Οι νικητές και οι χαμένοι του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που βρίσκεται πλέον στην τρίτη εβδομάδα της, συνεχίζει να στοιχίζει ακριβά σε ανθρώπινες ζωές, ενώ παράλληλα δημιουργεί σημαντικές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και την κοινωνία.
Παρόλα αυτά, όπως επισημαίνει πρόσφατο ρεπορτάζ του BBC, δεν επηρεάζονται όλες οι χώρες με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένες χώρες καταφέρνουν να βγουν κερδισμένες από την εκτόξευση των τιμών ενέργειας.
Η παγκόσμια εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παραμένει ισχυρή, παρά τις προσπάθειες στροφής προς τις ανανεώσιμες πηγές.
Η διαταραχή στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, με κύριο παράγοντα το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και τις επιθέσεις σε υποδομές, έχει ωθήσει τις τιμές του αργού σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας ευκαιρίες για εναλλακτικούς παραγωγούς.
Οι κερδισμένοι
- Νορβηγία: Έχει ήδη αποδείξει την αξιοπιστία της από το 2022, όταν η Ευρώπη μείωσε την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Η χώρα αύξησε την παραγωγή της και καλύπτει πλέον σημαντικό μέρος του κενού.
- Καναδάς: Προβάλλεται ως σταθερός και προβλέψιμος προμηθευτής ενέργειας. Παρά τις δυσκολίες στην ταχεία αύξηση παραγωγής, κερδίζει έδαφος στην αγορά.
- Ρωσία: Φαίνεται να είναι ο μεγαλύτερος ωφελημένος. Με τη χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, οι εξαγωγές ρωσικού αργού –ιδιαίτερα προς την Ινδία– έχουν εκτοξευθεί κατά 50%. Εκτιμήσεις κάνουν λόγο για επιπλέον έσοδα έως και 5 δισ. δολάρια μέχρι τέλος Μαρτίου, ενώ η χρονιά μπορεί να αποδειχθεί η πιο κερδοφόρα από το 2022.
Οι χαμένοι
- ΗΠΑ: Οι εγχώριοι παραγωγοί πετρελαίου (π.χ. ExxonMobil) βλέπουν κέρδη από τις υψηλότερες τιμές, αλλά η συνολική οικονομία πλήττεται. Οι διαταραχές σε περιοχές όπως το Κατάρ επηρεάζουν δραστηριότητες, ενώ η ταχεία αύξηση παραγωγής από σχιστολιθικό πετρέλαιο δεν είναι εφικτή. Ως ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας παγκοσμίως, οι Αμερικανοί νιώθουν έντονα την άνοδο των τιμών στα καύσιμα.
- Ηνωμένο Βασίλειο και Ευρώπη: Εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές, με αποτέλεσμα οι τιμές ενέργειας να εκτοξεύονται. Αυτό πιέζει τον πληθωρισμό, μειώνει την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
- Ασία: Χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Κορέα, που βασίζονται σε μεγάλο ποσοστό στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, αντιμετωπίζουν κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια. Η Νότια Κορέα προειδοποιεί για πιθανές διακοπές στην παραγωγή, η Ινδία στρέφεται προσωρινά στη Ρωσία για φθηνότερο πετρέλαιο, ενώ η Κίνα φαίνεται καλύτερα θωρακισμένη χάρη σε αυξημένα αποθέματα.
Η κρίση αυτή υπογραμμίζει πόσο εύθραυστη παραμένει η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία και πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξουν οι ροές κερδών και ζημιών όταν οι γεωπολιτικές εντάσεις πλήττουν κρίσιμες οδούς εφοδιασμού.