Πώς με ένα «κλικ» οι τράπεζες θα δεσμεύουν τα διαθέσιμα χρήματα, με αποτέλεσμα χιλιάδες οφειλέτες να κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς πρόσβαση σε μισθούς και συντάξεις
Κύμα κατασχέσεων σε βάρος τραπεζικών λογαριασμών των οφειλετών του Δημοσίου φέρνει η έκρηξη των απλήρωτων χρεών προς την Εφορία, το ύψος των οποίων ξεπέρασε τα 114 δισ. ευρώ, παρά τις διαγραφές χρεών στις οποίες έχει προχωρήσει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) τους τελευταίους μήνες.
Οι πολίτες έρχονται αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, την ώρα που η ακρίβεια σαρώνει τα ελληνικά νοικοκυριά και η πραγματική οικονομία «σέρνεται». Η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά την κυβέρνηση λόγω της οικονομικής της πολιτικής τα τελευταία χρόνια, της υπερφορολόγησης των εισοδημάτων και των καθηλωμένων μισθών για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, που δεν τους αγγίζουν οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
Ο κίνδυνος κατασχέσεων καταθέσεων, μισθών, συντάξεων, ενοικίων και άλλων χρηματικών ποσών είναι ιδιαίτερα αυξημένος για περισσότερους από 640.000 φορολογουμένους, οι οποίοι θα λάβουν ειδοποιήσεις από τα Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης για να εντάξουν στην πάγια ρύθμιση τα χρέη τους, διαφορετικά θα ενεργοποιηθούν οι κατασχέσεις, οι οποίες πλέον θα γίνονται με διαδικασίες fast track.
Μετά την περίοδο του Πάσχα δρομολογείται μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο επιβάλλονται κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών για οφειλές προς την Εφορία, καθώς η διαδικασία περνά πλέον εξ ολοκλήρου σε ψηφιακή μορφή.
Στο νέο πλαίσιο που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή προς τα τέλη Απριλίου, η ΑΑΔΕ θα αποστέλλει ηλεκτρονικά τα κατασχετήρια απευθείας στις τράπεζες. Με την έκδοση της εντολής, η διαδικασία ενεργοποιείται άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις. Από την πλευρά τους, τα πιστωτικά ιδρύματα θα επιβεβαιώνουν επίσης ψηφιακά την παραλαβή, αποστέλλοντας σχετική βεβαίωση στην Αρχή.
Από την επόμενη μέρα οι τράπεζες θα έχουν προθεσμία οκτώ εργάσιμων ημερών για να απαντήσουν μέσω της λεγόμενης «δήλωσης τρίτου», ενημερώνοντας εάν υπάρχουν διαθέσιμα χρήματα στον λογαριασμό του οφειλέτη και ποιο ποσό μπορεί να δεσμευτεί. Σε περίπτωση που υπάρχει υπόλοιπο, θα πρέπει να αποδοθεί στο Δημόσιο μέσα σε δέκα ημέρες από την υποβολή της δήλωσης.
Ενδεικτικά, αν ένας φορολογούμενος χρωστά 5.000 ευρώ και στον λογαριασμό του υπάρχουν 2.000 ευρώ, η διαδικασία οδηγεί στη δέσμευση και μεταφορά αυτού του ποσού στο Δημόσιο, μειώνοντας αντίστοιχα την οφειλή του. Ο λογαριασμός θα παραμείνει σε καθεστώς «δέσμευσης» μέχρι να βρεθούν και τα υπόλοιπα 3.000 ευρώ της οφειλής.
