Σε μια περίοδο όπου η δημόσια συζήτηση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα επικεντρώνεται -έστω και με βασανιστικά αργούς ρυθμούς- στην αποϊδρυματοποίηση, στην αυτόνομη διαβίωση και στην ένταξη των ατόμων με αναπηρία μέσα στην κοινωνία, ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιώργος Αυτιάς επέλεξε να καταθέσει πρόταση που προκάλεσε κύμα οργής και έντονων αντιδράσεων από συλλογικότητες, οργανώσεις και πολίτες που στέκονται στο πλευρό των ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες.
Η πρόταση του ευρωβουλευτή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση δομών υποστήριξης ή υπηρεσιών για ΑμεΑ. Εκείνο που πυροδότησε τη θύελλα είναι η αναφορά στη δημιουργία «ευρωπαϊκών χωριών για παιδιά ΑΜΕΑ», όπου –όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται– «ο γονέας δεν παραδίδει το παιδί στην πύλη του χωριού αλλά θα μπορεί να ζει μαζί του ως εργαζόμενος, εθελοντής ή και φροντιστής».
Η διατύπωση αυτή προκάλεσε σοκ σε φορείς των ΑμεΑ, καθώς πολλοί κάνουν λόγο για αναβίωση ξεπερασμένων ιδρυματικών λογικών που η Ευρώπη υποτίθεται ότι επιχειρεί εδώ και χρόνια να εγκαταλείψει. Αντί για πολιτικές κοινωνικής ένταξης, προσωπικής αυτονομίας και ισότιμης συμμετοχής στην κοινότητα, η πρόταση περιγράφει ουσιαστικά έναν απομονωμένο τρόπο διαβίωσης, με «χωριά» ειδικού σκοπού για ανθρώπους με αναπηρία.
Σφορές αντιδράσεις – Σκληρή ανακοίνωση ΕΣΑΜΕΑ
Όπως ήταν λογικό, η Ε.Σ.Α.μεΑ. αντέδρασε με σκληρή ανακοίνωση, κάνοντας λόγο για «προβληματισμό και αγανάκτηση» στο αναπηρικό κίνημα. Η Συνομοσπονδία σημείωσε ότι οι προτάσεις του ευρωβουλευτή «ανακυκλώνουν ξεπερασμένα μοντέλα» και καταδεικνύουν «άγνοια στις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και της ΕΕ».
Μάλιστα, η Ε.Σ.Α.μεΑ. υπενθύμισε ότι τόσο η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία όσο και η ίδια η ελληνική νομοθεσία κινούνται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: την απομάκρυνση από τα ιδρυματικά μοντέλα και τη δημιουργία υπηρεσιών μέσα στον κοινωνικό ιστό. «Η αξιοπρέπεια και η απόλαυση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία δεν βρίσκεται στην “προστασία” ενός χωριού, αλλά στην ελευθερία να ζουν εντός κοινότητας», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
Παράλληλα, η παρέμβαση Αυτιά έρχεται να αναδείξει ένα βαθύτερο πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο σημαντικό μέρος του πολιτικού συστήματος εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται την αναπηρία: όχι ως ζήτημα ισότητας, δικαιωμάτων και προσβασιμότητας, αλλά ως υπόθεση «φιλανθρωπίας», απομόνωσης και διαχείρισης μακριά από τον δημόσιο χώρο.
Την ώρα που οικογένειες ΑμεΑ ζητούν προσωπικούς βοηθούς, προσβάσιμες πόλεις, στήριξη στην εκπαίδευση, εργασία και ανεξάρτητη διαβίωση, η εικόνα «χωριών» για ανθρώπους με αναπηρία ξυπνά μνήμες άλλων εποχών. Και αυτό ακριβώς είναι που έχει μετατρέψει την παρέμβαση του ευρωβουλευτή σε μείζον πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα.