Σε ακρόαση ενώπιον της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) καλούνται ο ΟΣΕ και η Hellenic Train για το σοβαρό περιστατικό ασφαλείας που σημειώθηκε τον Οκτώβριο του 2024, όταν συρμός του Προαστιακού βρέθηκε σε λάθος γραμμή κοντά στον σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας. Η διαδικασία έχει προγραμματιστεί για τις 9 Μαρτίου και έρχεται περίπου 17 μήνες μετά το συμβάν, το οποίο είχε προκαλέσει έντονο προβληματισμό για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών.
Το πόρισμα της Μονάδας Ασφάλειας της ΡΑΣ είχε δημοσιοποιηθεί ήδη από τον Μάρτιο του 2025 και χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αυστηρό, καθώς αποδίδει ευθύνες τόσο στον ΟΣΕ όσο και στη Hellenic Train. Παράλληλα, επιβεβαιώνει ότι σοβαρά ζητήματα ασφάλειας συνέχισαν να καταγράφονται στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο ακόμη και μετά την τραγωδία των Τεμπών, που είχε στοιχίσει τη ζωή σε 57 ανθρώπους.
Το περιστατικό στη Δουκίσσης Πλακεντίας
Το συμβάν σημειώθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2024, όταν συρμός του Προαστιακού οδηγήθηκε σε λανθασμένη γραμμή στην περιοχή της Δουκίσσης Πλακεντίας.
Συγκεκριμένα, η αμαξοστοιχία αντί να κατευθυνθεί προς τη γραμμή που οδηγεί στον σταθμό Λιοσίων, βρέθηκε στη γραμμή του μετρό που εξυπηρετεί τον αερολιμένα.
Το περιστατικό καταγγέλθηκε τότε στη ΡΑΣ από την Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης (ΠΕΠΕ), η οποία εκπροσωπεί τους μηχανοδηγούς, γεγονός που οδήγησε στην έναρξη αυτεπάγγελτης έρευνας από τη Μονάδα Ασφάλειας Σιδηροδρόμων και Διαλειτουργικότητας της Αρχής.
Η ΡΑΣ σημειώνει στην απόφασή της ότι κινήθηκε αυτεπάγγελτα λόγω της σοβαρότητας του συμβάντος, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «συνεκτιμώντας τη σοβαρότητα και ιδιαιτερότητα του σιδηροδρομικού συμβάντος της 9.10.2024 στην περιοχή της Δουκίσσης Πλακεντίας σχετικά με την είσοδο της αμαξοστοιχίας 4245/Κάντζα-Λιόσια στη γραμμή του μετρό (ΣΣ Πλακεντίας) και όχι προς ΣΣ Λιοσίων», αποφάσισε τη διεξαγωγή αυτεπάγγελτης έρευνας «αναφορικά με τη λανθασμένη χάραξη της ειρημένης αμαξοστοιχίας».
Η καθυστέρηση στη διερεύνηση
Η διαδικασία διερεύνησης του περιστατικού χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αργή, καθώς η ακρόαση των εμπλεκόμενων φορέων πραγματοποιείται σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά το συμβάν.
Στο μεταξύ, ο σταθμάρχης που είχε προβεί στη λανθασμένη χάραξη δεν εργάζεται πλέον στον ΟΣΕ, καθώς έχει απομακρυνθεί από τον Οργανισμό.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου έναν χρόνο μετά το περιστατικό στη Δουκίσσης Πλακεντίας είχε εμπλακεί σε ακόμη ένα περιστατικό ασφαλείας με λανθασμένη χάραξη δρομολογίου.
Αρχικά είχε τεθεί σε διαθεσιμότητα, με πηγές του ΟΣΕ να αναφέρουν ότι θα επανεκπαιδευόταν, ενώ στη συνέχεια φέρεται να επέστρεψε στα καθήκοντά του. Μεταξύ εργαζομένων μάλιστα υπήρχαν φήμες ότι είχε συγγενική σχέση με υψηλόβαθμο στέλεχος του Οργανισμού.
Δεύτερο περιστατικό με λανθασμένη χάραξη
Το δεύτερο περιστατικό αφορούσε επίσης συρμό του Προαστιακού, ο οποίος επέστρεφε από το Κιάτο.
Μετά τη διέλευσή του από το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (ΣΚΑ), η αμαξοστοιχία αντί να κατευθυνθεί στη γραμμή που οδηγεί στις αποβάθρες του σταθμού Αγίων Αναργύρων, οδηγήθηκε στη γραμμή που κατευθύνεται απευθείας προς την Αθήνα και δεν εξυπηρετεί αποβάθρες.
