Τα νέα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου δείχνουν πως βασικά αγαθά εκτοξεύονται πάνω από 100%
Τα «παραμύθια» της κυβέρνησης περί σταδιακής αποκλιμάκωσης της τιμών έρχονται να «γκρεμίσουν» τα νέα στοιχεία του πληθωρισμού, που δείχνουν πως οι ανατιμήσεις όχι μόνο έχουν εξαφανίσει τις πενιχρές αυξήσεις μισθών και συντάξεων, αλλά και τη μείωση της φορολογίας που διαφημίζει συνεχώς το οικονομικό επιτελείο, αλλά «ροκανίζει» περαιτέρω τα ήδη εξαντλημένα εισοδήματα των πολιτών.
Τα στοιχεία που ανακοινώνει περιοδικά η Γενική Γραμματεία Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης για τον υπολογισμό των δημόσιων συμβάσεων με βάση τον πληθωρισμό δείχνουν πως μέσα σε μια πενταετία έχουν εκτοξευθεί οι τιμές σε βασικά είδη διατροφής, όπως κρεατικά, ψάρια, τυριά, φρούτα, γάλα, λαχανικά, ψωμί, αβγά και ρύζι.
Ο κατάλογος των προϊόντων, που στη συντριπτική τους πλειονότητα αφορούν είδη πρώτης ανάγκης για ένα νοικοκυριό, είναι τεράστιος. Οι εφιαλτικές αυξήσεις τιμών ασκούν ασφυκτικές πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ενώ επιβεβαιώνουν και τους λόγους για τους οποίους όλες οι έρευνες αποκαλύπτουν πως οι μισθοί εξαντλούνται από τα μέσα του μήνα.
Η κυβέρνηση επικαλείται τη μείωση του πληθωρισμού, όμως η μείωση του ρυθμού αύξησης δεν σημαίνει μείωση τιμών. Οι εργαζόμενοι πληρώνονται περισσότερο ονομαστικά, αλλά αγοράζουν λιγότερα προϊόντα. Οι συνταξιούχοι βλέπουν τις αυξήσεις να εξανεμίζονται πριν καν τελειώσει ο μήνας, ενώ οι νέες αυξήσεις τιμών μπαίνουν σαν καπέλο στις προηγούμενες ανατιμήσεις. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι τα ελληνικά νοικοκυριά να έχουν οδηγηθεί σε απόγνωση, νιώθοντας απροστάτευτοι από την Πολιτεία. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αδιαφορεί για τα φαινόμενα αισχροκέρδειας, απειλώντας μόνο με ελέγχους και πρόστιμα που έχουν «ταβάνι» το 1 εκατ. ευρώ, ενώ πολυεθνικές και μεγάλες εταιρίες κερδίζουν πολλαπλάσια χρήματα.
Τριψήφιες αυξήσεις
Είναι χαρακτηριστικό πως από τη λίστα των 31 τροφίμων που περιλαμβάνει η λίστα μόλις επτά προϊόντα κατέγραψαν μείωση τιμών το 2025, ενώ μόλις ένα προϊόν σημειώνει μείωση τιμής την τελευταία πενταετία, και συγκεκριμένα η ζάχαρη, με απώλειες 23%.
Σε πολλές κατηγορίες προϊόντων οι αυξήσεις ξεπερνούν το 100%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το κόστος έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια. Το κρέας, για παράδειγμα, καταγράφει μεγάλες σωρευτικές ανατιμήσεις. Το αρνί και το κατσίκι εμφανίζουν συνολική αύξηση που ξεπερνά το 267%, ενώ και το χοιρινό παρουσιάζει εντυπωσιακή άνοδο κατά 207%, προϊόντα που αρχίζουν να λείπουν σταδιακά από το τραπέζι των ελληνικών νοικοκυριών λόγω της απλησίαστων τιμών πώλησης. Πρόκειται για προϊόντα που δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικά είδη διατροφής, ιδιαίτερα για τις ελληνικές οικογένειες.
