Πάνω από 900 ύποπτα κρούσματα Έμπολα – Αγωνία για νέα ανθρωπιστική κρίση
Με ανεξέλεγκτη ταχύτητα εξαπλώνεται ο ιός Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, προκαλώντας ασφυκτική πίεση σε ένα ήδη καταρρέον σύστημα υγείας και εντείνοντας τους φόβους για μια νέα ανθρωπιστική καταστροφή στην κεντρική Αφρική. Η επιδημία, που έχει πλέον χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος, εξελίσσεται στην τρίτη μεγαλύτερη έξαρση Έμπολα που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.
Η κυβέρνηση του Κονγκό κήρυξε επίσημα επιδημία στις 15 Μαΐου, αποδίδοντας τα κρούσματα στο σπάνιο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό, για το οποίο μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια ή εξειδικευμένες θεραπείες. Πρόκειται για παραλλαγή του ιού με εξαιρετικά υψηλή θνητότητα, η οποία μπορεί να φτάσει ακόμη και το 50%.
Οι αριθμοί προκαλούν ήδη παγκόσμια ανησυχία. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, έχουν καταγραφεί περισσότερα από 900 ύποπτα κρούσματα, εκ των οποίων τα 101 έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά. Το υπουργείο Υγείας του Κονγκό, στον πιο πρόσφατο απολογισμό του, ανέφερε 204 θανάτους σε σύνολο 867 ύποπτων περιστατικών.
Το επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται στην επαρχία Ιτούρι, στο ανατολικό Κονγκό, όπου τα νοσοκομεία λειτουργούν πλέον στα όρια της κατάρρευσης. Οι ασθενείς με Έμπολα νοσηλεύονται ακόμη και σε απλές πτέρυγες, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή εξειδικευμένα κέντρα θεραπείας. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής προειδοποιούν ότι η κατάσταση έχει ξεπεράσει τις δυνατότητες των τοπικών δομών υγείας.
Η εικόνα που περιγράφουν γιατροί και ανθρωπιστικές οργανώσεις είναι δραματική. Στο νοσοκομείο Karibuni Wamama της Μπουνίας, όπου φιλοξενούνται πλέον ασθενείς με Έμπολα αντί για θύματα σεξουαλικής βίας, έχουν ήδη σημειωθεί θάνατοι και μολύνσεις προσωπικού. Οι εργαζόμενοι δεν διαθέτουν ούτε βασικά μέσα προστασίας, όπως γάντια και ειδικούς σάκους μεταφοράς σορών.
«Τα διαθέσιμα υλικά δεν επαρκούν ούτε για λίγες ημέρες», προειδοποίησε η Ζιλιέν Λουσένγκε από την οργάνωση Women’s Solidarity for Inclusive Peace.
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις πολεμικές συγκρούσεις και την ανασφάλεια στην περιοχή. Ομάδες ανταρτών που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος εξακολουθούν να πραγματοποιούν επιθέσεις κοντά στο επίκεντρο της επιδημίας, δυσκολεύοντας τις μετακινήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και την πρόσβαση των υγειονομικών συνεργείων.
Την ίδια ώρα, το Κονγκό διαθέτει μόλις έναν γιατρό ανά 10.000 κατοίκους, μία από τις χειρότερες αναλογίες παγκοσμίως. Σε αρκετές περιοχές, οι υγειονομικές αρχές βασίζονται πλέον σε τοπικούς θρησκευτικούς και φυλετικούς ηγέτες για να ενημερώσουν τον πληθυσμό σχετικά με βασικά μέτρα πρόληψης, όπως το πλύσιμο χεριών και η αποφυγή επαφής με μολυσμένες σορούς.
Η επιδημία αρχίζει ήδη να αποκτά και περιφερειακές διαστάσεις. Η Ουγκάντα έχει επιβεβαιώσει πέντε κρούσματα, εκ των οποίων ένα θανατηφόρο, ενώ Ρουάντα και Ουγκάντα έχουν προχωρήσει σε κλείσιμο συνόρων, απαγορεύσεις μετακινήσεων και περιορισμούς πτήσεων προς τις πληγείσες περιοχές.
Πανικός στις κοινότητες
Σε ορισμένες περιοχές επικρατεί πλέον πανικός. Την περασμένη εβδομάδα, πλήθος επιτέθηκε και πυρπόλησε σκηνές θεραπείας Έμπολα κοντά στην Μπουνία, όταν οι υγειονομικοί αρνήθηκαν να παραδώσουν σορό θύματος στους συγγενείς για παραδοσιακή ταφή. Μέσα στο χάος, αρκετοί ασθενείς διέφυγαν από την κλινική, προκαλώντας νέους φόβους ανεξέλεγκτης διασποράς.
Η διεθνής κοινότητα επιχειρεί τώρα να κινητοποιηθεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν χρηματοδότηση περίπου 50 εκατομμυρίων δολαρίων για τη δημιουργία έως και 50 κλινικών θεραπείας Έμπολα στο Κονγκό και την Ουγκάντα, ενώ Ερυθρός Σταυρός και ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν ήδη αναπτύξει εκατοντάδες εθελοντές στις πιο επικίνδυνες περιοχές.
«Η επιδημία εξαπλώνεται γρήγορα σε περιοχές όπου τα συστήματα υγείας είναι ήδη εύθραυστα και οι διασυνοριακές μετακινήσεις πληθυσμών είναι συχνές», δήλωσε ο επικεφαλής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ερυθρού Σταυρού στο Κονγκό, Άριελ Κέστενς και κατέληξε: «Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες».
