Αναμένεται μεγαλύτερη αύξηση στο πετρελαίο
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εισέλθει πλέον στη δεύτερη εβδομάδα της, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να εξαπολύουν σφοδρές επιθέσεις κατά του Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου.
Η Τεχεράνη αντέδρασε άμεσα με μαζικές πυραυλικές και drone επιδρομές σε στόχους στην περιοχή, πυροδοτώντας έναν κύκλο βίας που έχει παρασύρει μεγάλες δυνάμεις και έχει προκαλέσει βαθύτατες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Οι αγορές ενέργειας βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού, καθώς η κρίση απειλεί να παρατείνει σοβαρές διακοπές στην παραγωγή και τις μεταφορές πετρελαίου. Τα Στενά του Ορμούζ, ο κρίσιμος θαλάσσιος διάδρομος από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου αργού και φυσικού αερίου, έχουν ουσιαστικά κλείσει για εμπορική ναυτιλία λόγω των εχθροπραξιών.
Σήμερα (9/3) οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν μια από τις πιο απότομες ημερήσιες αυξήσεις στην ιστορία, πριν περιορίσουν μέρος των κερδών τους.
Το Brent (συμβόλαια Μαΐου) εκτοξεύτηκε κατά 12,8% στα 104,53 δολάρια το βαρέλι νωρίς το πρωί, ενώ είχε φτάσει έως και τα 119,5 δολάρια ενδοσυνεδριακά. Αντίστοιχα, το αμερικανικό WTI βρέθηκε κοντά στο +12%, στα 101,76 δολάρια, με υψηλό ημέρας τα 119,48 δολάρια.
Ο Νιλ Άτκινσον, πρώην υπεύθυνος για θέματα πετρελαίου στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, προειδοποίησε σε συνέντευξή του στο CNBC ότι η κατάσταση δεν έχει προηγούμενο.
«Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σε τέτοια κλίμακα είναι κάτι που οι αγορές δεν έχουν ξαναδεί», τόνισε, προσθέτοντας ότι «βρισκόμαστε μπροστά σε μια δυνητικά πρωτοφανή ενεργειακή κρίση που μπορεί να αλλάξει τα πάντα».
Εξήγησε ότι, ακόμα και με τα υπάρχοντα αποθέματα, αν η διακοπή παραταθεί, αυτά θα εξαντληθούν γρήγορα, ενώ η παραγωγή σε χώρες, όπως το Ιράκ και το Κουβέιτ έχει ήδη αρχίσει να σταματά. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία κινδυνεύουν να ακολουθήσουν, με αποτέλεσμα μια κρίση χωρίς προηγούμενο. «Ο ουρανός είναι το όριο» για τις τιμές, κατέληξε.
Παράλληλα, αρκετοί παραγωγοί της περιοχής έχουν ξεκινήσει να μειώνουν ή να διακόπτουν την παραγωγή τους λόγω των κινδύνων. Αναλυτές της Societe Generale εκτιμούν ότι τα ΗΑΕ μπορεί να αναγκαστούν σε διακοπή μέσα στις επόμενες 5-7 ημέρες, ενώ το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία παραμένουν ευάλωτα.
Σε απάντηση στην εκρηκτική άνοδο, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 συγκάλεσαν έκτακτη τηλεδιάσκεψη για να εξετάσουν πιθανή συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, με τη συμμετοχή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία επιβεβαίωσαν τη συμμετοχή τους. Ωστόσο, στελέχη όπως ο Τάιλερ Γκούντσπιντ της ExxonMobil εξέφρασαν επιφυλάξεις, σημειώνοντας ότι τα σενάρια παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών φαίνονται πιο πιθανά από μια γρήγορη επαναφορά στην κανονικότητα.
Η παγκόσμια οικονομία παρακολουθεί με αγωνία, καθώς η ενεργειακή αναταραχή απειλεί να πυροδοτήσει ευρύτερο χάος στις μεταφορές, τις τιμές καυσίμων και τις χρηματαγορές. Η διεθνής κοινότητα αναζητά τρόπους αποκλιμάκωσης, αλλά προς το παρόν η ένταση παραμένει στα ύψη.
