Η πρoώθηση του Αμερικανού πρώην πρέσβη που πήγε με e-scooter στο Φόρουμ των Δελφών και οι επενδύσεις από Uber και Google
Από τη «διαφημιστική καμπάνια» του Αμερικανού πρώην πρέσβη Τζέφρι Πάιατ το 2019 στο Φόρουμ των Δελφών και το 2021 στην παραλία της Θεσσαλονίκης, εξελίσσεται μια… τραγωδία στους δρόμους.
- Από τον Βασίλη Τζήμτσο
Τον Απρίλιο του 2019 ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα εμφανίστηκε να πλησιάζει το Συνεδριακό Κέντρο των Δελφών καβαλώντας ένα ηλεκτροκίνητο πατίνι της εταιρίας Lime, που ανήκει στην αμερικανική Neutron Holdings, Inc., με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, που έχει βασικό μέτοχο την πολυεθνική Uber και μεγαλομετόχους τον επενδυτικό βραχίονα της Google, Alphabet/GV και άλλες επενδυτικές εταιρίες, όπως οι Fidelity, Bain Capital, Mubadala και BlackRock.
Μάλιστα αναδημοσίευσε αμέσως σχετική φωτογραφία στον λογαριασμό του στο twitter. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: το e-scooter ήταν το μέλλον, η «πράσινη» αστική κινητικότητα που αρμόζει σε μία σύγχρονη Ελλάδα. Δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2021, ο Πάιατ επανέλαβε το μήνυμα με βόλτα στο παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης μαζί με τον δήμαρχο Κωνσταντίνο Ζέρβα και τη γενική πρόξενο των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι «το θέμα είναι πώς θα καταφέρουμε να βγάλουμε τους ανθρώπους από τα αυτοκίνητα και να τους μάθουμε να κυκλοφορούν με άλλα μέσα».
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πήρε το μήνυμα και άναψε το πράσινο φως ικανοποιώντας την… παρότρυνση του Αμερικανού πρέσβη. Ηταν η κλασική εισαγωγή ξένης «καινοτομίας» χωρίς τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές ή αμερικανικές δικλίδες ασφαλείας. Από τότε η αμερικανική εταιρία Lime με τα «πράσινα» ηλεκτρικά πατίνια και άλλες εταιρίες ενοικίασης «άλωσαν» την Αθήνα, τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη και άλλα αστικά κέντρα. Παρότι το νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίστηκε το 2021 (Ν. 4784/2021) είναι περιοριστικό, όπως και ο νέος Κώδικας Κυκλοφορίας, οι περισσότεροι δεν συμμορφώνονται.
Τα ηλεκτρικά πατίνια ανήκουν επίσημα στην κατηγορία των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΕΠΗΟ) με ανώτατη επιτρεπόμενη ταχύτητα τα 25 χλμ./ώρα (6 χλμ./ώρα για μικρότερους) και δυνατότητα κυκλοφορίας μόνο σε ποδηλατοδρόμους ή δρόμους με όριο ταχύτητας έως 50 χλμ./ώρα. Ο ΚΟΚ προβλέπει υποχρεωτικό κράνος και ανακλαστικό γιλέκο, αλλά στην πράξη αυτές οι διατάξεις είναι κενό γράμμα. Δεν υπάρχει μηχανισμός ελέγχου, καταγραφής ιδιοκτησίας ή υποχρεωτικής ασφάλισης που να καλύπτει τα θύματα, όταν ένα πατίνι πετάγεται μπροστά σε αυτοκίνητο ή πεζό.
Στους δρόμους της Αθήνας η κατάσταση μοιάζει εκτός ελέγχου, με πατίνια να κυκλοφορούν παντού -σε λεωφόρους και δρόμους ταχείας κυκλοφορίας- χωρίς καμία προστασία, με αναβάτες ενήλικες αλλά και παιδιά ακόμα και 10 ετών. Και το κρισιμότερο: η ασφάλιση δεν είναι υποχρεωτική, ενώ σε περίπτωση ατυχήματος στο οποίο ο χρήστης ευθύνεται και δεν έχει ασφαλιστήριο φέρει ακέραια το βάρος της αστικής αποζημίωσης. Δεν υπάρχουν πινακίδες κυκλοφορίας που να ταυτοποιούν το όχημα και τον χρήστη του, εφόσον δεν συλληφθεί. Οι κυβερνήσεις άφησαν το θέμα να «σέρνεται».
