Σε σαφή κατεύθυνση απελευθέρωσης της αγοράς των ιδιωτικών αστικών μεταφορών κατά παραγγελία, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εισηγείται την άρση βασικών περιορισμών που ισχύουν σήμερα για τις μεταφορές με επιβατηγά ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα και επαγγελματία οδηγό. Η γνωμοδότηση εκδόθηκε με πρωτοβουλία της ίδιας της Επιτροπής και αφορά το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις αρχές Φεβρουαρίου.
Η παρέμβαση εστιάζει στο ισχύον καθεστώς της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό, έναν τομέα που έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της ανάπτυξης ψηφιακών πλατφορμών και της αυξανόμενης ζήτησης για ευέλικτες υπηρεσίες μετακίνησης.
Στον πυρήνα της γνωμοδότησης βρίσκεται η πρόταση για κατάργηση της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης, η οποία σήμερα ανέρχεται στις τρεις ώρες και περιορίζεται στα 30 λεπτά σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές. Παράλληλα, η Επιτροπή εισηγείται την άρση της απαγόρευσης σύναψης νέας σύμβασης πριν από την ολοκλήρωση της προηγούμενης.
Επιπλέον, προτείνεται η κατάργηση του ελάχιστου χρόνου προκράτησης μεταξύ της κράτησης και της έναρξης της διαδρομής, καθώς, σύμφωνα με την Επιτροπή, πρόκειται για έναν περιορισμό που δεν δικαιολογείται από λόγους δημοσίου συμφέροντος και λειτουργεί ανασταλτικά για τον ανταγωνισμό.
Στο ίδιο πλαίσιο, η γνωμοδότηση εισηγείται και την άρση του ελάχιστου μισθώματος για τις υπηρεσίες αυτές. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα προκαθορισμένα κατώτατα ποσά περιορίζουν την ευελιξία των επιχειρήσεων να προσαρμόζουν τις τιμές στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και εμποδίζουν την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού.
Πρόταση για ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην πρόσβαση των επιχειρήσεων στην αγορά. Η Επιτροπή προτείνει την κατάργηση της σημερινής «κλειστής» λίστας παρόχων που έχουν δικαίωμα να προσφέρουν υπηρεσίες εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό και εισηγείται τη θέσπιση αντικειμενικών και ουδέτερων προϋποθέσεων, χωρίς διακρίσεις ως προς τη νομική μορφή ή την επαγγελματική ιδιότητα.
Παράλληλα, προτείνεται πιο ευέλικτο καθεστώς για τη λειτουργία των οχημάτων, ώστε να μην απαιτείται υποχρεωτικά η επιστροφή στη βάση μετά από κάθε διαδρομή, εφόσον υπάρχει νέα κράτηση ή επιχειρησιακή ανάγκη.
Εξαίρεση στην κατεύθυνση απελευθέρωσης αποτελεί το καθεστώς των διαμεσολαβητών. Η Επιτροπή εισηγείται τη διατήρηση της υποχρέωσης προηγούμενης διοικητικής άδειας για όσους μεσολαβούν στη σύναψη συμβάσεων εκμίσθωσης. Σύμφωνα με την εκτίμησή της, η συγκεκριμένη ρύθμιση εξυπηρετεί λόγους δημοσίου συμφέροντος και ενισχύει τη διαφάνεια και την εποπτεία της αγοράς.
Προειδοποίηση για πιθανές ανισότητες με τα ταξί
Παρά τις προτάσεις για χαλάρωση των περιορισμών, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει τον κίνδυνο δημιουργίας ανισορροπιών στην αγορά επιβατικών μεταφορών. Όπως αναφέρει, τα ταξί και τα μισθωμένα Ε.Ι.Χ. με οδηγό λειτουργούν πλέον σε ένα κοινό και αλληλοεξαρτώμενο περιβάλλον, όπου οι υπηρεσίες είναι σε μεγάλο βαθμό ανταγωνιστικές μεταξύ τους.
Η Επιτροπή προειδοποιεί ότι, αν αρθούν οι περιορισμοί μόνο για τα μισθωμένα οχήματα χωρίς αντίστοιχη επανεξέταση του καθεστώτος που ισχύει για τα ταξί, ενδέχεται να δημιουργηθούν ανισότητες σε κόστη και υποχρεώσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο ανταγωνισμός δεν θα βασίζεται στην ποιότητα, την αποδοτικότητα ή την καινοτομία, αλλά σε κανονιστικές διαφοροποιήσεις.


