Ο 67χρονος Αραφί, σήμερα ανώτατος ηγέτης του Ιράν, έχει πάρει θέση υπέρ μιας πολιτικής εκδοχής του Ισλάμ, που θα δείχνει αλληλεγγύη στους καταπιεσμένους και θα έχει μια διεθνή θεώρηση
- Βασίλης Γαλούπης
Απαξ και αποκεφάλισαν το σύστημα στο Ιράν, εξολοθρεύοντας τον Χαμενεΐ, που κυβερνούσε τα τελευταία 37 χρόνια, ΗΠΑ και Ισραήλ μπαίνουν τώρα στη δεύτερη φάση του σχεδιασμού τους, που είναι να εγκαθιδρύσουν την ηγεσία της αρεσκείας τους στη χώρα.
Συνοπτικά, είτε θα τοποθετήσουν έναν δικό τους «εμιγκρέ» (Ιρανό του εξωτερικού), όπως ο Παχλαβί, που περιμένει ανυπόμονα τα τελευταία χρόνια δηλώνοντας «έτοιμος να ηγηθεί», είτε κάποιον κοσμικό Ιρανό από το εσωτερικό.
Προς το παρόν, πάντως, το Ιράν όρισε τον προσωρινό αντικαταστάτη του Χαμενεΐ. Είναι ο Αλιρέζα Αραφί, ο οποίος θα αναλάβει την ηγεσία της χώρας «έως ότου η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων εκλέξει έναν μόνιμο ηγέτη το συντομότερο δυνατόν».
Ο Αραφί είναι από τους πιο καταξιωμένους ανώτερους κληρικούς και υψηλά ισταμένους στην εσωτερική πυραμίδα της ιεραρχίας διακυβέρνησης. Θα συμμετέχει στο προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας του Ιράν ως μέλος-νομικός εμπειρογνώμονας, αναλαμβάνοντας προς το παρόν αυτός τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη.
Σύμφωνα με το ιρανικό Σύνταγμα, αν υπάρξει κενό στην ηγεσία σχηματίζεται ένα προσωρινό συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν, ο κληρικός και επικεφαλής της Δικαιοσύνης Γκολαμ-Χοσεΐν Μοσενί-Εζεΐ και ένας νομικός εκπρόσωπος του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος. Ο τελευταίος επιλέγεται για την περίσταση -δηλαδή ο Αραφί-, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη μέχρι να εκλεγεί διάδοχος από τη Συνέλευση των Ειδικών.
Οι ΗΠΑ προφανώς επαναλαμβάνουν τη μέθοδο που ακολούθησαν στη Βενεζουέλα και τη Συρία. Το σκεπτικό είναι ότι άπαξ και εξαφανίσουν τον ηγέτη σε μια χώρα «ενδιαφέροντός τους» -είτε με απαγωγή είτε σκοτώνοντάς τον-, τότε ολόκληρο το σύστημα θα καταρρεύσει.
Οι υπόλοιποι που θα απομείνουν στη σειρά ηγεσίας θα αναγκαστούν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να δηλώσουν υποταγή με αντάλλαγμα την επιβίωση, συν κάποια προνόμια.
Το ερώτημα για τον Αραφί, και όποιον τελικά ακολουθήσει ύστερα από αυτόν, είναι κατά πόσο η κυβερνητική ελίτ του Ιράν έχει αποφασίσει να δεχτεί μια αλλαγή καθεστώτος που θα ορίσει η Αμερική ή αν πρόκειται να αντισταθούν, μεγαλώνοντας το κάθε λογής κόστος της επέμβασης.
Αυτό που μέχρι στιγμής έχει δείξει το Ιράν είναι ότι προσπαθεί να καταστήσει την επέμβαση των ΗΠΑ «επώδυνη». Κι επειδή δεν μπορεί να στοχεύσει με πυραύλους την ίδια την Αμερική, αυξάνει το «κόστος» μέσω των αραβικών κρατών. Εξαπολύει πυραύλους κατά αμερικανικών στόχων σε αραβικές χώρες και στο στενό του Ορμούζ.
Στο εσωτερικό υπήρξαν πανηγυρισμοί από Ιρανούς που θέλουν να απαλλαγούν από την ιδεολογία του καθεστώτος. Την ίδια στιγμή υπήρξαν και πορείες από κόσμο που διαμαρτύρονταν για τη δολοφονία του ηγέτη τους και αρνούνται να παραδοθούν στις ΗΠΑ.
Υπάρχουν αυτοί που ζητάνε την πτώση του καθεστώτος κι αυτοί που θεωρούν ότι αν επιβληθεί μια βίαιη αλλαγή στο Ιράν για να γίνει ένα κοσμικό κράτος, τότε η χώρα κινδυνεύει να διαλυθεί και να εξελιχθεί σε Λιβύη.
Επειδή η πληροφόρηση και οι εικόνες που φτάνουν σε εμάς μέσα από το Ιράν είναι αυστηρά περιορισμένες, κανείς δεν μπορεί να πει με αντικειμενικότητα τι ακριβώς συμβαίνει.
