Νέο κύκλο αυξήσεων στα ασφάλιστρα υγείας προμηνύει το 2026, με τα ισόβια συμβόλαια να βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο. Απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ανοίγει τον δρόμο για μονομερείς αναπροσαρμογές, ακόμη και χωρίς τη ρητή συγκατάθεση των ασφαλισμένων, αρκεί να τηρούνται ορισμένες προϋποθέσεις ενημέρωσης.
Αυξήσεις έως και πάνω από 10% στα ισόβια συμβόλαια
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ασφαλιστικής αγοράς, οι αυξήσεις που αναμένονται το 2026 μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν το 10%, ιδίως στα πολυετή και ισόβια συμβόλαια υγείας. Οι ασφαλιστικές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για προσπάθεια περιορισμού ζημιών από χαρτοφυλάκια που θεωρούνται πλέον ζημιογόνα και όχι για αύξηση κερδοφορίας.
Στην πράξη, όμως, το βάρος μεταφέρεται ξανά στους ασφαλισμένους, πολλοί εκ των οποίων αδυνατούν να απορροφήσουν νέες επιβαρύνσεις σε μια περίοδο έντονης ακρίβειας.
Τι επιτρέπει η απόφαση του ΣτΕ
Με την απόφαση 2196/2025, το ΣτΕ έκρινε ότι ρήτρες μονομερούς αναπροσαρμογής ασφαλίστρων δεν είναι αυτομάτως καταχρηστικές, ακόμη κι αν δεν προβλέπουν ανώτατο όριο ή ακριβές ποσοστό αύξησης. Θέτει, ωστόσο, δύο βασικές προϋποθέσεις:
Σαφή και κατανοητά κριτήρια
Η σύμβαση πρέπει να εξηγεί με τρόπο αντιληπτό στον μέσο ασφαλισμένο πώς προκύπτουν οι αυξήσεις και ποιες μπορεί να είναι οι οικονομικές τους συνέπειες.Επαρκής και έγκαιρη ενημέρωση
Ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες τόσο πριν από την υπογραφή όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης, ώστε να μπορεί να ελέγχει αν οι αυξήσεις γίνονται σύμφωνα με τους όρους.
Ακόμη και όταν τα κριτήρια βασίζονται σε εσωτερικά στοιχεία των ασφαλιστικών ή στο κόστος υπηρεσιών υγείας που δεν αποτυπώνεται σε δημόσιους δείκτες, η ρήτρα μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη, υπό την προϋπόθεση παροχής επαρκούς πληροφόρησης.
Αυξήσεις χωρίς επίσημο δείκτη
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι αυξήσεις αυτές έρχονται χωρίς επίσημο δείκτη αναφοράς. Ο νέος Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ), που θα καταρτιζόταν από την ΕΛΣΤΑΤ και θα αντικαθιστούσε τον Ενιαίο Δείκτη Υγείας του ΙΟΒΕ, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί, παρά το γεγονός ότι ο νόμος προέβλεπε εφαρμογή του από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η ΕΛΣΤΑΤ δεν έχει καν ζητήσει τα απαιτούμενα στοιχεία από τις ασφαλιστικές εταιρείες, γεγονός που αφήνει ένα θεσμικό κενό. Ελλείψει δείκτη, οι εταιρείες θα μπορούν να καθορίζουν τις αυξήσεις βάσει των δικών τους υπολογισμών, χωρίς αντικειμενικό εξωτερικό μέτρο.
Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές του 2025 είχαν ανακοινωθεί αυξήσεις 14%–15%, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από ασφαλισμένους και ενώσεις καταναλωτών. Τότε, μετά από πολιτικές παρεμβάσεις, οι αυξήσεις περιορίστηκαν εθελοντικά στο 6,9%–7,3%.
Η φετινή συγκυρία, όμως, είναι διαφορετική. Με την «ομπρέλα» της απόφασης του ΣτΕ και χωρίς επίσημο δείκτη, το ενδεχόμενο νέων υψηλών αυξήσεων επανέρχεται δυναμικά.