Δεν θεσπίστηκε υποχρεωτική ασφάλιση, δεν μπήκαν πινακίδες, δεν δημιουργήθηκε μητρώο ιδιοκτητών. Οι δρόμοι γέμισαν με «πατίνια-φαντάσματα» που προκαλούν ατυχήματα και εξαφανίζονται. Τα ηλεκτρικά πατίνια κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα, χωρίς ουσιαστικό νομικό πλαίσιο που να τα εξομοιώνει με τα υπόλοιπα οχήματα. Το χειρότερο είναι ότι επιτρέπουν σε ανηλίκους να τα οδηγούν σαν παιχνίδια θανάτου!
Το αποτέλεσμα είναι τραγικό και προβλέψιμο: δεκάδες ατυχήματα, εκατοντάδες τραυματισμοί ανηλίκων και γονείς που θρηνούν. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, μόνο το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια, εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα. Το πρώτο δίμηνο του 2026 ήδη προστέθηκαν 17 περιστατικά. Εκατοντάδες παιδιά έχουν καταλήξει στα επείγοντα νοσοκομείων με κατάγματα, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και σοβαρούς τραυματισμούς, συχνά χωρίς κράνος και χωρίς καμία επίγνωση του κινδύνου.
Τα νέα, καθυστερημένα ημίμετρα και η διαφωνία Κυρανάκη – Χρυσοχοΐδη
Σήμερα, έπειτα από επτά χρόνια αδράνειας, δεκάδες τραυματίες αλλά και νεκρούς, η κυβέρνηση προανήγγειλε μέτρα, όπως απαγόρευση σε ανηλίκους, υποχρεωτική ασφάλιση, αυστηρότερα πρόστιμα. Είναι η παραδοχή αποτυχίας. Επρεπε να φτάσουμε σε τραγωδίες για να θυμηθούμε ότι η «πράσινη»… μόδα της ηλεκτροκίνησης χωρίς κανόνες σκοτώνει.
Ο πρώτος που συνειδητοποίησε την ανάγκη αυστηρού θεσμικού πλαισίου είναι ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος εξήγγειλε πως έρχονται «πλήρης απαγόρευση για τους ανηλίκους» και νέο, αυστηρότερο πλαίσιο για τους ενήλικες χρήστες. Οπως είπε, «πρέπει όλα τα πατίνια να έχουν κόφτη, να μην κυκλοφορούν σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και να διαθέτουν υποχρεωτική ασφάλιση».
Εξήγησε ότι το νέο νομοσχέδιο θα προβλέπει ειδική σήμανση και αριθμό αναγνώρισης για κάθε πατίνι, ενώ οι δήμοι θα έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν ανώτατο αριθμό οχημάτων ανά περιοχή. «Δεν μπορούμε να είμαστε καθημερινά μάρτυρες τραυματισμών παιδιών» υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι «τα πατίνια χωρίς περιορισμούς είναι επικίνδυνα τόσο για τους χρήστες όσο και για τους πεζούς».
Ομως ακόμα και μετά τα τελευταία ατυχήματα, με αποκορύφωμα τον θάνατο 13χρονου αγοριού στην Ηλεία, το νομοθετικό πλαίσιο καθυστερεί, με τους συναρμόδιους υπουργούς να θέτουν ουσιαστικά το νομοσχέδιο σε… διαβούλευση στα τηλεοπτικά «παράθυρα» και τον συναρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη να μη συντάσσεται με το αίτημα ώστε τα πατίνια να φέρουν πινακίδες κυκλοφορίας, διαφοροποιώντας τη στάση του από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
Ο Κ. Κυρανάκης ανέφερε προχθές σε συνέντευξη του ως προς τις πινακίδες στα πατίνια πως «αυτό είναι μια πολύ μεγάλη αλλαγή, η οποία θέλει καταρχάς πλήρη αλλαγή στόλου και από τις εταιρίες ενοικιαζόμενων. Θέλει αλλαγή προδιαγραφών και σε αυτά τα οποία πωλούνται. Σε έναν ιδανικό κόσμο μπορούμε να βάλουμε πινακίδες, αλλά δεν είναι το μόνο ταυτοποιητικό μέσο. Ταυτοποιητικό μέσο είναι και η ασφάλιση. Δηλαδή εμπλέκεσαι ως πεζός ή ως οδηγός σε ατύχημα με ένα πατίνι, αν έχει ασφάλιση ο συμβαλλόμενος, ο εμπλεκόμενος, μπορείς να βρεις το δίκιο σου». Ομως πώς μπορείς να γνωρίζει ένας αστυνομικός ή πολίτης – αυτόπτης μάρτυρας αν το πατίνι που είναι εν κινήσει είναι ασφαλισμένο, αν δεν έχει αριθμό κυκλοφορίας; Μήπως ακόμα και τώρα η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό ένα «παράθυρο» ανομίας;
