Από μια επίδειξη διπλωματικής απουσίας και πολιτικής ασημαντότητας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανάμεσά τους και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μαζί με τον πρωθυπουργό του Καναδά, έσπευσαν να εκδώσουν μια κοινή δήλωση για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Πίσω όμως από τις βαρύγδουπες λέξεις περί «διπλωματίας» και «μόνιμου τερματισμού του πολέμου», κρύβεται η σκληρή αλήθεια, η Ευρώπη έχει υποβιβαστεί σε απλό θεατή και απλώς περιορίζεται στο να χειροκροτεί τις αποφάσεις των «μεγάλων» παικτών.
Το «ευχαριστήριο» της υποτέλειας
Είναι τουλάχιστον ειρωνικό, αν όχι εξευτελιστικό, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας να «χαιρετίζουν» μια εκεχειρία που συνομολογήθηκε ερήμην τους. Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, αποδεικνύει ότι τα κέντρα λήψης αποφάσεων βρίσκονται πλέον πολύ μακριά από τις Βρυξέλλες. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, σαν διακοσμητικά στοιχεία σε μια γεωπολιτική σκακιέρα που τους έχει ξεπεράσει, αναλώνονται σε ευχαριστίες προς τρίτους, επιβεβαιώνοντας πως η «ισχυρή Ευρώπη» είναι πλέον ένα κενό περιεχομένου σύνθημα.
Διπλωματία, ένα ευχολόγιο στην άμμο
Η δήλωση καλεί σε «γρήγορο και μόνιμο τερματισμό του πολέμου μέσω της διπλωματίας». Ωστόσο, η διπλωματία χωρίς την ισχύ επιβολής είναι απλώς ένα ευχολόγιο. Την ώρα που η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια κρέμεται από μια κλωστή και τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται σε πεδίο εκβιασμών, η Ε.Ε. εμφανίζεται ανίκανη να προτείνει μια δική της, αυτόνομη στρατηγική. Αντί γι’ αυτό, προσκολλάται στις ΗΠΑ, ελπίζοντας ότι τα δικά τους συμφέροντα θα συμπέσουν τυχαία με τα ευρωπαϊκά.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η «χάρτινη» προστασία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δέσμευση των κυβερνήσεων ότι θα συμβάλουν στη «διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας». Αναρωτιέται κανείς με ποιους ακριβώς πόρους και με ποια ενιαία στρατιωτική βούληση θα εγγυηθούν το Στενό του Ορμούζ, όταν η ίδια η Ευρώπη είναι διχασμένη και στρατιωτικά εξαρτημένη. Η αναφορά αυτή μοιάζει με προσπάθεια να πείσουν τους εαυτούς τους ότι παραμένουν σχετικοί.
Στο ίδιο έργο θεατές
Η κοινή δήλωση των «9» και των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών είναι η επιτομή της παρακμής. Μια Ευρώπη που δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των δικών της συνόρων, προσπαθεί να φανεί χρήσιμη «ενθαρρύνοντας» τη διεθνή κοινότητα. Όσο οι ηγέτες της περιορίζονται στο να υπογράφουν χαρτιά που απλώς περιγράφουν την πραγματικότητα που διαμορφώνουν άλλοι, η γηραιά ήπειρος θα παραμένει ο αδύναμος κρίκος σε έναν κόσμο που δεν σέβεται τις δηλώσεις, αλλά την αποφασιστικότητα και την ισχύ.
