Πώς η πολιτική της κυβέρνησης που συστηματικά κακοποιεί την αλήθεια προσπαθεί να δημιουργήσει ένα έθνος σε σύγχυση με στόχο τη μετατροπή του πολίτη σε υπήκοο
Οι εικόνες από τον τελικό μιλούν από μόνες τους. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ο κλειδοκράτορας των παρακολουθήσεων, συμπλέκεται με τον Βαγγέλη Μαρινάκη. Δεν πρόκειται για ένα απλό παραπολιτικό επεισόδιο. Είναι η απόλυτη μικρογραφία του βαθέος κράτους. Της παρακμής.
- Γράφει ειδικός συνεργάτης
Ομως πίσω από αυτή τη βιτρίνα κρύβεται κάτι πολύ πιο σκοτεινό. Η Ελλάδα των τελευταίων ετών δεν κυβερνάται πολιτικά. Υποβάλλεται σε ένα μαζικό ψυχιατρικό πείραμα. Με αποκλειστικό υπεύθυνο τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το σχέδιο δεν μπορεί να αναλυθεί με όρους πολιτικής επιστήμης. Απαιτεί κλινική ματιά. Ο πρωθυπουργός έχει κάνει κυριολεκτικά «hijack» την επικοινωνία. Αλωσε τους αλγόριθμους των social media. Ελέγχει την πληροφορία. Ο σκοπός; Η πρόκληση γνωστικής ασυμφωνίας (cognitive dissonance). Ο πολίτης μετράει τα ευρώ στο σούπερ μάρκετ, αλλά η οθόνη του ουρλιάζει ότι ζει σε ένα οικονομικό θαύμα. Η λογική κάμπτεται. Η κρίση σκοτεινιάζει. Στόχος είναι ο εξανδραποδισμός. Η μετατροπή του πολίτη σε υπήκοο.
Η πραγματικότητα διαστρεβλώνεται μεθοδικά. Κάθε φωνή κριτικής πνίγεται σε έναν ωκεανό ψηφιακού θορύβου. Είναι ο ορισμός του gaslighting σε εθνική κλίμακα. Η εξουσία σε πείθει ότι αυτό που βλέπεις με τα μάτια σου απλώς δεν ισχύει. Βλέπεις την ακρίβεια να σε πνίγει; Σου λένε ότι είναι «εισαγόμενη». Βλέπεις την κατάρρευση των θεσμών; Σου μιλούν για εκσυγχρονισμό. Αυτή η συστηματική κακοποίηση της αλήθειας δημιουργεί ένα έθνος σε σύγχυση.
Η πραγματικότητα θυσιάζεται καθημερινά στον βωμό του αλγόριθμου. Πώς επιτυγχάνεται η υποταγή; Με την επιβολή της μαθημένης αβοηθητότητας (learned helplessness). Το καθεστώς μοιράζει λεφτά, αλλά διαλύει την παραγωγή. Δείτε τους αγρότες. Εγκλωβισμένοι στον ΟΠΕΚΕΠΕ, περιμένουν την επιδότηση ως ελεημοσύνη. Δισεκατομμύρια φεύγουν σε απευθείας αναθέσεις σε κολλητούς.
Σύνδρομο Στοκχόλμης
Την ίδια ώρα, το πείραμα στοχεύει κατευθείαν στη ραχοκοκαλιά της κοινωνίας. Τη μεσαία τάξη. Ο μέσος πολίτης εκπαιδεύεται να επιβιώνει με διάφορα «pass». Απογυμνώνεται από την αξιοπρέπεια της εργασίας. Εξαρτάται από το κράτος. Είναι η κλασική μέθοδος της υποτίμησης (devaluation). Σε αδειάζουν από προσδοκίες. Σε μαθαίνουν να χαίρεσαι με τα ψίχουλα. Να χειροκροτείς την επιταγή του σούπερ μάρκετ. Ετσι χτίζεται η ψευδαίσθηση της σταθερότητας. Μια σταθερότητα, όμως, που μυρίζει φορμόλη. Ο πολίτης αναπτύσσει, τελικά, Σύνδρομο της Στοκχόλμης απέναντι στον δυνάστη του.
