Σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης και περιορισμένης διαθεσιμότητας κατοικιών, το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» έρχεται να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο επανενεργοποίησης του παλαιού κτιριακού αποθέματος. Η έναρξή του τοποθετείται χρονικά μέσα στον Μάιο και σηματοδοτεί μια ουσιαστική στροφή στη στεγαστική πολιτική, καθώς για πρώτη φορά επιδοτείται όχι μόνο η ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά η συνολική ανακαίνιση κατοικιών.
Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει τόσο κλειστά ακίνητα, που παραμένουν ανενεργά εδώ και χρόνια, όσο και κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια στέγη, αλλά παρουσιάζουν σοβαρές ανάγκες αναβάθμισης. Στόχος είναι διπλός: αφενός να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην αγορά, αφετέρου να βελτιωθεί ουσιαστικά η ποιότητα διαβίωσης χιλιάδων νοικοκυριών.
Υποχρεωτικός συνδυασμός παρεμβάσεων
Η βασική φιλοσοφία του «Ανακαινίζω» στηρίζεται στον συνδυασμό δύο κατηγοριών παρεμβάσεων, οι οποίες είναι αδιαχώριστες. Από τη μία πλευρά, προβλέπεται εκτεταμένη ανακαίνιση που αποκαθιστά τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια της κατοικίας. Από την άλλη, απαιτείται ενεργειακή αναβάθμιση, χωρίς όμως την αυστηρότητα και την τεχνική πολυπλοκότητα που χαρακτήριζε προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ».
Η ανακαίνιση καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού και αφορά σε εργασίες όπως αντικατάσταση δικτύων ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, επισκευές στη δομή και στην τοιχοποιία, ανανέωση δαπέδων, πλήρη ανακατασκευή κουζίνας και μπάνιου, καθώς και γενική αποκατάσταση φθορών. Παράλληλα, το ενεργειακό σκέλος περιλαμβάνει στοχευμένες παρεμβάσεις που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση του ακινήτου, με υποχρέωση αναβάθμισης κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Ποιες ενεργειακές εργασίες χρηματοδοτούνται
Στο ενεργειακό κομμάτι, οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται σε λύσεις πρακτικές και χαμηλής τεχνικής δυσκολίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων, η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων συστημάτων ΑΠΕ για ζεστό νερό χρήσης, η αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης με αντλίες θερμότητας ή λέβητες βιομάζας, καθώς και παρεμβάσεις θερμομόνωσης σε ταράτσες και δώματα.
Για να θεωρείται επιλέξιμη η ενεργειακή αναβάθμιση, απαιτείται η υλοποίηση τουλάχιστον τριών παρεμβάσεων, με τις δύο εξ αυτών να ανήκουν στις βασικές και οικονομικότερες κατηγορίες, ώστε να αποφεύγονται υπερβολικές δαπάνες.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν και τι ποσά προβλέπονται
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιοκτήτες κατοικιών με οικοδομική άδεια έως το τέλος του 1990 και επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα. Η επιδότηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ/τ.μ. και συνολικό πλαφόν τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο.
Το βασικό ποσοστό χρηματοδότησης διαμορφώνεται στο 80%, με επιπλέον ενισχύσεις για συγκεκριμένες κοινωνικές και γεωγραφικές κατηγορίες. Ιδιοκτήτες σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές, καθώς και τρίτεκνα, πολύτεκνα νοικοκυριά ή οικογένειες ΑμεΑ, μπορούν να φτάσουν συνολικά σε επιδότηση έως και 90%. Δεν τίθεται ηλικιακό όριο για τους αιτούντες, ούτε περιορισμός στον αριθμό ακινήτων που μπορούν να ενταχθούν από τον ίδιο ιδιοκτήτη.
Όροι χρήσης και εισοδηματικά κριτήρια
Για τα κλειστά ακίνητα που θα ενταχθούν στο «Ανακαινίζω», προβλέπεται υποχρέωση είτε ιδιοκατοίκησης είτε μακροχρόνιας μίσθωσης για τουλάχιστον πέντε έτη μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Αντίστοιχη υποχρέωση ισχύει και για τις ήδη κατοικούμενες κατοικίες, οι οποίες θα πρέπει να παραμείνουν κύρια κατοικία για το ίδιο χρονικό διάστημα. Σε όλες τις περιπτώσεις απαγορεύεται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb για πέντε χρόνια.
Τα εισοδηματικά όρια είναι διευρυμένα, καλύπτοντας σημαντικό μέρος της μεσαίας τάξης: έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς παιδιά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί και ειδικές προβλέψεις για μονογονεϊκές οικογένειες.