Η εικόνα δεν περιορίζεται στα κρέατα. Ο καφές αυξήθηκε κατά 139%, οι σοκολάτες κατά 151%, το μοσχάρι κατά 112% και τα ψάρια κατά 113% μέσα σε μία πενταετία. Το βούτυρο καταγράφει αύξηση 110%, ενώ τα αναψυκτικά ξεπερνούν το 100%. Ακόμα και προϊόντα πρώτης ανάγκης, όπως το ψωμί (+71%), το γάλα (+75%), τα αβγά (+69%), τα τυριά (+81%) και τα φρούτα (+78%), έχουν αυξηθεί σε βαθμό που επιβαρύνει δραματικά τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Ωστόσο, οι μισθοί, ακόμη και μετά τις πρόσφατες αυξήσεις, δεν έχουν καλύψει αυτή την απόσταση. Αντίθετα, η αγοραστική δύναμη των πολιτών έχει συρρικνωθεί δραματικά, με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) να δείχνουν πως σύντομα η Ελλάδα θα βρεθεί στον πάτο της ευρωπαϊκής κατάταξης, αφού σύντομα θα μας ξεπεράσει η γειτονική Βουλγαρία. Αξίζει να σημειωθεί πως το γεγονός ότι ορισμένες κατηγορίες, όπως το ρύζι ή οι πατάτες, εμφανίζουν μικρότερες σωρευτικές αυξήσεις ή πρόσφατες μειώσεις δεν αλλάζει τη συνολική εικόνα. Το οικογενειακό καλάθι έχει γίνει βαρύτερο – και ακριβότερο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τιμή στο ελαιόλαδο. Παρά τις πρόσφατες μειώσεις, η σωρευτική αύξηση παραμένει στο +44%, έπειτα από εκρηκτική άνοδο που είχε καταγράψει το 2021. Το ίδιο μοτίβο ισχύει σε πολλές κατηγορίες: οι τιμές μπορεί να υποχωρούν ελαφρώς τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά παραμένουν σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από εκείνο της προ κρίσης περιόδου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το κόστος ζωής μιας οικογένειας καθίσταται εξοντωτικό. Ακόμα κι αν εργάζονται οι δύο γονείς, μόνο από τις επισκέψεις στα σούπερ μάρκετ εξαντλείται ένα μεγάλο μέρος του μηνιαίου μισθού.
Οι παιδικές τροφές
Η ακρίβεια χτυπά με ιδιαίτερη ένταση προϊόντα που αφορούν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά – και κυρίως τις οικογένειες με μικρά παιδιά. Αυτές δηλαδή που θέλησε να στηρίξει η κυβέρνηση με τις εξαγγελίες της ΔΕΘ περί μείωσης της φορολογίας, ένα μέτρο που ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις αρχές του 2026. Τα στοιχεία δείχνουν πως οι παιδικές τροφές εμφανίζουν σωρευτική αύξηση 65% μέσα σε πέντε χρόνια.
Σε μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογεννητικότητας το κόστος ανατροφής παιδιού αυξάνεται διαρκώς. Και το ερώτημα παραμένει: Πώς μπορεί να μιλά η κυβέρνηση για «στήριξη της οικογένειας» και «αντιμετώπιση του Δημογραφικού», όταν τα βασικά προϊόντα για τα βρέφη ακριβαίνουν σωρευτικά κατά 65% μέσα σε πέντε χρόνια; Αλλωστε, οι πενιχρές αυξήσεις μισθών που είδαν οι εργαζόμενοι στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς έχουν εξανεμιστεί πριν καν δοθούν.
Στο 60%-70% του μέσου μηνιαίου μισθού το κόστος στέγασης των νοικοκυριών
Ακόμη μεγαλύτερη πίεση προκαλούν οι αυξήσεις στις υπηρεσίες. Τα ενοίκια κατοικιών καταγράφουν σταθερά ανοδική πορεία, δημιουργώντας ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η στέγαση απορροφά πλέον σημαντικό μέρος του οικογενειακού εισοδήματος, περιορίζοντας τη δυνατότητα κατανάλωσης άλλων αγαθών. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 47,3% των Ελλήνων ζει σε νοικοκυριά που δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο ευρωπαϊκό όρο του 9,3%.
Το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα που αντιστοιχούν στο 60%-70% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για οικογενειακή κατοικία μπορεί να απορροφήσει σχεδόν το σύνολο ενός «καλού» μισθού, αναγκάζοντας μεγάλο μέρος των συμπολιτών μας να περιορίζουν ακόμη και βασικές ανάγκες τους.
Ενδεικτικά:
-Το 2021 οι αυξήσεις στα ενοίκια έφτασαν στο 21,04%
-Το 2022 στο 20,22%
-Το 2023 στο 14,91%
-Το 2024 στο 9,87% και
-Το 2025 στο 10,21%.
Ωστόσο, η άνοδος των τιμών τη μια χρονιά έρχεται να προστεθεί στις αυξήσεις της επομένης, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο ακρίβειας δίχως τέλος. Με άλλα λόγια, τα στοιχεία δείχνουν πως μέσα στην τελευταία πενταετία οι τιμές των μισθωμάτων έχουν αυξηθεί κατά 106% (!). Πρόκειται για ποσοστά ανόδου που δεν μπορεί να καλύψει καμία έμμεση αύξηση μισθού ή συντάξεων, αλλά και μείωση φορολογίας.