Ταυτόχρονα, αυτή η ρητορική μετατρέπει την κοινωνία σε ζούγκλα. Στην ψυχιατρική, η παθολογία της ηγεσίας διαχέεται στη βάση. Οταν η εξουσία δείχνει έλλειψη ενσυναίσθησης και αλαζονεία, το κοινωνικό σώμα μολύνεται. Ο θυμός βρίσκει διέξοδο μέσω της εκδραμάτισης (acting out). Δεν ζούμε απαραίτητα μια «δυστοπία αίματος», αλλά σίγουρα βιώνουμε μια καθημερινότητα διάχυτης, βουβής οργής. Τα όρια σπάνε. Βλέπουμε την ενδοοικογενειακή ένταση να χτυπάει κόκκινο. Ακούμε για ανηλίκους που συγκροτούν συμμορίες και λύνουν τις διαφορές τους με πρωτοφανή αγριότητα. Η κοινωνική συνοχή αποσυντίθεται. Ο θυμός, ανίκανος να αγγίξει την άτρωτη εξουσία, στρέφεται στον διπλανό. Στον πιο αδύναμο.
Και οι ηγέτες μας; Εκπέμπουν το απόλυτο σύμπτωμα της αποπραγματοποίησης (derealization). Δεν καταλαβαίνουν τίποτα. Ή κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν. Ανεβάζουν βιντεάκια στο TikTok. Γελούν ειρωνικά. Σαν να ζουν σε άλλον πλανήτη. Πρόκειται για στρατηγική διαστροφής. Χλευάζουν την αγωνία της κοινωνίας, ταΐζοντας αποκλειστικά τον αλγόριθμο της επιφανειακότητας.
Με αυτή την αλγοριθμική πλύση εγκεφάλου ο Μητσοτάκης νομίζει ότι έφτιαξε μια κοινωνία από ζόμπι. Ανθρώπους σε συναισθηματική άμβλυνση (emotional blunting). Παραλυμένους από την παραπληροφόρηση. Πιστεύει πως αυτά τα πολιτικά ζόμπι θα σέρνονται στις κάλπες για να τον ψηφίζουν εσαεί. Ομως η βιτρίνα έχει ήδη αρχίσει να ραγίζει.
Το περιστατικό του τελικού δεν ήταν μια άτυχη στιγμή. Οταν ένα σύστημα στηρίζεται αποκλειστικά στον έλεγχο, στις παρακολουθήσεις και στον εκβιασμό, κάποια στιγμή οι ίδιοι οι ελεγκτές συγκρούονται. Το βαθύ κράτος αρχίζει να τρώει τις σάρκες του. Η αλαζονεία θολώνει την κρίση των πρωταγωνιστών. Χάνουν το μέτρο. Η ψευδαίσθηση του άτρωτου τους οδηγεί σε δημόσιες, ανεξέλεγκτες εκρήξεις. Και η αρχή του τέλους ξεκινά πάντα από μέσα.
Τα μαζικά ψυχιατρικά πειράματα αποτυγχάνουν. Πάντα. Δεν μπορείς να χειραγωγείς μαζικά έναν λαό επ’ άπειρον. Ο ανθρώπινος ψυχισμός διαθέτει άμυνες. Ο μηχανισμός αυτοπροστασίας νομοτελειακά θα λειτουργήσει. Οπως το σώμα ανεβάζει πυρετό για να κάψει τον ιό. Το κοινωνικό ανοσοποιητικό θα ξυπνήσει. Ο πολίτης θα χτυπήσει την ασθένεια και τον ξενιστή. Ισως όχι με τον πιο λογικό, μετρημένο τρόπο. Οταν ένα κοινωνικό ελατήριο πιέζεται βάναυσα, η εκτίναξή του είναι τυφλή. Ασύμμετρη. Αλλά αναπόφευκτη.
Το τέλος ενός νάρκισσου
Μπορεί να μην ξέρουμε πώς ακριβώς θα τελειώσει όλο αυτό για την Ελλάδα, ξέρουμε όμως, με κλινική βεβαιότητα, το τέλος του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ρωτήστε έναν ψυχίατρο: Τι παθαίνει ένας ηγέτης με ναρκισσιστικό προφίλ όταν χάσει την εξουσία; Οταν διαλυθεί η αυλή των κολάκων; Βιώνει τη ναρκισσιστική κατάρρευση (narcissistic decompensation). Ο καθρέφτης σπάει. Ο ηγεμόνας έρχεται αντιμέτωπος με το κενό. Γυμνός από την κρατική ισχύ. Χωρίς παρακολουθήσεις, χωρίς αυλικούς, χωρίς στρατούς από τρολ. Η παράνοια παίρνει τη θέση της αλαζονείας. Εκεί, στο σκοτάδι της προσωπικής του κατάρρευσης, μακριά από τις στημένες κάμερες του TikTok, θα γραφτεί ο επίλογος.