Στην περίπτωση που δοθεί εντολή κατάσχεσης, αλλά δεν βρεθεί ούτε… ευρώ στον τραπεζικό λογαριασμό, κάθε φορά που γίνεται μια κατάθεση στον συγκεκριμένο λογαριασμό, θα κατάσχονται αυτομάτως. Ο συγκεκριμένος οφειλέτης θα έχει «κλειδωμένο» λογαριασμό μέχρι να κατασχεθούν όσα χρήματα χρωστάει, ακόμα και αν αυτή η διαδικασία κρατήσει μήνες ή και χρόνια.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, στο τέλος Δεκεμβρίου του 2025 ο συνολικός αριθμός των φορολογουμένων που είχαν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ανήλθε σε 3.713.275, συμπεριλαμβάνοντας τόσο φυσικά πρόσωπα όσο και επιχειρήσεις. Ωστόσο, η αναλυτική επεξεργασία των δεδομένων δείχνει ότι δεν βρίσκονται όλοι στην ίδια κατάσταση ως προς τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν σε βάρος τους. Συγκεκριμένα, από το σύνολο των οφειλετών, οι 2.308.665 πληρούν τα κριτήρια για την επιβολή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών ή δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για περιπτώσεις που οι οφειλές θεωρούνται ώριμες για περαιτέρω ενέργειες από τη Φορολογική Διοίκηση.
Ηδη, σε 1.662.981 οφειλέτες έχουν εφαρμοστεί τέτοια μέτρα, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση των προσπαθειών για την είσπραξη των δημόσιων εσόδων. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ένα σημαντικό τμήμα, συγκεκριμένα 645.684 οφειλέτες, στους οποίους δεν έχουν ακόμη επιβληθεί αναγκαστικά μέτρα και σύντομα θα βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Υπενθυμίζεται πως η Εφορία έχει το δικαίωμα να προβεί σε διαδικασίες πλειστηριασμών για χρέη που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν το σύνολο των οφειλών (96,48%) προέρχεται από χρέη άνω των 10.000 ευρώ, ενώ οι οφειλές πάνω από 1 εκατ. ευρώ συγκεντρώνουν το 75,53% του συνολικού χρέους. Δηλαδή μόλις το 0,27% των οφειλετών κατέχει τη συντριπτική πλειονότητα του ληξιπρόθεσμου χρέους. Αντίθετα, σχεδόν 9 στους 10 έχει χρέη έως 10.000 ευρώ, που αντιστοιχούν μόλις στο 3,52% των συνολικών οφειλών.
Αναλυτικά, σχεδόν οι μισές οφειλές (47,21%) αφορούν τον ΦΠΑ, καθώς οι οφειλές αγγίζουν τα 24,79 δισ. ευρώ, πάνω από 2 στα 10 ευρώ των ληξιπρόθεσμων αφορούν πρόστιμα (φορολογικά και μη φορολογικά) καθώς αγγίζουν τα 17,59 δισ. ευρώ, και οι μη φορολογικές οφειλές (δάνεια, δικαστικά έξοδα, καταλογισμοί κτλ.), οι οποίες αποτελούν το 11,46% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 9,07 δισ. ευρώ.
Δώρον άδωρον η ταχύτερη άρση
Το οικονομικό επιτελείο ανακοίνωσε πριν από λίγες εβδομάδες ότι κινούνται οι διαδικασίες ώστε όσοι οφειλέτες προχώρησαν στην αποπληρωμή ή τη ρύθμιση των χρεών τους να «ξεμπλοκάρουν» πιο γρήγορα οι δεσμευμένοι τραπεζικοί τους λογαριασμοί. Αν, δηλαδή, ο οφειλέτης εξοφλήσει ή ρυθμίσει το χρέος του, η ΑΑΔΕ θα αποστέλλει ηλεκτρονικά την άρση της κατάσχεσης στην τράπεζα, η οποία θα ενημερώνεται άμεσα ώστε να αποδεσμεύσει τον λογαριασμό.
Πρόκειται, πάντως, για μια κίνηση που αφορά ελάχιστους πολίτες, καθώς η ακρίβεια και η υπερφορολόγηση που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά οδηγούν σε εκτόξευση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο. Αντί, δηλαδή, το κράτος να βρει τρόπους μείωσης των οφειλών από τους πολίτες ή να φέρει μια νέα ρύθμιση οφειλών, όπως αυτή των 120 δόσεων, για την οποία φωνάζουν εδώ και καιρό λογιστές, επαγγελματίες, φορείς της αγοράς και φυσικά πρόσωπα, φέρνει ρυθμίσεις για τους λιγοστούς που καταφέρνουν να ξεφύγουν από τη λαίλαπα των χρεών που συσσωρεύονται μήνα με τον μήνα.
