Σοβαρά προβλήματα προκαλεί στο ΤΕΕ η εν λόγω διάταξη
Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ ζητά ομόφωνα την απόσυρση της διάταξης που προβλέπει την κατάργηση της υποχρεωτικής υποβολής τοπογραφικού διαγράμματος στις μεταβιβάσεις ακινήτων εντός σχεδίου πόλης, σε περιοχές όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο και υπάρχει κυρωμένη πράξη εφαρμογής.
Η διάταξη αυτή συζητείται στη Βουλή, ωστόσο το ΤΕΕ επισημαίνει ότι η εφαρμογή της θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΤΕΕ, κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης αναδείχθηκαν πολλοί λόγοι για τους οποίους η κατάργηση του τοπογραφικού θέτει σε κίνδυνο τόσο την ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές όσο και τη συνολική προσπάθεια της Πολιτείας για ψηφιοποίηση του χώρου και δημιουργία ολοκληρωμένων γεωχωρικών δεδομένων. Όπως τονίζεται, η ρύθμιση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από όσα επιδιώκει να λύσει.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, υπογραμμίζει ότι η κατάργηση της υποβολής ψηφιακών, εξαρτημένων τοπογραφικών διαγραμμάτων «τοποθετεί μια νάρκη στα θεμέλια της ψηφιοποίησης του χώρου».
Όπως αναφέρει, η χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς πλήρη και ακριβή γεωχωρικά δεδομένα, ενώ η συγκεκριμένη διάταξη θα οδηγήσει στη δημιουργία «μαύρων τρυπών» μέσα στις πόλεις, δηλαδή περιοχών χωρίς ακριβή ψηφιακή αποτύπωση.
Παρότι όλοι επιδιώκουν την απλοποίηση διαδικασιών, το ΤΕΕ τονίζει ότι η κατάργηση του τοπογραφικού στις μεταβιβάσεις θα επιφέρει ανασφάλεια δικαίου και θα ανατρέψει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη ψηφιακή αποτύπωση του χώρου. Επισημαίνεται επίσης ότι το Κτηματολόγιο, ιδίως σε παλαιότερες πράξεις εφαρμογής, δεν αποτυπώνει πάντα με ακρίβεια τα όρια των ιδιοκτησιών, καθώς πολλές από αυτές έγιναν πριν την εποχή των ψηφιακών εργαλείων.
Στην πράξη, ήδη σήμερα οι μεταβιβάσεις ακινήτων με κτίσμα μπορούν να γίνουν χωρίς νέο τοπογραφικό, εφόσον υπάρχει ΗΤΚ ή επαρκή ψηφιακά δεδομένα και δεν υπάρχουν αμφιβολίες για τα όρια του ακινήτου. Ωστόσο, η πλήρης κατάργηση της συμβολής του μηχανικού ακόμη και για αδόμητα οικόπεδα, σύμφωνα με το ΤΕΕ, δεν απλοποιεί τις διαδικασίες αλλά αποκρύπτει προβλήματα όπως η οικοδομησιμότητα, η ακρίβεια των ορίων και το πραγματικό εμβαδόν.
Το ΤΕΕ καλεί τη Βουλή και την κυβέρνηση να λάβουν υπόψη τις παρατηρήσεις των τεχνικών και επιστημονικών φορέων και να επιλέξουν λύσεις που συμβαδίζουν με τις εθνικές στρατηγικές και την ευρωπαϊκή οδηγία INSPIRE. Προτείνει επίσης ότι, εφόσον κριθεί αναγκαίο, μπορεί να υπάρξει μεταβατικό στάδιο και περαιτέρω διάλογος για τις λεπτομέρειες της ρύθμισης.
Στον δημόσιο διάλογο έχουν αναδειχθεί κρίσιμα σημεία, όπως:
- Το σύγχρονο τοπογραφικό διάγραμμα αποτελεί βασικό τεχνικό και νομικό τεκμήριο, όχι απλό δικαιολογητικό.
- Η ψηφιακή αποτύπωση εξαρτημένη από το ΕΓΣΑ ’87 προσφέρει ακρίβεια εκατοστού και συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση μηχανικού για τα όρια, το εμβαδόν και την οικοδομησιμότητα.
- Η κατάργηση της υποχρέωσης υποβολής τοπογραφικού αποδυναμώνει θεσμικές εγγυήσεις που προστατεύουν την ιδιοκτησία και τη διαφάνεια των συναλλαγών.
- Η υποχρέωση τοπογραφικού θεσπίστηκε μετά από χρόνια προβλημάτων με λάθη ορίων, εμβαδομετρικές αποκλίσεις και δικαστικές διαμάχες.
Το ΤΕΕ θέτει επίσης κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το πώς θα διασφαλίζεται η ακριβής ταυτοποίηση του ακινήτου, η συμβατότητα με τα κτηματολογικά δεδομένα και η αποφυγή μελλοντικών διαφορών χωρίς την ύπαρξη σύγχρονου τοπογραφικού.
Επιπλέον, υπενθυμίζει ότι χωρίς ψηφιακό τοπογραφικό ο αγοραστής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρά προβλήματα, όπως λανθασμένες εισφορές σε γη και χρήμα, αδυναμία οικοδόμησης λόγω μη συντέλεσης προσκυρώσεων, μη διανοιγμένων δρόμων, έλλειψης υψομετρικών μελετών, ρυμοτομικών εκκρεμοτήτων, ασυμβατότητας με όμορα οικόπεδα, ύπαρξης δικτύων υψηλής τάσης ή άλλων δεσμεύσεων.
Το ΤΕΕ καταλήγει ότι η κατάργηση του τοπογραφικού θα οδηγήσει σε συμβολαιογραφικές πράξεις που δεν θα μπορούν να καταχωρηθούν ομαλά στο Κτηματολόγιο, προκαλώντας καθυστερήσεις, πρόσθετο κόστος και νέα προβλήματα για τους πολίτες και τη Διοίκηση.