Η στέγαση έχει μετατραπεί στη μεγαλύτερη πληγή των ελληνικών νοικοκυριών. Νέοι εργαζόμενοι, οικογένειες με παιδιά, χαμηλοσυνταξιούχοι βλέπουν ένα ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους να κατευθύνεται αποκλειστικά στο ενοίκιο. Η αγορά κατοικίας έχει εκτιναχθεί, η βραχυχρόνια μίσθωση έχει περιορίσει την προσφορά, και το αποτέλεσμα είναι μια μόνιμη στεγαστική ασφυξία.
Είναι γεγονός πως για ένα διαμέρισμα 80 τετραγωνικών, που οριακά μπορεί να στεγάσει αξιοπρεπώς μια οικογένεια, το μηνιαίο ενοίκιο ξεπερνά τα 800 ευρώ τον μήνα, δηλαδή όσο ένας βασικός μισθός. Η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων στη χώρα μας, σε συνδυασμό με την υψηλή ζήτηση, έχει οδηγήσει στην εκτίναξη των ζητούμενων μισθωμάτων, ακόμα και σε πολύ παλιά ακίνητα.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι λαμβάνει μέτρα, ωστόσο οι αριθμοί δείχνουν ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν ανακόπηκε, αλλά έχει παγιωθεί με ανοδικές τάσεις και οι παρεμβάσεις που επικαλείται η κυβέρνηση αποδεικνύονται σταγόνα στον… ωκεανό της ακρίβειας.
Το σοκ της ενεργειακής κρίσης μετατράπηκε σε μόνιμη επιβάρυνση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της ενέργειας. Παρά τη μείωση των τιμών σε ορισμένα καύσιμα τα τελευταία χρόνια, οι συνολικές αυξήσεις που είχαν προηγηθεί εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος ζωής. Ο ηλεκτρισμός, για παράδειγμα, παραμένει ακριβότερος κατά 71% σε σχέση με την περίοδο πριν από την ενεργειακή κρίση, ακόμη και μετά τις πρόσφατες μειώσεις. Δηλαδή, το σοκ της ενεργειακής κρίσης μετατράπηκε σε μόνιμη επιβάρυνση και οι ανατιμήσεις του 2021 και του 2022 δεν «σβήστηκαν», απλώς περιορίστηκαν.
Επίσης, σε αρκετά καύσιμα καταγράφονται μειώσεις τα τελευταία χρόνια. Το φυσικό αέριο εμφανίζει σωρευτική μείωση -65%, το υγραέριο -53%, ενώ η βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης παρουσιάζουν οριακές αρνητικές μεταβολές.
Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει ένα παράδοξο. Ενώ οι επίσημοι δείκτες δείχνουν επιβράδυνση του πληθωρισμού, τα νοικοκυριά εξακολουθούν να αισθάνονται ότι η ακρίβεια παραμένει. Και ο λόγος είναι απλός: Οι τιμές δεν επιστρέφουν στα προ κρίσης επίπεδα αλλά σταθεροποιούνται και παγιώνονται σε υψηλές τιμές.
Το καλάθι ακριβαίνει, οι υποσχέσεις μένουν στα ύψη
Το ερώτημα που ακούγεται πλέον σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σούπερ μάρκετ και σε κάθε οικογενειακό τραπέζι είναι ένα: αν και πότε θα μειωθούν οι τιμές. Οι καταναλωτές βλέπουν το καλάθι του σούπερ μάρκετ να ακριβαίνει συνεχώς, τους λογαριασμούς να συσσωρεύονται και το εισόδημα να τελειώνει στα μέσα του μήνα.
Η κυβέρνηση, φυσικά, αποφεύγει να τοποθετηθεί ξεκάθαρα για το αν θα υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών, ενώ επιχειρούν να μπερδέψουν τους πολίτες με φράσεις όπως «μείωση του πληθωρισμού», εννοώντας ότι το +4% έγινε +3%, δηλαδή επιβραδύνθηκαν οι ανατιμήσεις και δεν υπήρξε καμία μείωση τιμών.
Αντί για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή δομικές παρεμβάσεις στην αγορά, επιλέγει να επενδύει επικοινωνιακά σε σαρωτικούς ελέγχους, «καλάθια του νοικοκυριού» και παροδικές λίστες με μειωμένες τιμές. Πρόκειται, όμως, για μέτρα περιορισμένης εμβέλειας που εκ του αποτελέσματος δεν έχουν αποδώσει. Ακόμη και η πρόσφατη ανακοίνωση για 2.000 κωδικούς με χαμηλότερες τιμές συνοδεύεται από αστερίσκους, καθώς περισσότεροι από τους μισούς αφορούν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Δηλαδή προϊόντα που ήδη κινούνται σε χαμηλότερες κατηγορίες τιμών και δεν αποτυπώνουν ουσιαστική μείωση στο σύνολο της αγοράς.
