Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για το τελεσίγραφο του Ιράν στο Ιράν
Με την εκπνοή της προθεσμίας που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν για την αποδοχή των όρων του, μια και λήγει σήμερα (7/4) στις 3:00 τα ξημερώματα, ο κόσμος βρίσκεται σε αναμονή μιας πιθανής μεγάλης κλιμάκωσης. Και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να δείξουν καμία συγκράτηση στις επόμενες ενέργειές τους μόλις λήξει το τελεσίγραφο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας χθες, απείλησε με ολοκληρωτική καταστροφή του Ιράν. «Ολόκληρη η χώρα μπορεί να εξαφανιστεί μέσα σε μία νύχτα, και αυτή η νύχτα μπορεί να είναι αύριο το βράδυ», είπε χαρακτηριστικά. Συνέχισε περιγράφοντας ότι «κάθε σταθμός παραγωγής ενέργειας θα τεθεί εκτός λειτουργίας, θα καίγεται και θα εκρήγνυται, χωρίς να μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί ποτέ. Εννοώ πλήρη κατεδάφιση. Αν το αποφασίσουμε, θα γίνει μέσα σε τέσσερις ώρες».
Από την πλευρά του, το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική ή ισραηλινή επίθεση σε πολιτικούς στόχους θα αντιμετωπιστεί με «πολύ πιο συντριπτική και εκτεταμένη» απάντηση, με αποτέλεσμα οι απώλειες και οι ζημιές του «εχθρού» να πολλαπλασιαστούν.
Οι χώρες του Κόλπου εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι, σε περίπτωση που ο Τραμπ υλοποιήσει τις απειλές του, το Ιράν μπορεί να εγκαταλείψει κάθε περιορισμό και να πλήξει τις ευάλωτες ενεργειακές υποδομές, αλλά και τις μονάδες αφαλάτωσης της περιοχής.
Ενώ οι επιθέσεις σε πετρελαϊκές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου έχουν ήδη πλήξει σοβαρά την οικονομία, ένα χτύπημα στις μονάδες αφαλάτωσης θα μπορούσε να προκαλέσει παράλυση στην παροχή πόσιμου νερού.
Πόλεις όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και η Ντόχα εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από αυτές τις μονάδες.
Σύμφωνα με το Associated Press, οι μονάδες αφαλάτωσης καλύπτουν το 90% των αναγκών του Κουβέιτ σε πόσιμο νερό, το 86% του Ομάν και το 70% της Σαουδικής Αραβίας. Από οικονομικής πλευράς, η περιοχή του Κόλπου προβλέπεται να εισέλθει σε ύφεση φέτος, με συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,2%.
Το Κατάρ και το Κουβέιτ αναμένεται να πληγούν περισσότερο, με απώλειες της τάξης του 13-15%, ενώ οι ζημιές ενδέχεται να χρειαστούν έως και πέντε χρόνια για να αποκατασταθούν.
Παρατηρητές επισημαίνουν ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν την εντύπωση ότι υπερισχύουν στη σύγκρουση. Από την πλευρά του Τραμπ, το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, ο στρατός έχει δεχθεί ισχυρά πλήγματα και κρίσιμες υποδομές έχουν καταστραφεί. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, το Ιράν δεν έχει πλέον περιθώρια και θα αναγκαστεί να συνθηκολογήσει.
Αντίθετα, το Ιράν θεωρεί ότι το καθεστώς του παραμένει σταθερό, χωρίς να έχει ξεσπάσει εσωτερική εξέγερση. Δεδομένου ότι η αντίληψη του «νικητή» σε έναν ασύμμετρο πόλεμο είναι διαφορετική, η Τεχεράνη πιστεύει ότι εξακολουθεί να υπερισχύει παρά τις απώλειες.
Όπως σημειώνει ο Adrian Blomfield σε άρθρο του στην Daily Telegraph, αυτή η κατάσταση όπου και οι δύο πλευρές αισθάνονται νικητές αποτελεί «τον μεγαλύτερο εχθρό» μιας συμφωνίας.
«Όσο και οι δύο πλευρές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν, δεν έχουν κίνητρο να προβούν στους αναγκαίους συμβιβασμούς για να σταματήσει ο πόλεμος. Παρά την στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, και οι δύο συνεχίζουν να συμπεριφέρονται σαν να είναι εφικτή η νίκη, κάτι που καθιστά ιδιαίτερα απίθανο ένα διαπραγματευτικό τέλος της σύγκρουσης στο άμεσο μέλλον», γράφει.
Ως αποτέλεσμα, οι προσπάθειες που ηγείτο το Πακιστάν για την επίτευξη έστω και προσωρινής εκεχειρίας φαίνονται να έχουν ναυαγήσει. Ωστόσο, σε μία τελευταία θετική ένδειξη, ο Ιρανός πρέσβης στο Πακιστάν δήλωσε ότι οι «θετικές και παραγωγικές προσπάθειες» του Ισλαμαμπάντ για μεσολάβηση «πλησιάζουν σε ένα κρίσιμο και ευαίσθητο στάδιο».
Νωρίτερα, το Ιράν είχε απορρίψει την αμερικανική πρόταση (που είχε διαμεσολαβηθεί από το Πακιστάν) για άμεση κατάπαυση του πυρός και άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ «κατέστρεψαν τον δρόμο προς τη διπλωματία» και χαρακτήρισε τις ειρηνευτικές προσπάθειες «ασυμβίβαστες με τελεσίγραφα και απειλές διάπραξης εγκλημάτων πολέμου».
Η αμερικανική πρόταση προέβλεπε 45ήμερη παύση των επιθέσεων σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Από την πλευρά του, το Ιράν κατέθεσε δέκα δικούς του όρους, μεταξύ των οποίων ο πλήρης τερματισμός των συγκρούσεων στην περιοχή, η θέσπιση πρωτοκόλλου για ασφαλή διέλευση από το Στενό, η άρση των κυρώσεων και η ανοικοδόμηση, όπως μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο IRNA.
