώνονται τα χρήματα που θα μπορούσαν να διατεθούν για μέτρα στήριξης της κοινωνίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η χώρα προχώρησε στις 15 Δεκεμβρίου σε νέα κίνηση πρόωρης αποπληρωμής χρέους, με στόχο την πλήρη εξόφληση των διμερών ακριβών δανειακών υποχρεώσεων προς τις χώρες της ευρωζώνης (πρώτο Μνημόνιο) έως το 2031, μία δεκαετία πριν από την αρχική ημερομηνία λήξης (το 2041). Εχοντας λάβει το «πράσινο φως» από τον ESM, αποπληρώθηκαν ευρωπαϊκά δάνεια του Greek Loan Facility (GLF), με κυμαινόμενο επιτόκιο, που λήγουν μεταξύ 2033 και 2041, ύψους 5,287 δισ. ευρώ. Η συγκεκριμένη κίνηση προστέθηκε στις προηγούμενες αποπληρωμές (οι οποίες συνολικά έχουν υπερβεί τα 15 δισ. ευρώ).
Τον Δεκέμβριο του 2024 καταβλήθηκαν υποχρεώσεις ύψους 7,935 δισ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2023 αποπληρώθηκαν 5,29 δισ. ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο του 2022 είχαν καταβληθεί 2,645 δισ. ευρώ. Μάλιστα, προγραμματίζεται νέα πρόωρη αποπληρωμή, ύψους 8,8 δισ. ευρώ, εντός του 2026, με στόχο να μειωθούν περαιτέρω οι ακριβές υποχρεώσεις του πρώτου Μνημονίου.
Σημειώνεται ότι επιπλέον 7,9 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για την πρόωρη αποπληρωμή δανείων προς το ΔΝΤ, οδηγώντας στη διαγραφή του αντίστοιχου χρέους. Συνολικά, η χώρα έχει αποπληρώσει πρόωρα δάνεια ύψους 29 δισ. ευρώ, εξοικονομώντας έως σήμερα περισσότερα από 3,5 δισ. ευρώ σε τόκους. Μόνο από την αποπληρωμή στις 15 Δεκεμβρίου, η ελάφρυνση από τους τόκους υπολογίζεται σε 1,6 δισ. ευρώ.
Μετά τα διμερή δάνεια (GLF), σειρά παίρνουν οι ακριβές υποχρεώσεις προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, που λήγουν το 2070. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) εξετάζουν σενάρια για την περαιτέρω ελάφρυνση του Προϋπολογισμού από το βάρος των δανείων από τα Μνημόνια, καθώς από το 2034 θα προστεθούν οι οφειλές ύψους 61,9 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, που θα πρέπει να αποπληρωθούν έως το 2060.
Λόγω του «μαξιλαριού» με τα ταμειακά διαθέσιμα, το οποίο υπολογίζεται σε περίπου 44,8 δισ. ευρώ, καθώς και των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων (3,8% του ΑΕΠ φέτος), η χώρα μπορεί αφενός να καλύπτει τις δαπάνες για τους τόκους, αφετέρου να προχωρά σε παράλληλες προεξοφλήσεις, μειώνοντας έτσι το κόστος δανεισμού.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον ΟΔΔΗΧ, οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες το 2026 ανέρχονται σε 24,7 δισ. ευρώ. Το κράτος θα καταβάλει 8,9 δισ. ευρώ για χρεολύσια και 5,2 δισ. ευρώ για τόκους, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίων. Παράλληλα, αναμένονται έσοδα ύψους 4,2 δισ. ευρώ από άλλες πηγές, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενώ επιπλέον 618 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα αντληθούν από συμμετοχές σε μετοχές και επενδυτικά κεφάλαια.
