Από τη Μαλακάσα στη Σιντική: Η Κοβέσι ξετυλίγει το κουβάρι των αναθέσεων
Νέα βαριά σκιά πάνω από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων για το μεταναστευτικό στην Ελλάδα ρίχνει η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την Λάουρα Κοβέσι να βάζει στο μικροσκόπιο συμβάσεις εκατομμυρίων ευρώ για δομές φιλοξενίας μεταναστών που ανατέθηκαν εν μέσω πανδημίας χωρίς διαγωνιστικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αποκαλύπτει το Politico, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) διερευνά το κόστος κατασκευής και επέκτασης δομών σε Μαλακάσα και Σιντική Σερρών κατά την περίοδο 2020-2021, εξετάζοντας αν υπήρξε κατασπατάληση ευρωπαϊκών πόρων ή ακόμη και ενδεχόμενες παράτυπες πρακτικές στις αναθέσεις. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς τα έργα φαίνεται να εκτοξεύθηκαν οικονομικά μέσα από αλλεπάλληλες παρατάσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις, ενώ οι αρχικές αναθέσεις έγιναν χωρίς ανοικτό διαγωνισμό, με πρόσχημα –όπως αναφέρεται– τις έκτακτες συνθήκες της αυξημένης μεταναστευτικής πίεσης και της πανδημίας.
Συμβάσεις εκατομμυρίων στη Μαλακάσα
Η περίπτωση της Μαλακάσας είναι ενδεικτική. Η αρχική σύμβαση, ύψους περίπου 4,3 εκατ. ευρώ, αφορούσε στην επέκταση της υπάρχουσας δομής ώστε να φιλοξενήσει 1.500 μετανάστες που μεταφέρονταν από τα νησιά. Ωστόσο, το έργο δεν ολοκληρώθηκε εντός του αρχικού πλαισίου. Ακολούθησαν τουλάχιστον πέντε παρατάσεις, ενώ προστέθηκε και συμπληρωματική σύμβαση περίπου 1,7 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας σημαντικά το τελικό κόστος. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στη δομή της Σιντικής, όπου η αρχική σύμβαση των 3,6 εκατ. ευρώ «φούσκωσε» μέσα από νέες επεκτάσεις και πρόσθετες συμβάσεις συνολικού ύψους 1,7 εκατ. ευρώ.
Το πλέον εκρηκτικό στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται στις εσωτερικές αξιολογήσεις που επικαλούνται τα δημοσιεύματα. Σε έγγραφο διεθνούς οργανισμού, το οποίο φέρεται να βρίσκεται στη διάθεση των ερευνητικών αρχών, γίνεται λόγος για κόστη που δεν έχουν καμία σχέση με αντίστοιχα έργα που υλοποιήθηκαν στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια. Οι τιμές χαρακτηρίζονται έως και διπλάσιες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφονται αποκλίσεις που φτάνουν ακόμη και το 288% σε σχέση με παρόμοιες παρεμβάσεις.
Υπερκοστολόγηση που προκαλεί «πονοκέφαλο»
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση που γίνεται ανά ωφελούμενο. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, σε δομές με παρόμοια χαρακτηριστικά που είχαν δημιουργηθεί στο παρελθόν από κρατικούς φορείς, το κόστος ανά φιλοξενούμενο έφτανε περίπου τα 270 ευρώ, ενώ στη Μαλακάσα εκτινάχθηκε στα 3.900 ευρώ ανά άτομο.
Πρόκειται για αριθμούς που προκαλούν εύλογα ερωτήματα όχι μόνο για τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων, αλλά και για το ποιοι τελικά ωφελήθηκαν από το διαρκές «καθεστώς έκτακτης ανάγκης» γύρω από το μεταναστευτικό.
Η έρευνα της Κοβέσι έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο αλλεπάλληλων ευρωπαϊκών ερευνών για τη διαχείριση κοινοτικών χρηματοδοτήσεων. Η EPPO έχει ανοίξει τελευταία σειρά φακέλων που αφορούν σε αγροτικές επιδοτήσεις, απάτες με ευρωπαϊκά κονδύλια και υποθέσεις οργανωμένης διασπάθισης δημόσιου χρήματος, προκαλώντας πολιτικές αναταράξεις, αντιδράσεις στελεχών της κυβέρνησης, ακόμη και… παραιτήσεις.