Χιλιάδες Αλβανοί βγήκαν στους δρόμους ζητώντας την παραίτησή του, απαυδισμένοι από τη διαφθορά που κυριαρχεί στη χώρα τους
Αν και πρωθυπουργός στην τέταρτη θητεία του, ο Εντι Ράμα έχει πολύ ελεύθερο χρόνο στην διάθεσή του. Καταπιάνεται εντατικά με την προώθηση της «τέχνης» του -πίνακες και γλυπτά-, για τα οποία φροντίζει να συμπεριλαμβάνονται συχνά πυκνά σε διάφορες εκθέσεις του εξωτερικού.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Πέρυσι μέχρι και οι εκθέσεις «Frieze London» και «Art Basel Paris» διέθεταν έργα του Αλβανού πρωθυπουργού, που καλλιτεχνικώς δεν αξίζουν και πολλά πράγματα, αλλά διαφημίζονται ως μια περίπου «μορφή νεοεξπρεσιονισμού».
Οταν δεν ασχολείται με τις μπογιές του, ο Ράμα εντρυφά σε απόκρυφες μελέτες περί ιστορικογεννετικού προφίλ των Ελλήνων, στάζοντας χολή και κόμπλεξ για τη χώρα μας. Πριν από λίγες ημέρες είχε την… καλοσύνη να μας «ενημερώσει» ότι «δεν είστε απόγονοι του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη», ξεμπροστιάζοντας έτσι και το μεγάλο μας «κόλπο», όταν κάποια στιγμή φορτώσαμε τους Ελληνες σ’ ένα διαστημόπλοιο και πήραμε εμείς οι τωρινοί τη θέση τους στα κρυφά. Το πρόβλημα με τον Ράμα είναι ότι έτσι απορροφημένος όπως είναι στις φαντασιώσεις του, χαμένος στο Διάστημα, κάπου μεταξύ τενεκεδένιων σουρεαλιστικών γλυπτών και ναζιστικών θεωριών συνωμοσίας του 1930, δεν βρίσκει ο άνθρωπος τον χρόνο να ασχοληθεί με τη διαφθορά της ΙΧ κυβέρνησής του.
Το αμελεί τόσο, που το Σάββατο ξέσπασαν επεισόδια στις μεγάλες διαδηλώσεις στα Τίρανα, όταν χιλιάδες απαυδισμένοι από τη διεφθαρμένη κυβέρνηση Ράμα Αλβανοί βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας την παραίτηση του καλλιτέχνη πρωθυπουργού. «Edi, STOP» έγραφαν τα πλακάτ των διαδηλωτών, που πνίγηκαν στα χημικά και το ξύλο από την αστυνομία του Ράμα. Οι διαδηλώσεις, που στηρίζονται και από το κόμμα της αντιπολίτευσης του πρώην πρωθυπουργού Μπερίσα, ζητούν να φύγει η κυβέρνηση Ράμα και να αναλάβει μια ενδιάμεση, και κυρίως έντιμη, κυβέρνηση «τεχνοκρατών» ώστε να προετοιμάσει «ελεύθερες και δίκαιες εκλογές». Διότι ο συνωμοσιολόγος Ράμα κατηγορείται και ότι κλέβει στις εκλογές.
Στην Αλβανία οι θεσμοί είναι για το θεαθήναι. Ξεχαρβαλωμένοι και ελεγχόμενοι. Ακόμα και σε αυτή την κατάσταση, όμως, κάθε τόσο σκάει μια βρόμικη υπόθεση μέλους της κυβέρνησης, τόσο εξόφθαλμη, που ακόμα κι αυτοί οι ξεδοντιασμένοι θεσμοί καταδικάζουν ανθρώπους του Ράμα. Στο πιο πρόσφατο επεισόδιο, τον Νοέμβριο, αλβανικό δικαστήριο έθεσε σε διαθεσιμότητα την Μπελίντα Μπαλούκου, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Υποδομών και Ενέργειας, λόγω του φερόμενου ρόλου της σε υπόθεση διαφθοράς που αφορούσε δημόσιες συμβάσεις. Οι εισαγγελείς ζητάνε να αρθεί η ασυλία της αντιπροέδρου του Ράμα, έτσι ώστε να μπορέσουν να τη συλλάβουν και να τη δικάσουν.
Οι διαδηλώσεις του Σαββάτου ήταν μια συνέχεια των διαμαρτυριών στα Τίρανα από τα τέλη Νοεμβρίου. Τον Δεκέμβριο το χάος μεταφέρθηκε ως και μέσα στην αλβανική Βουλή, όπου βουλευτές πλακώθηκαν μεταξύ τους, άναψαν φωτοβολίδες και παρενέβη η αστυνομία. Οσο ο Ράμα επιδίδεται κάθε τόσο σε διεθνείς τουρνέ, πότε ως σχολιαστής – ακαδημαϊκός και πότε ως καλλιτέχνης, μήπως και διορθώνει το τσαλακωμένο προφίλ του, πίσω στη χώρα του σκάει μια σταθερή και ασταμάτητη ροή σκανδάλων.