Οι επόμενες κινήσεις που θα αναλάβει ο Αραφί, ως προσωρινός ηγέτης, θα είναι ενδεικτικές. Εφόσον συνεχίσει να στοχεύει με πυραύλους αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και στόχους μέσα σε Ισραήλ και αραβικά κράτη, τότε το Ιράν προφανώς επιμένει. Και λογαριάζει ότι αν εξακολουθήσουν να πλήττονται τα συμφέροντα των αραβικών κρατών μέσω βομβαρδισμών που διαταράσσουν το εμπόριο του αραβικού πετρελαίου, τότε οι Αραβες θα αναγκαστούν να πιέσουν τους Αμερικανούς να διαπραγματευτούν με το Ιράν.
Ο 67χρονος Αραφί άρχισε ανεβαίνοντας μέσα από τα μεγάλα θεολογικά ινστιτούτα του Ιράν. Ο Χαμενεΐ τον ξεχώρισε κι άρχισε να τον προωθεί σε διάφορες θέσεις «κλειδιά»:
- Ο Αραφί διετέλεσε πρόεδρος του Διεθνούς Πανεπιστημίου Αλ-Μουσταφά, ιδρύματος που εκπαιδεύει ανώτερους κληρικούς από το Ιράν και το εξωτερικό.
- Το 2019 διορίστηκε στο ισχυρό «Συμβούλιο των Φυλάκων», το οποίο εξετάζει τους υποψηφίους στις εκλογές και τους νόμους που ψηφίζει το Κοινοβούλιο.
- Είναι, επίσης, επικεφαλής του ιρανικού συστήματος θεολογικών σχολών.
Συνδυάζει θεολογικές και πολιτικές – τεχνοκρατικές ικανότητες, οπότε η ανέλιξή του σε προσωρινό ηγέτη δείχνει ότι προς το παρόν διατηρείται η συνέχεια στο σύστημα εξουσίας του Ιράν.
Δεν είναι πολλά γνωστά για τις απόψεις του περί διακυβέρνησης. Δημοσίως έχει κάνει δηλώσεις υπέρ μιας πολιτικής εκδοχής του Ισλάμ που θα δείχνει αλληλεγγύη στους καταπιεσμένους και θα έχει μια διεθνή θεώρηση. «Οι κληρικοί στο Ιράν πρέπει να προέρχονται από τον λαό, σε αλληλεγγύη με τους καταπιεσμένους και να έχουν μια προσέγγιση πολιτική, ισλαμιστική, εξελικτική και διεθνή» έχει πει στο παρελθόν.
ΗΠΑ και Ισραήλ επιχειρούν μια αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν που θα αντικατασταθεί με ελεγχόμενη διακυβέρνηση, επειδή αυτή ήταν πρακτικά η μόνη επιλογή που έχουν όσον αφορά επεμβάσεις «μακρόθεν». Δεν μπορεί να γίνει μια επανάληψη του πολέμου του Ιράκ με στρατό που θα στελνόταν μέσα στο Ιράν και επιπλέον υπάρχει η παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, οπότε ο χρόνος πιέζει.
Ο Αραφί, που θεωρούνταν ήδη επιλογή του Χαμενεΐ για την «επόμενη μέρα», θα δώσει μια πρόγευση για το πόσο εύκολα ή δύσκολα θα πραγματοποιηθεί το αμερικανικό σχέδιο για το Ιράν.
Αλιρεζά Αραφί – Προσωρινός ανώτατος ηγέτης Ιράν
Γεννήθηκε το 1959 με καταγωγή από κληρική οικογένεια από την ιστορική πόλη Μεϊμπόντ, στην κεντρική ιρανική επαρχία Γιαζντ. Η οικογένεια Αραφί ήταν Ζωροάστρες που ασπάστηκαν το Ισλάμ τον 19ο αιώνα. Ο πατέρας του, ο αγιατολάχ (Σέιχ Χατζί) Μοχάμεντ Ιμπραήμ Αραφί, θεωρείται πως ήταν έμπιστος του εκλιπόντος ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.
Εκτός των θρησκευτικών, σπούδασε επίσης μαθηματικά και φιλοσοφία. Ανέλαβε διάφορους ρόλους στους θρησκευτικούς και πολιτικούς θεσμούς του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου, το 2015, του διορισμού του ως επικεφαλής της Προσευχής της Παρασκευής. Μεταξύ 2008-2018 διετέλεσε πρόεδρος του Διεθνούς Πανεπιστημίου Αλ-Μουσταφά. Μιλάει άπταιστα αραβικά και αγγλικά, ενώ έχει δημοσιεύσει 24 βιβλία. Ως μια από τις επιλογές του Χαμενεΐ για την επόμενη μέρα στο Ιράν, δεν έχει δική του ανεξάρτητη πολιτική βάση υποστήριξης, εκτός από αυτήν του πρώην ανώτατου ηγέτη.