Ο μηχανοδηγός αντιλήφθηκε εγκαίρως το πρόβλημα όταν πλησίασε στο σημείο αλλαγής τροχιάς. Σταμάτησε το τρένο και, αφού ενημέρωσε το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας, πραγματοποίησε οπισθοπορεία ώστε να επιστρέψει στον σταθμό.
Το πόρισμα της ΡΑΣ: Ευθύνες και στις δύο πλευρές
Σύμφωνα με το πόρισμα της ΡΑΣ για το περιστατικό του Οκτωβρίου 2024, ευθύνες αποδίδονται τόσο στον ΟΣΕ όσο και στη Hellenic Train.
Σε ό,τι αφορά τον ΟΣΕ, εντοπίζονται σοβαρές παραβάσεις του Γενικού Κανονισμού Κίνησης σχετικά με τον χειρισμό των αλλαγών τροχιάς και τη ρύθμιση της εξόδου ή διέλευσης αμαξοστοιχιών από σταθμούς.
Οι παραβάσεις αυτές συνδέονται και με το Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας του ΟΣΕ. Όπως αναφέρεται στο πόρισμα, «ο κεντρικός χειριστής κυκλοφορίας δεν φρόντισε (στις 9.10.2024) ως όφειλε για την ομαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας και τις απαραίτητες διευθετήσεις αλλαγών τροχιάς, αφού, προέβη σε λανθασμένη χάραξη διαδρομής της αμαξοστοιχίας 4245 (ΣΣ Κάντζας – ΣΣ Λιοσίων)».
Παράλληλα, ευθύνες αποδίδονται και στη Hellenic Train για ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία και τη συμπεριφορά του πληρώματος της αμαξοστοιχίας.
Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι ο μηχανοδηγός στον εμπρόσθιο θάλαμο της αμαξοστοιχίας υπερέβη ερυθρό σηματοδότη χωρίς εντολή σταθμάρχη, ενώ δεν επικοινώνησε μαζί του όταν αντιλήφθηκε τη λανθασμένη χάραξη.
Όπως αναφέρεται στο πόρισμα, «δεν προέβη αφενός μεν, σε άμεση στάθμευση της αμαξοστοιχίας όταν αντιλήφθηκε ότι ακολουθεί διαφορετική πορεία από αυτή που του είχε υποδειχθεί μέσω σημάτων ή Δελτίων ή διαφορετική από αυτή που αντιστοιχεί στο δρομολόγιο της αμαξοστοιχίας, και αφετέρου, στην προβλεπόμενη από τις διατάξεις του οικείου ΣΔΑ επικοινωνία με τον σταθμάρχη ή τον κεντρικό χειριστή κυκλοφορίας».
Επιπλέον, καταγράφηκε παράβαση και ως προς τη στελέχωση της κινητήριας μονάδας, καθώς ο δεύτερος μηχανοδηγός που βρισκόταν στον οπίσθιο θάλαμο όφειλε, σύμφωνα με τον κανονισμό, να βρίσκεται στον εμπρόσθιο θάλαμο οδήγησης.
Τα επόμενα βήματα της διαδικασίας
Στο πλαίσιο της ακρόασης, τόσο ο ΟΣΕ όσο και η Hellenic Train καλούνται να παρουσιάσουν τις θέσεις τους και να καταθέσουν γραπτά υπομνήματα έως τις 6 Μαρτίου 2026.
Παράλληλα, θα πρέπει να δηλώσουν εάν επιθυμούν να ασκήσουν το δικαίωμα προφορικής ακρόασης, να ορίσουν τους νομίμους εκπροσώπους τους και να γνωστοποιήσουν τυχόν μάρτυρες.
Στο πλαίσιο της έρευνας, η ΡΑΣ είχε ζητήσει από τον ΟΣΕ στοιχεία όπως τα ονόματα των σταθμαρχών και ρυθμιστών κυκλοφορίας του κέντρου ελέγχου του ΣΚΑ, στοιχεία για την εκπαιδευτική τους επάρκεια, τα προγράμματα εργασίας τους, τα παρουσιολόγια της περιόδου και τις καταγεγραμμένες επικοινωνίες μεταξύ σταθμαρχών και μηχανοδηγών.
Αντίστοιχα, από τη Hellenic Train ζητήθηκαν στοιχεία για το πλήρωμα της αμαξοστοιχίας, τα φύλλα πορείας, τα δελτία έλξης, τα προγράμματα εργασίας και κάθε σχετική πληροφορία για την εκτέλεση του δρομολογίου.