Το 2023, για παράδειγμα, ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος Λέφτερ Κόκα καταδικάστηκε σε πενταετή φυλάκιση για αποδοχή δωροδοκιών, ενώ ο Αρμπεν Αχμετάι, πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός, παραμένει διεθνώς καταζητούμενος για κατηγορίες νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ψευδούς δήλωσης πλούτου και κατάχρησης εξουσίας. Από το 2013 είναι πρωθυπουργός της Αλβανίας ο Ράμα, με σημαία το προφίλ του δήθεν μεταρρυθμιστή, του υποτιθέμενου ευρωπαϊστή και του… σταυροφόρου κατά της διαφθοράς. Ολο αυτό το διάστημα, όμως, η διαφθορά στην Αλβανία όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά η χώρα κατηγορείται πως εξελίχθηκε σε κόμβο για συμμορίες που ξεπλένουν μαύρο χρήμα από το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων.
Οταν τον Σεπτέμβριο 2025 κέρδισε και τέταρτη θητεία στην πρωθυπουργία, ως… μοναδικός υποψήφιος για πρωθυπουργός στις εκλογές, ο Ράμα έκανε βαρυσήμαντες δηλώσεις: «Η Αλβανία 2030 στην Ε.Ε. αποτελεί το κεντρικό στοιχείο αυτής της εκλογικής εντολής. Η Ευρωπαϊκή Αλβανία είναι η καθοδηγητική πυξίδα για κάθε πτυχή του προγράμματός μας και ο μετρονόμος για κάθε μεταρρύθμιση που θα αναλάβουμε». Και, για να επιδείξει πόσο μάχεται τη διαφθορά, έφτιαξε ακόμα και «υπουργό Τεχνητής Νοημοσύνης» για να είναι «οι δημόσιοι διαγωνισμοί 100% απαλλαγμένοι από διαφθορά».
Ούτε δύο μήνες μετά, το διεθνές δίκτυο ερευνητικής δημοσιογραφίας Follow the Money (FTM), επικαλούμενο έγγραφα και μαρτυρίες εισαγγελέων, κατηγόρησε την Αλβανία του Ράμα ότι έγινε «το ναρκοκράτος της Ευρώπης», Εξηγώντας πώς η αλβανική μαφία γιγαντώθηκε και άκμασε σε όλη την Ευρώπη υπό τη δωδεκαετή «βασιλεία» του Ράμα, καταλήγοντας να είναι σήμερα από τις πιο επικίνδυνες διεθνείς εγκληματικές ομάδες, που ελέγχει ακόμα και τη βρετανική αγορά κοκαΐνης, τη μεγαλύτερη στην Ευρώπη. «Πολιτικές κατηγορίες» ήταν η εύκολη απάντηση Ράμα. Παρεμπιπτόντως, ο ιδιαίτερα εχθρικός με τους Ελληνες Ράμα χρωστάει τις σπουδές του στο Χάρβαρντ σε υποτροφία που του έδωσε ελληνικό ίδρυμα, όταν ήταν δήμαρχος Τιράνων.
Την αποκάλυψη έκανε η πρώην βουλευτής Ν.Δ. Νίκη Τζαβέλα, η οποία ήταν τότε αντιπρόεδρος στο ίδρυμα και δική της επιλογή ήταν να πάρει την υποτροφία ο Ράμα ώστε να φοιτήσει με χρήματα ελληνικού ιδρύματος. Ηταν «κορυφαίο λάθος μου» έγραψε η Τζαβέλα μετά το τελευταίο ανθελληνικό παραλήρημα Ράμα. Σε όλη του την καριέρα ο Ράμα στηρίζεται σε ένα δίκτυο ξένων πολιτικών διασυνδέσεων. Από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που βιάζεται να εντάξει την Αλβανία στην Ευρώπη, μέχρι αξιωματούχους απαξιωμένους από σκάνδαλα στις χώρες τους. «Είναι ένα σύστημα προσωπικής χορηγίας. Ο Ράμα αγοράζει διεθνή αξιοπιστία για να ενισχύσει τη δύναμή του στο εσωτερικό» έγραψαν οι «Tirana Times» για τον πρωθυπουργό τους.
ΕΝΤΙ ΡΑΜΑ
Πρωθυπουργός Αλβανίας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1964 στα Τίρανα και ως έφηβος ασχολήθηκε με το μπάσκετ, φτάνοντας μέχρι την Εθνική ομάδα. Μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, κι ενώ ήταν καθηγητής στην Ακαδημία Τεχνών, εντάχθηκε στο κίνημα του Μπερίσα, αλλά αποχώρησε λόγω διαφωνιών. Το 1994 μετανάστευσε στη Γαλλία για να γίνει ζωγράφος. Το 1998 αποδέχθηκε την πρόταση του τότε πρωθυπουργού Φάτοσ Νάνο για τη θέση του υπουργού Πολιτισμού και το 2000 έγινε δήμαρχος Τιράνων. Το 2005 εξελέγη ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος και από το 2013 είναι πρωθυπουργός της Αλβανίας.