Εκτός ελέγχου φαίνεται να εξελίσσεται η νέα επιδημική έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τα κρούσματα και τους θανάτους να αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό, την ώρα που οι υγειονομικές δομές της χώρας καταρρέουν υπό το βάρος της βίας, της πείνας και των μαζικών εκτοπισμών πληθυσμών. Η κατάσταση προκαλεί πλέον διεθνή συναγερμό, καθώς οι αφρικανικές υγειονομικές Αρχές προειδοποιούν ανοιχτά για κίνδυνο διασποράς του θανατηφόρου ιού σε ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Αφρικής.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία των υγειονομικών Αρχών της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, έχουν ήδη καταγραφεί 1.011 περιστατικά λοίμωξης από τον ιό Έμπολα, ενώ 105 από αυτά έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά. Ο απολογισμός των νεκρών αυξάνεται δραματικά, καθώς 233 ασθενείς έχουν χάσει τη ζωή τους, με τη θνησιμότητα να αγγίζει το 23%.
Το επίκεντρο της έξαρσης
Η επιδημία εξαπλώνεται την ώρα που η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο δύσκολες ανθρωπιστικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Το επίκεντρο της έξαρσης εντοπίζεται στην επαρχία Ιτούρι, όπου περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας των συνεχιζόμενων συγκρούσεων, της ακραίας φτώχειας, της πείνας και των ακραίων καιρικών συνθηκών.
Οι συνθήκες αυτές έχουν μετατρέψει τη διαχείριση της επιδημίας σε εφιάλτη για τις υγειονομικές ομάδες που επιχειρούν στην περιοχή. Νοσοκομεία και πρόχειρες δομές νοσηλείας λειτουργούν υπό ασφυκτική πίεση, ενώ οι ελλείψεις σε προσωπικό, φάρμακα, προστατευτικό εξοπλισμό και χώρους απομόνωσης δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την προσπάθεια περιορισμού του ιού.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η εξάπλωση του Έμπολα εκτός των συνόρων της ΛΔ Κονγκό. Στη γειτονική Ουγκάντα έχουν ήδη επιβεβαιωθεί επτά κρούσματα, με τα δύο πρώτα να αφορούν ταξιδιώτες που επέστρεψαν από το Κονγκό. Ωστόσο, τα επόμενα περιστατικά θεωρούνται εγχώρια μετάδοση, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για δημιουργία νέων εστιών της νόσου.
Μεταξύ των κρουσμάτων στην Ουγκάντα περιλαμβάνονται και υγειονομικοί, ενώ ένας από τους ασθενείς κατέληξε. Οι αρχές της χώρας διερευνούν παράλληλα και νέα ύποπτα περιστατικά, προσπαθώντας να αποτρέψουν ανεξέλεγκτη διασπορά.
Το Africa CDC, το Αφρικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι συνολικά δέκα χώρες που γειτνιάζουν με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκονται πλέον σε αυξημένο κίνδυνο. Πρόκειται για την Κένυα, την Ανγκόλα, το Μπουρούντι, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, τη Δημοκρατία του Κονγκό, την Αιθιοπία, τη Ρουάντα, το Νότιο Σουδάν, την Τανζανία και τη Ζάμπια.
Πρόβλημα η αντιμετώπιση από τους πολίτες
Την ήδη εκρηκτική κατάσταση επιδεινώνει και η έντονη δυσπιστία μεγάλου μέρους του τοπικού πληθυσμού απέναντι στις διεθνείς αποστολές και τους υγειονομικούς που επιχειρούν στην περιοχή. Πολλοί κάτοικοι θεωρούν ύποπτο το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η οργή μετατρέπεται σε ανοιχτή επιθετικότητα.
Οι μεγαλύτερες εντάσεις καταγράφονται κυρίως όταν οι αρχές δεν επιτρέπουν στις οικογένειες να παραλάβουν τις σορούς των νεκρών για ταφή, καθώς ο Έμπολα μεταδίδεται ακόμη και μέσω της επαφής με νεκρό σώμα ή μολυσμένα αντικείμενα και ρούχα.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο σημειώθηκαν τουλάχιστον τρεις επιθέσεις σε δύο νοσοκομεία της επαρχίας Ιτούρι. Μέσα στο χάος που ακολούθησε, δεκάδες απομονωμένοι ασθενείς που νοσηλεύονταν σε ειδικές σκηνές έξω από τα νοσοκομεία κατάφεραν να διαφύγουν, δημιουργώντας νέο πονοκέφαλο στις αρχές δημόσιας υγείας. Ενας από τους ασθενείς που διέφυγαν εντοπίστηκε λίγο αργότερα νεκρός.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο εάν δεν ενισχυθούν άμεσα οι υγειονομικές δομές της περιοχής και εάν δεν αποκατασταθεί ένα στοιχειώδες κλίμα εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πληθυσμό και τις ομάδες αντιμετώπισης της επιδημίας.
